فاجعه آسیایی در جام جهانی ۲۰۲۶؛ تنها دو تیم از ۹ نماینده قاره موفق به صصول شدند
جان دردن، روزنامهنگار و تحلیلگر فوتبال آسیا، عملکرد ۹ نماینده قاره کهن در مرحله گروهی جام جهانی ۲۰۲۶ را مورد بررسی قرار داده و به هر تیم امتیاز اختصاص داده است. از بین این ۹ تیم، فقط دو تیم توانستند به مرحله بعدی راه پیدا کنند و هفت تیم دیگر در مرحله گروهی از دور رقابتها حذف شدند. اما به نظر دردن، همه این تیمها شایسته حذف نبودند. ژاپن با کسب نمره ۷ از ۱۰، نمایشی پایدار اما لزوماً چشمگیر ارائه داد که برای صعود از مرحله گروهی کافی بود. این تیم آسیایی، بهترین عملکرد را در قاره خود به ثبت رساند، حتی با اینکه سطح رقابتها چندان هیجانانگیز نبود. ماجرا با تساوی ۲-۲ مقابل هلند آغاز شد؛ دیداری که اگر ساموراییهای آبی کمی شجاعتر عمل میکردند، میتوانستند با نتیجهای بهتری نیز به پایان برسند.
با این حال، آن تساوی تا حدی ناامیدکننده به نظر رسید، خود گواهی بر قدرت ژاپن بود. سپس پیروزی قاطع چهار بر صفر برابر تونس رقم خورد که پرگلترین برد تاریخ یک تیم آسیایی در جام جهانی محسوب میشود. در آخرین بازی مرحله گروهی نیز ژاپن با تساوی ۱-۱ مقابل سوئد، گروه خود را به پایان رساند. این نوع عملکرد میتواند زمینهساز حضوری موفق در ادامه تورنمنت باشد. البته، مصدومیت چند بازیکن کلیدی و رویارویی با برزیل در مرحله بعد، از نقاط ضعف عملکرد ژاپن محسوب میشوند؛ قرعهای که با توجه به نتایج سایر دیدارهای این مرحله، چندان منصفانه به نظر نمیرسد. استرالیا با نمره ۶ از ۱۰، تمام کاری را که لازم بود انجام داد، هرچند در نهایت کار برایشان کمی پراسترس پیش رفت. تساوی بدون گل مقابل پاراگوئه میتوانست در صورت گلزنی نماینده آمریکای جنوبی، استرالیا را به رده سوم گروه و خارج از مسابقات بفرستد.
بخش مهمی از موفقیت استرالیا در همان دیدار نخست و پیروزی دو بر صفر مقابل ترکیه رقم خورد؛ تیمی که بسیاری برایش شانس زیادی قائل بودند. ترکیه موقعیتهای گلزنی فراوانی خلق کرد، اما در مهار پاتریک بیچ، دروازهبان استرالیا، ناکام ماند و در مقابل، با ضربات دقیق حریف تنبیه شد. شکست دو بر صفر برابر آمریکا نیز کاملاً منطقی بود، بهویژه پس از نیمه نخست که میزبان بازی، برتری محسوسی داشت. در مجموع، مأموریت استرالیا به انجام رسید و اکنون این تیم در مرحله یکشانزدهم نهایی به مصاف مصرِ بدون محمد صلاح خواهد رفت؛ حریفی که شکست دادنش دور از دسترس نیست. با توجه به قرعه دشوار ژاپن، استرالیا شاید بتواند آخرین نماینده قاره آسیا در جام جهانی باشد. ایران با کسب نمره ۶ از ۱۰، اگر قرار بود تیمی شایسته صعود به مرحله حذفی باشد، آن تیم ایران بود؛ تیمی که در آخرین ثانیههای مرحله گروهی، سهمیه بهترین تیم سوم را از دست داد.
برای تیمی که پس از حمله آمریکا و اسرائیل به ایران در ماه فوریه، فرصت بسیار کمی برای آمادهسازی داشت و سپس در طول جام جهانی نیز با مشکلات متعدد مربوط به ویزا و محدودیتهای رفتوآمد دستوپنجه نرم کرد، این حذف ضربهای بسیار سنگین بود. بدشانسی نیز نقش مهمی ایفا کرد؛ تیرک دروازه، گلهای مردود اعلام شده و تصمیمات VAR همگی در لحظات حساس علیه ایران عمل کردند. ایران باید خود را برای نخستین حضور تاریخش در مرحله حذفی جام جهانی آماده میکرد، اما در عوض راهی خانه شد؛ هرچند با توجه به اتفاقات اخیر، شاید همین بازگشت برای اعضای تیم نوعی آسودگی خاطر به همراه داشته باشد. اردن با نمره ۵ از ۱۰، با توجه به مصدومیت بازیکنان کلیدی و اینکه این نخستین حضور اردن در جام جهانی بود، نکات امیدوارکننده بسیاری را به نمایش گذاشت. اردنیها مقابل تیمهایی با رتبه جهانی بسیار بالاتر، در هر سه مسابقه گلزنی کردند و در بخش قابل توجهی از بیش از ۲۷۰ دقیقه بازی، نمایشی رقابتی ارائه دادند.
