تاریخسازی در فوتبال: قانون وینیسیوس اولین قربانی خود را رقم زد
در جریان یک نبرد پربرخورد و دراماتیک میان تیمهای ملی ترکیه و پاراگوئه که در چارچوب هفته دوم مرحله گروهی جام جهانی ۲۰۲۶ برگزار شد، یکی از بحثبرانگیزترین قوانین نوین فوتبال برای نخستین بار در سطح جهانی به اجرا درآمد. بدین ترتیب، ورزشگاه لوییس کالیفرنیا شاهد صحنهای کاملاً بیسابقه بود؛ اخراج یک بازیکن بر اساس «قانون وینیسیوس». این رویداد تاریخی به نام میگل آلمیرون رقم خورد.
این واقعه جنجالی در واپسین لحظات وقتهای تلفشده نیمه اول و در اوج تنشهای حاکم بر میدان روی داد. در بحبوحه درگیریهای لفظی و فیزیکی بین بازیکنان دو تیم، میگل آلمیرون، ستاره شناختهشده پاراگوئه که پیراهن باشگاه آتلانتا یونایتد آمریکا را بر تن دارد، کنترل اعصاب خود را از دست داد. او به سمت مرت مولدور، مدافع راست تیم ملی ترکیه حرکت کرد و در حالی که دستش را به گونهای کامل جلوی دهانش قرار داده بود که هیچ دوربین و لبخوانی قادر به تشخیص کلماتش نباشد، با خشم جملاتی را بر زبان آورد.
آلمیرون در آن لحظه به اشتباه تصور میکرد که پشت این سپر نامرئی، مصونیتی کامل دارد و میتواند هر کلمهای را که مایل است به حریف خود بگوید. با این حال، به نظر میرسد میگل آلمیرون یا از تغییرات جدید قوانین فوتبال که شامل اضافه شدن قانون وینیسیوس میشود، بیاطلاع بوده یا در کوران تنش و هیجان مسابقه، این نکته مهم را به کلی از یاد برده بود.
بلافاصله پس از حرکت آلمیرون، بازیکنان تیم ملی ترکیه که از دستورالعملهای جدید داوری آگاهی داشتند، به سرعت به سمت داور شتافتند و با اصرار فراوان خواستار دخالت کمکداور ویدئویی (VAR) و بازبینی صحنه شدند. خمیس محمد المری، کمکداور ویدئویی قطری این دیدار، پس از بررسی دقیق تصاویر فریم به فریم، از ایوان بارتون، داور وسط اهل السالوادور، درخواست کرد تا برای مشاهده صحنه به کنار زمین برود و مانیتور را بررسی کند. بارتون پس از تماشای مانیتور و حصول اطمینان از اقدام ستاره پاراگوئه، بدون هیچگونه اتلاف وقت و با قاطعیت تمام، کارت قرمز مستقیم را از جیب خود خارج کرد و جلوی چشمان حیرتزده آلمیرون گرفت تا یکی از عجیبترین اخراجهای تاریخ فوتبال به ثبت برسد؛ نخستین اخراج یک بازیکن بر اساس «قانون وینیسیوس» در تاریخ.
قانون وینیسیوس چیست و چه منشأیی دارد؟
بر اساس قانون و دستورالعمل جدیدی که فیفا با همکاری برد بینالمللی فوتبال (ایفاب) پیش از آغاز این دوره از جام جهانی به تصویب رسانده و ابلاغ کرده است، هرگونه اقدام به پوشاندن دهان با دست، بازو، مچبند یا حتی پیراهن در زمان توهین، پرخاشگری یا درگیری لفظی با بازیکن حریف، مجازاتی جز اخراج مستقیم از زمین مسابقه نخواهد داشت. این قانون نوین، به گفته فیفا، تنها هدفی جز پایان بخشیدن به رفتارهای غیراخلاقی در مستطیل سبز ندارد.
اما چه عاملی فیفا را به فکر وضع چنین قانونی انداخت و چرا این قاعده به «قانون وینیسیوس» شهرت یافته است؟ ریشه این قانون که رسانهها و اهالی فوتبال آن را با نام «قانون وینیسیوس» میشناسند، هرچند این نام رسمی آن نیست، به یک بازی پرهیجان و پرحاشیه در لیگ قهرمانان اروپا بین رئال مادرید و بنفیکا بازمیگردد. در آن دیدار دراماتیک، جیانلوکا پرستیانی، استعداد نوظهور آرژانتینی باشگاه بنفیکا، در جریان یک درگیری لفظی شدید، دست خود را روی دهانش گذاشت تا نه داور متوجه کلماتی که به وینیسیوس میگوید بشود و نه دوربینهای اتاق VAR توانایی لبخوانی داشته باشند. بعدها ثابت شد که پرستیانی توهینهای بسیار زشتی را نثار وینیسیوس جونیور، فوقستاره برزیلی رئال مادرید، کرده بود.
ستاره برزیلی مادریدیها پس از پایان آن مسابقه به شدت به این حرکت اعتراض کرد و مدعی شد که بازیکن آرژانتینی با سوءاستفاده از پوشاندن دهانش، به او اهانتهای شدید نژادپرستانه روا داشته است. در نهایت، یوفا پس از بررسی دقیق مستندات، پرستیانی را با سه محرومیت قطعی و سه جلسه محرومیت تعلیقی مجازات کرد. این جنجال گسترده باعث شد فیفا با همکاری ایفاب به طور جدی برای ریشهکن کردن این پدیده وارد عمل شود و این قانون را وضع کند.
میگل آلمیرون با بیاحتیاطی محض خود، نامش را به عنوان اولین قربانی مهم این قانون در تاریخ جام جهانی به ثبت رساند. این اتفاق به منزله یک هشدار جدی به تمام ستارههای حاضر در قاره آمریکا بود که در این تورنمنت، حتی نجواهای پنهانی و الفاظ ناشایست پشت دهان پوشیده شده نیز به آنها مصونیت نخواهد داد و کارت قرمز همواره در کمین است.
