آزمونها برای مانشافت: جنبه تاریک قهرمان پیشین
بر کسانی که تازه با هیجان جام جهانی فوتبال آشنا شدهاند، رویدادی که دوشنبه در نزدیکی بوستون روی داد، رویدادی بسیار عجیب و تقریباً باورنکردنی محسوب میشد. اگرچه پیروزی تیمهای بزرگ بر تیمهای کوچکتر در فوتبال همیشه وجود داشته؛ اگر قرار بود مسیر مسابقات از قبل مشخص باشد، جام جهانی هرگز به پربینندهترین رویداد ورزشی جهان تبدیل نمیشد. به همین ترتیب، ستارگان بزرگ نیز پیش از این ضربات پنالتی سرنوشتساز را در ضربات پنالتی از دست دادهاند.
اما این اتفاق برای تیم ملی آلمان و بازیکنانش بسیار نادر بود. سالها بود که آنها از چنین خطرات و تحقیرهای عمومی در امان بودند؛ این اتفاقات معمولاً برای تیمها و بازیکنان دیگر، مانند تیم ملی انگلیس، رخ میداد.
اگر زیر ۲۰ سال سن دارید، احتمالاً این حرفها را اغراقآمیز میدانید و معتقدید آلمان دیگر آن تیم قدرتمند سابق نیست. در واقع، شما حق دارید. اوضاع تغییر کرده است. زمانی که آلمان در سال ۲۰۱۴ با شکست آرژانتین، چهارمین قهرمانی خود را در جام جهانی کسب کرد، به یک دوره درخشان متوالی از سال ۲۰۰۲ پایان داد؛ دورهای که طی آن به ترتیب نایبقهرمان، سوم، سوم و در نهایت قهرمان جهان شد. آن قهرمانی تنها پنج روز پس از پیروزی تاریخی و فراموشنشدنی ۷ بر ۱ مقابل برزیل میزبان به دست آمد؛ دیداری که همچنان یکی از شگفتیسازترین نتایج تاریخ جام جهانی محسوب میشود.
در آن زمان، تنها متعصبترین هواداران برزیل بودند که با این ادعا مخالفت میکردند که آلمان بهترین تیم تاریخ جام جهانی است. درست است که برزیل در آن مقطع ستارههای بیشتری داشت، اما آلمان نیز چهار بار نایبقهرمان و چهار بار پیروز در دیدار ردهبندی شده بود. در مجموع، آلمان ۱۲ بار روی سکوی قهرمانی جام جهانی ایستاده است؛ سه بار بیشتر از هر کشور دیگری. این بدان معناست که نه تنها اوج موفقیتهایشان از اکثر تیمها بالاتر بود، بلکه حتی دوران افتشان نیز از بسیاری تیمها بهتر تلقی میشد. اما از آن زمان چه اتفاقی افتاد؟ به دنیای عادی خوش آمدید، مانشافت؛ دنیایی که در آن ناامیدی به امری رایج تبدیل شده است. آلمان در جام جهانی ۲۰۱۸ روسیه حتی نتوانست از مرحله گروهی صعود کند. آنها مغلوم مکزیک و کرهجنوبی شدند و تنها موفق به پیروزی دشواری در برابر سوئد شدند. چهار سال بعد در قطر، در بازی نخست مغلوب ژاپن شدند، با اسپانیا مساوی کردند و علیرغم پیروزی مقابل کاستاریکا، نتوانستند با اختلاف گل کافی به مرحله حذفی راه یابند. حداقل این بار توانستند از گروه خود صعود کنند؛ اما این تنها نکته مثبت بود. شکست در برابر پاراگوئه، تیمی که تنها دو هفته پیش از آن توسط آمریکا به راحتی مغلوب شده بود و اکنون در رده سیوسوم رنکینگ فیفا قرار دارد، برای فوتبال آلمان یک فاجعه محسوب میشود. یولیان ناگلزمان پس از بازی اظهار داشت: «این سومین حذف متوالی ماست و این به آن معناست که دیگر در میان تیمهای درجه یک فوتبال جهان جایی نداریم.» او ظاهراً نمیدانست باید با لحنی ستیزهجویانه سخن بگوید یا با لحنی سرخورده؛ زیرا اینگونه تحقیرها برای فوتبال آلمان هنوز پدیدهای نسبتاً جدید است. او ادامه داد: «وقتی در جام جهانی مقابل پاراگوئه حذف میشوی، واقعاً تلخ است. اگر گل کافی به ثمر نرسانی، هر تیمی میتواند تو را شکست دهد.»