اگر عملکرد دروازهبان بهتر بود (مشکلی که در میان بسیاری از تیمهای آسیایی این تورنمنت نیز مشاهده شد)، شکست در دیدار نخست مقابل اتریش میتوانست نتیجه دیگری داشته باشد. بازیکنان اردن حتی مقابل الجزایر پیش افتادند، اما در دقایق پایانی هم برتری و هم امتیازات را از دست دادند. پیش از بازی آخر برابر مدافع عنوان قهرمانی، انتظار چندانی از این تیم وجود نداشت، اما موسی التعمری با گل خود که نتیجه را ۲ بر ۱ کرد، لحظهای فراموشنشدنی خلق کرد، اما در نهایت این لیونل مسی بود که پیروزی حریف را قطعی کرد. برای تیمی که تقریباً هیچ تجربه بینالمللی خارج از آسیا نداشت، عملکرد قابل قبولی به شمار میرفت. ازبکستان با کسب نمره ۵ از ۱۰، دومین تیم تازهوارد آسیا نیز هر سه مسابقه خود را واگذار کرد، اما شرایط میتوانست متفاوت باشد؛ بهویژه در بازی نخست مقابل کلمبیا که با نتیجه ۳ بر ۱ به پایان رسید.
گرگهای سفید در نیمه دوم بازی را به تساوی ۱-۱ کشاندند، اما در دقیقه ۶۵ اوتکیر یوسوپوف روی ضربهای نسبتاً ساده از لوئیس دیاز اشتباه کرد و پس از آن بازگشت به مسابقه بسیار دشوار شد. دریافت پنج گل مقابل پرتغال آماده و پرانگیزه نیز ضربه سختی بود، اما ناامیدکنندهترین بخش کار، بازی آخر بود؛ جایی که ازبکستان مقابل جمهوری دموکراتیک کنگو پیش افتاد، اما ضعف در مدیریت جریان مسابقه باعث شد برتری خود را از دست بدهد و نخستین حضورش را با حسرت به پایان برساند. با این حال، برخی بازیکنان جوان از جمله کریموف، مدافع کناری ۱۸ ساله، نشان دادند که در سطح جهانی حرفی برای گفتن دارند و از همین حالا صحبتهایی درباره انتقال آنها به فوتبال اروپا مطرح شده است. بدون شک ازبکستان دوباره به جام جهانی بازخواهد گشت. عراق با نمره ۴ از ۱۰، در عمل، این نخستین حضور عراق در جام جهانی هم محسوب میشد، چرا که ۴۰ سال از آخرین حضور این تیم گذشته بود. پایان کار اما خوشایند نبود و با شکست سنگین ۵ بر صفر مقابل سنگال همراه شد؛ هرچند اخراج زودهنگام ربین سولاقا نیز در این نتیجه بیتأثیر نبود.
اینکه چگونه تیم ملی ازبکستان در دقیقه ۶۵ بازی مقابل کلمبیا، با اشتباه اوتکیر یوسوپوف روی ضربهای نسبتاً ساده از لوئیس دیاز، گل تساوی را دریافت کرد، نقطه عطفی در شکست ۳ بر ۱ این تیم بود. گرگهای سفید در نیمه دوم بازی را به تساوی ۱-۱ کشانده بودند، اما این اشتباه، بازگشت به مسابقه را بسیار دشوار ساخت. دریافت پنج گل مقابل پرتغال آماده و پرانگیزه نیز ضربه سختی بود، اما ناامیدکنندهترین بخش کار، بازی آخر بود؛ جایی که ازبکستان مقابل جمهوری دموکراتیک کنگو پیش افتاد، اما ضعف در مدیریت جریان مسابقه باعث شد برتری خود را از دست بدهد و نخستین حضورش را با حسرت به پایان برساند. با این حال، برخی بازیکنان جوان از جمله کریموف، مدافع کناری ۱۸ ساله، تواناییهای خود را در سطح جهانی به اثبات رساندند و صحبتهایی درباره انتقال احتمالی آنها به فوتبال اروپا مطرح شده است. بدون شک ازبکستان دوباره به جام جهانی بازخواهد گشت. عراق، که در عمل نخستین حضورش در جام جهانی پس از ۴۰ سال را تجربه میکرد، با شکست سنگین ۵ بر صفر مقابل سنگال مواجه شد؛ هرچند اخراج زودهنگام ربین سولاقا نیز در این نتیجه بیتأثیر نبود.
