حذف برزیل توسط ژاپن با وجود ۱۰۰ دانشآموز!
اگر اهل حضور در فضای مجازی باشید، قطعاً ویدیوی محبوبی را که چند سال پیش منتشر گردید، دیدهاید؛ کلیپی که در آن سه ملیپوش ژاپن، یعنی هوتارو یاماگوچی، هیروشی کیوتاکه و یوسوکه ایدگوچی، در یک زمین فوتبال استاندارد با ۱۰۰ دانشآموز روبرو میشوند. در ابتدا، این ایده کاملاً غیرمنطقی به نظر میرسد، اما تماشای آن به طرز شگفتآوری جذاب است. نکته جالبتر این است که میتوان دید چگونه این سه فوتبالیست حرفهای، با وجود تعداد بسیار زیاد حریفان، همچنان موفق به انتقال توپ در فضاهای خالی به یکدیگر میشوند و از احتمال بالای برخورد تصادفی کودکان با توپ عبور میکنند.
کلید موفقیت آنها در پاسکاری توپ، این بود که دانشآموزان به صورت غریزی به سمت توپ حمله میکردند و در یک بخش از زمین جمع میشدند. در نتیجه، سه بازیکن ژاپنی به طور مداوم بازی را به سمت جنبه مقابل تغییر میدادند؛ جایی که یکی از آنها کاملاً بدون پوشش و آزاد بود.
البته باید بپذیریم که آن کودکان از نظر جایگیری تاکتیکی بسیار ابتدایی بودند و شاید همین مقدار تحلیل تاکتیکی برای آن مسابقه کافی باشد. با این حال، گاهی هنگام تماشای تیم ملی فعلی ژاپن، که این بار نه مقابل ۱۰۰ کودک بلکه تنها ۱۰ بازیکن بزرگسال حریف به میدان میرود، نمیتوان از شباهتهای میان آن مسابقه و سبک بازی این تیم چشمپوشی کرد. این دقیقاً همان چیزی است که هویت فوتبال ژاپن را شکل میدهد. سیستم ۳-۴-۳ ژاپن در زمان در اختیار داشتن توپ به یک خط حمله پنجنفره تبدیل میشود و به طور مداوم برای حریفان مشکل ایجاد میکند، زیرا همواره موفق به یافتن یک بازیکن آزاد میشوند؛ همان بازیکن اضافی که از جناح دورتر، در نقطه کور مدافعان حریف، بدون نظارت وارد محوطه جریمه میشود و آماده دریافت پاس تغییر جهت است. اگر چنین روشی بتواند مقابل ۱۰۰ حریف نتیجهبخش باشد، شاید غلبه بر ۱۰ نفر تنها یک دهم همان چالش را داشته باشد. نکته جالب درباره وینگبکهای ژاپن این است که آنها صرفاً وینگبکهای «نفوذگر» نیستند؛ یعنی فقط مانند دنیل مونیوس یا دنزل دومفریس در لحظه آخر به تیر دوم اضافه نمیشوند. آنها البته این کار را هم انجام میدهند، اما ویژگی مهمترشان این است که وینگبک سمت راست، ریتسو دوان، چپپا و وینگبک سمت چپ، کیتو ناکامورا، راستپا هستند. بنابراین، آنها هم میتوانند به داخل زمین نفوذ کرده و شوت بزنند؛ همانطور که ناکامورا مقابل هلند گل زد. علاوه بر این، آنها میتوانند به داخل متمایل شده و با پاسهای مورب، جهت حمله را به سمت دیگر زمین تغییر دهند.
یکی از صحنههای نیمه دوم بازی ژاپن مقابل سوئد که با تساوی ۱-۱ به پایان رسید، به خوبی نشان میدهد که این تیم دقیقاً چه رویکردی را دنبال میکند. ابتدا دایچی کامادا، هافبک میانی، به سمت چپ زمین تمایل پیدا میکند، توپ را روی پای راست خود قرار میدهد و سانتری بلند به تیر دور ارسال میکند تا یوکیناری سوگاوارا که در آن بازی به جای دوان روی نیمکت بود، به توپ برسد، اما توپ پیش از آنکه او بتواند با ضربهای هوایی آن را بزند، روی زمین فرود میآید.