در ۴۲ دقیقه ابتدایی بازی، هیچکدام از دو تیم نشانهای از توانایی گلزنی از خود نشان ندادند، اما پاراگوئه با اولین موقعیت جدی خود به گل رسید. آلمان ضربه کرنر را دفع کرد، اما میگل آلمیرون توپ برگشتی را تصاحب کرد. وانمود کرد که قصد ارسال سانتر دارد، اما با یک پاس پشت پا هوشمندانه، ماتیاس گالارسا، همتیمی سابقش در آتلانتا یونایتد، را در سمت راست صاحب توپ کرد. ارسال یکضرب گالارسا به خولیو انسیسو، مهاجم استراسبورگ، رسید و پاراگوئه با نتیجه ۱-۰ پیش افتاد. ناگلزمان چند دقیقه زودتر از موعد مقرر، بازیکنانش را به زمین فراخواند و این تصمیم ظاهراً آنها را بیدار کرد. تنها ۹ دقیقه از نیمه دوم گذشته بود که کای هاورتز، مهاجم آرسنال، سانتر دقیق و زودهنگام فلوریان ویرتس، هافبک لیورپول، را با ضربه سر به گل تساوی تبدیل کرد. ذکر نام باشگاههای آنها عمدی است. ترکیب پاراگوئه عمدتاً از بازیکنانی تشکیل شده که یا دیگر برای باشگاههای بزرگ اروپا به اندازه کافی خوب تلقی نمیشوند، یا هرگز فرصت حضور در آن سطح را پیدا نکردهاند. آنها در لیگهای آرژانتین، برزیل یا آمریکا بازی میکنند. اما بازیکنان آلمان از بهترین تیمهای بوندسلیگا و لیگ برتر انگلیس هستند. پس از تساوی، بیشتر کسانی که سالها جام جهانی را دنبال کردهاند، احساس راحتی کردند. با خودم فکر کردم: «امروز دیگر قرار نیست اتفاق تاریخی خاصی بیفتد» و حتی شروع به فکر کردن به رستوران شام کردم. اما گل دوم هرگز به ثمر نرسید. البته شاید به ثمر رسید، اما کمکداور ویدئویی اهل نیکاراگوئه از نحوه برخورد والدمار آنتون با اورلاندو گیل، دروازهبان پاراگوئه، رضایت نداشت و از جلال جاید، داور مسابقه، خواست که صحنه را بازبینی کند. داور پس از بازبینی، آنچه را که کافی دانست، یعنی گل یوناتان تاه که با ضربه سر در تیر دوم به ثمر رسیده بود، مردود اعلام کرد. آنچه در عوض مشاهده شد، دفاع فوقالعاده مستحکم پاراگوئه بود؛ بهویژه دو مدافع میانی، خوسه کاناله و گوستاوو گومس، که تقریباً تمام سانترهای آلمان را با ضربه سر دفع کردند؛ در حالی که حدود ۱۵ سانتیمتر از مهاجمان بلندقامتی که یولیان ناگلزمان یکی پس از دیگری به زمین فرستاده بود، کوتاهتر بودند.
ناگلزمان پس از بازی اظهار داشت: «پس از گل تساوی، حریف کمی متزلزل شده بود، اما وقتی با دو مهاجم بازی کردیم، به اندازه کافی مؤثر عمل نکردیم؛ بهخصوص ارسالهایمان کافی نبود.» البته، یولیان، سانتر کم نبود. مشکل این بود که بازیکنان پاراگوئه تقریباً همه آنها را با ضربه سر دفع کردند. او بعدتر نیز اذعان کرد: «باید بگویم پاراگوئه واقعاً عالی دفاع کرد.» اما مهمترین اتفاق غیرمنتظره دوشنیه، بیدقتی آلمان در ضربات پنالتی بود. کای هاورتز اولین پنالتی آلمان را زد. جلال جاید، داور، او را بیشتر از حد معمول منتظر گذاشت و سپس اورلاندو گیل با شیرجه به سمت چپ، ضربه را مهار کرد. این اولین پنالتی از دست رفته آلمان در ضربات پنالتی جام جهانی از سال ۱۹۸۲ بود. آلمانیها پیش از آن ۱۵ پنالتی متوالی را با موفقیت به گل تبدیل کرده بودند. این طلسم ادامه یافت؛ نیک وولتماده نیز چهارمین پنالتی آلمان را از دست داد و گیل بار دیگر آن را مهار کرد. در نتیجه، پاراگوئه دو فرصت داشت تا کار را تمام کند، اما هر دو را از دست داد؛ گویی خود بازیکنان پاراگوئه نیز از اتفاقی که در حال رخ دادن بود، متعجب بودند. اما در ادامه، یوناتان تاه پنالتی مرگ ناگهانی آلمان را به آسمان فرستاد و این فرصت را به خوسه کاناله داد تا با گل کردن ضربهاش، برای تمام مردم پاراگوئه یک روز تعطیل بسازد و آلمان را راهی خانه کند. ناگلزمان پس از مسابقه گفت: «همه بسیار ناراحت هستند، اما من هیچکدام از بازیکنانی را که پنالتی از دست دادند، مقصر نمیدانم. این اتفاق برای بزرگترین بازیکنان دنیا هم رخ میدهد و امروز نیز برای بازیکنان بزرگ ما اتفاق افتاد.» کای هاورتز که بارها تیمش را در مسابقات بزرگ باشگاهی قهرمان کرده است، پس از بازی کاملاً شکسته و ناراحت به نظر میرسید. او گفت: «میخواهم عذرخواهی کنم، چون این دومین جام جهانی من بود و هر دو بار حذف شدیم. همه ما ناامید هستیم، چون برای این جام جهانی برنامههای زیادی داشتیم و حذف در این مرحله واقعاً احساس بدی دارد. تلاش کردیم از کنارهها به آنها ضربه بزنیم، اما موفق نشدیم و فکر هم نمیکنم شایسته پیروزی بودیم.»
