جزئیات مبهمترین داوری جام جهانی ۲۰۲۶: گل مردود کرواسی و دلایل آن
گل مردود شده کرواسی در دقیقه ۱۳+۹۰، این پرسش را ایجاد کرد که چرا داور علیرغم استفاده از فناوری، شخصاً به مانیتور مراجعه کرد. دلایل این تصمیم در ادامه تشریح میشود.
از زمان معرفی سیستم کمک داور ویدئویی (VAR) و سنسورهای درون توپ، کمتر صحنهای به پیچیدگی و اهمیت لحظات پایانی دیدار پرتغال و کرواسی در تاریخ این فناوریها دیده شده است.
اگر VAR و سنسور توپ وجود نداشت، این گل پذیرفته میشد؛ همانطور که داور در ابتدا آن را صحیح اعلام کرده بود. تشخیص برخورد بسیار جزئی توپ به موهای ماتانوویچ نه تنها برای چشم انسان، بلکه حتی برای بازپخشهای باکیفیت تلویزیونی نیز دشوار بود و این سنسور توپ بود که این برخورد را ثبت و آفساید را فعال کرد.
با توجه به اینکه تصمیم آفساید کاملاً فنی و مبتنی بر دادههای سنسور و نرمافزار نیمهخودکار بود، چرا داور برای بررسی مجدد به مانیتور مراجعه کرد؟
بر اساس گفتگو با چندین داور سرشناس رومانیایی، دو دلیل اصلی برای این اقدام داور وجود دارد:
۱. ارزیابی اینکه آیا ویگا، مدافع پرتغال، که پیش از رسیدن توپ به بازیکن آفساید کرواسی، با سر آن را لمس کرد، بر روی توپ کنترل داشته است یا خیر.
توپ پس از برخورد به سر ویگا به پاشالیچ رسید. اگر داور تشخیص میداد که ویگا عمداً توپ را بازی داده، موقعیت آفساید منتفی میشد. این بخش از تصمیمگیری نیازمند قضاوت خود داور بود، زیرا جنبه تفسیری داشت.
برخورد توپ به سر ویگا، یک بازی کنترلشده تلقی نشد و داور آن را تغییر جهت توپ یا انحراف مسیر آن دانست، نه یک بازی با توپ. با این حال، انتقاداتی مبنی بر رد شدن سریع تصویر برخورد توپ به ویگا در بازپخش مانیتور مطرح شده است.
۲. توصیهی یوفا و فیفا به داوران این است که در دقایق پایانی مسابقات، زمانی که صحنهای سرنوشتساز رخ میدهد و علاوه بر یک خطای فنی (مانند آفساید)، عوامل دیگری نیز برای بررسی وجود دارد، داور حتی با وجود قطعیت دادههای فنی، برای بازبینی به مانیتور مراجعه کند.
این کار علاوه بر افزایش اعتبار و وزن تصمیم حیاتی، به داور اجازه میدهد تا پس از مشاهده صحنه، رأی خود و دلایل آن را از طریق بلندگوی ورزشگاه برای حاضران توضیح دهد.
چرا بازی بیش از ۱۰ دقیقه وقت اضافه اعلام شده ادامه یافت؟
بحث دیگر به تصمیم داور برای ادامه بازی فراتر از ۱۰ دقیقه وقت تلفشدهی اولیه مربوط میشود که این زمان تمدید شده، بسیار طولانی به نظر میرسد. به طور مثال، اگر همین نسبت را در یک نیمه عادی در نظر بگیریم، به معنای ۱۸ دقیقه وقت اضافه خواهد بود!
گل مردود کرواسی در دقیقه ۱۰۲ و ۲۷ ثانیه به ثمر رسید، یعنی بیش از دو دقیقه پس از پایان ۱۰ دقیقه وقت اعلام شده توسط داور چهارم.
دلیل این افزایش وقت اضافه چه بود؟ پس از گل پرتغال در دقیقه ۴+۹۰، بازیکنان این تیم حدود دو دقیقه و ۲۰ ثانیه را به شادی پرداختند که در این مدت بازی متوقف بود. همچنین، کرواسی در وقتهای تلفشده دو تعویض انجام داد که حدود ۶۰ ثانیه زمان برد. در مجموع، حداقل سه دقیقه و نیم باید به ۱۰ دقیقه اولیه اضافه میشد.
روزنامه «وچمی لیست» با تیتر «سر کرواسی را بریدند، آن هم عمداً» به شدت از عملکرد داوری انتقاد کرد. این روزنامه برجسته کروات نوشت: «اسپن اسکاس، داور نروژی، از ابتدا تا انتها جانبدارانه قضاوت کرد؛ حتی یک خطای مشکوک یا توقف بیدلیل به سود کرواسی گرفته نشد. تمام تصمیمات بحثبرانگیز، که کم هم نبودند، به نفع پرتغال اعلام شدند.»
رسانه «اسپورتکلوب» با تیتر «تراژدی در تورنتو» این ضربه مهلک را توصیف کرد؛ ضربهای که با گل گونچالو راموس در دقیقه ۴+۹۰ آغاز شد و با مردود شدن گل تساوی کرواسی به اوج رسید؛ صحنهای که این رسانه آن را «لحظه مرگ یک رویا» نامید.
دیگر رسانهها مانند «گلدنونیک» با تکرار آهسته صحنه، به تحلیل دقیق گل مردود شده پرداختند و با لحنی کنایهآمیز نوشتند: «سنسورها تماس توپ با مهاجم کرواسی را ثبت کردند و به همین دلیل VAR گل را رد کرد. در تصاویر به نظر میرسد توپ تنها با موهای او برخورد داشته است. با این حساب، اگر ماتانوویچ سر طاسی داشت، کرواسی اکنون بازی را مساوی کرده بود.»
سایت «دیجیتال نتاچآر» نیز واکنشهای گسترده هواداران فوتبال از سراسر جهان را پوشش داد که در میان آنها عباراتی چون «چه سرقتی!» و «حق کرواسی خورده شد» دیده میشد.