سوئد توپ را تا حدودی دفع میکند، اما توپ فقط به آئو تاناکا میرسد. او بلافاصله جهت بازی را دوباره به سمت چپ تغییر میدهد؛ جایی که دایچی کامادا خود را رسانده تا با یک ضربه والی توپ را بزند، اما شوت او مستقیماً به سمت دروازهبان میرود. این دقیقاً همان چیزی است که فوتبال ژاپن بر اساس آن بنا شده است. آنها تقریباً همیشه یک بازیکن آزاد در تیر دور دارند و با تغییر جهتهای دیرهنگام و سریع، توپ را به او میرسانند. مهمترین نکته امیدوارکننده درباره سبک بازی ژاپن، پیش از دیدار با برزیل، این است که نقطهضعف آشکار سلسائو، مدافعان کناریاش هستند. دانیلو، مدافع راست برزیل، تا پایان این تورنمنت ۳۵ ساله خواهد بود و دیگر آن فولبک سریع و پرتحرکی نیست که معمولاً از برزیل انتظار داریم. در سمت چپ نیز داگلاس سانتوس هرگز در سطح یک مدافع کناری طراز اول ظاهر نشده است. اما در قلب خط دفاع، برزیل بسیار مستحکم است. هیچ تیمی علاقه ندارد تواناییهای هوایی مارکینیوش و گابریل را به چالش بکشد. بنابراین منطقیتر این است که آنها را از جریان بازی خارج کنید و با تغییر جهتهای سریع، توپ را از کنارشان عبور دهید.
علاوه بر این، از نظر تاکتیکی نیز مشخص نیست که برزیل چگونه میتواند با آن دوندگان جناح مخالف مقابله کند. اغلب حریفان ژاپن مجبور میشوند یک بازیکن اضافی را به خط دفاع بیاورند و هنگام دفاع، آرایش خود را به پنج مدافع تبدیل کنند تا بتوانند مقابل خط حمله پنجنفره ژاپن مقاومت کنند؛ همان کاری که هلند انجام داد و فرنکی دییونگ از خط هافبک عقب کشید و وارد خط دفاع شد.
این کار باعث شد مدافعان کناری هلند بتوانند عرض زمین را حفظ کنند و با تغییر جهتهای سریع ژاپن مقابله کنند. اما سؤال اینجاست: کدام بازیکن برزیل قرار است چنین نقشی را ایفا کند؟ آیا کاسمیرو همان نقشی را بازی خواهد کرد که دییونگ انجام داد؟ آیا رایان جوان و کمتجربه، اگر در سمت راست بازی کند، باید مرتباً به خط دفاع عقب بکشد؟ یا اصلاً کارلو آنچلوتی این موضوع را مشکلی میداند که نیاز به راهحل داشته باشد؟ این مسابقه بسیار بزرگ به نظر میرسد؛ نه فقط در چارچوب این جام جهانی، بلکه در تاریخ خود جام جهانی. اگرچه فوتبال دوست دارد خود را ورزشی جهانی بداند، اما همچنان قدرت اصلی آن در اختیار تیمهای اروپای غربی و آمریکای جنوبی است. ژاپن همیشه کشوری بوده که از خارج این دو قطب، بیشترین ظرفیت را برای تبدیل شدن به یک قدرت بزرگ داشته است. این کشور زیرساختهای لازم، کیفیت فنی و تاکتیکی و هماهنگی مثالزدنی دارد؛ ویژگیهایی که بسیاری از مربیان جهان از آن تمجید میکنند. با این حال، ژاپن هرگز موفق نشده یک مسابقه مرحله حذفی جام جهانی را ببرد. اگر آنها بتوانند برزیل، پرافتخارترین و موفقترین تیم تاریخ جام جهانی، را حذف کنند، اتفاقی تاریخی رقم خواهد خورد. از نظر تاکتیکی، سبک بازی ژاپن شاید دقیقاً همان چیزی باشد که برای انجام این مأموریت لازم است.