هاورتز ادامه داد: «فوتبال خوبی بازی کردیم، اما در طول این تورنمنت همیشه چیزی کم بود و امروز نیز همان مشکل را داشتیم. ما بازیکنان باید به خودمان نگاه کنیم و ببینیم چه کارهایی را میتوانیم بهتر انجام دهیم.» ندیم امیری، هافبک ماینتس، در وقتهای اضافه به بازی آمد و دقیقاً همان کاری را انجام داد که برایش به زمین فرستاده شده بود؛ پنالتیاش را گل کرد. شاید به همین دلیل بود که او نسبت به هاورتز و ناگلزمان کمی خوشبینانهتر سخن میگفت؛ البته «خوشبینانهتر» در این شرایط، مفهومی کاملاً نسبی داشت. ندیم امیری گفت: «ما بازیکنان جوان و بااستعداد زیادی داریم. اما در حال حاضر فکر کردن به آینده تصمیم درستی نیست. برای همه ناراحتم. پایان بازی واقعاً تلخ و شوکهکننده بود و پیدا کردن کلمات مناسب برای توصیف آن بسیار دشوار است.» اکنون، پیدا کردن آن کلمات، احتمالاً وظیفه فدراسیون فوتبال آلمان (DFB) است. یولیان ناگلزمان نیز پس از بازی تأکید کرد: «استعفا نخواهم داد. اگر فدراسیون فوتبال آلمان بخواهد که بمانم، میمانم. البته میدانم این صنعت چگونه کار میکند. میدانم افراد زیادی اکنون خواهان رفتن من هستند، اما اگر فدراسیون بخواهد، به کارم ادامه میدهم.» او افزود: «اگر امروز در آلمان نظرسنجی برگزار شود، مردم احتمالاً نظر مثبتی درباره من نخواهند داشت. ما در این جام جهانی چیز زیادی برای خوشحال کردن مردم انجام ندادیم. میدانم همه در آلمان با ادامه حضورم موافق نخواهند بود.» و واقعیت این است؛ بسیاری موافق نخواهند بود.
وقتی از ناگلزمان درباره دلیل این ناکامی پرسیده شد، گفت ایدههایی در ذهن دارد، اما فعلاً قصد ندارد درباره آنها صحبت کند. با این حال، اشاره کرد که پس از مصدومیت نیکو شلوتربک، آلمان عملاً مدافع چپ تخصصی در اختیار نداشت. کمبود مدافع کناری آماده؟ این حرف برای فوتبال آلمان کاملاً آشنا به نظر میرسد. اما کمبود بازیکن در یک پست خاص، نمیتواند توضیح منطقی برای ۱۲ سال ناکامی نسبی باشد. زمانی که آلمان در سال ۲۰۱۴ با قهرمانی از ورزشگاه ماراکانا در ریودوژانیرو خارج شد، در مجموع ۷۵ درصد از تمام بازیهای تاریخ خود در جام جهانی را برده بود. از آن زمان تاکنون، این آمار به ۴۰ درصد کاهش یافته است. عملکرد آلمان در مسابقات یورو نیز تقریباً همین روند را داشته است. به همین دلیل است که این تیم از سال ۲۰۱۸ تاکنون هرگز بالاتر از رتبه نهم رنکینگ فیفا قرار نگرفته و اکنون احتمالاً به رتبههای پایینتر، حتی حوالی رتبههای دو رقمی، سقوط خواهد کرد. واقعیت ساده این است: آلمان دیگر آن تیم قدرتمند سابق نیست.
