محمد صلاح: از پاننکا تا ستارهای که مسیر تاریخ فوتبال را دگرگون ساخت
بر اساس گزارش کیک زون، بازیکن مصری با اجرای یک پنالتی چیپ چشمنواز در مقابل استرالیا، نخستین پیروزی تیمش در مرحله حذفی جام جهانی را به دست آورد و نامش را در کنار اسطورهای قرار داد که در لحظات تعیینکننده، جسورانهترین نوع پنالتی تاریخ فوتبال را به نمایش گذاشتهاند.
گاهی مرز میان نبوغ و جنون، فاصلهای بسیار کوتاه است؛ فاصلهای به اندازه ضربه آرامی که به جای شلیک قدرتمند، توپ را با خونسردی از وسط دروازه عبور میدهد. این همان چیپ یا بهتر بگوییم پاننکاست.
در دیدار مرحله یکشانزدهم نهایی جام جهانی ۲۰۲۶، ستاره تیم ملی مصر در ضربات پنالتی، با اجرای بینظیر یک پنالتی به سبک «پاننکا»، نه تنها نقش تعیینکننده در نخستین پیروزی تاریخ فراعنه در مراحل حذفی جام جهانی داشت، بلکه نامش را در کنار بزرگترین هنرمندان این فن در تاریخ فوتبال ثبت کرد.
داستان این ضربه افسانهای اما به سالها پیش از زمان تولد صلاح بازمیگردد.
در سال ۱۹۷۶، آنتونین پاننکا، هافبک چکسلواکی، در فینال جام ملتهای اروپا مقابل آلمان غربی، ضربه سرنوشتساز قهرمانی را با یک چیپ آرام به وسط دروازه به گل تبدیل کرد؛ ضربهای که پله پس از آن دربارهاش گفت: "او یا یک نابغه است یا یک دیوانه."
از آن روز به بعد، نام پاننکا برای همیشه با این روش خاص پنالتی زدن در تاریخ ماندگار شد.
اولین بازیکنی که این میراث را به جام جهانی آورد، میخال بیلیک، هموطن پاننکا، در جام جهانی ۱۹۹۰ ایتالیا بود. او در بازی مقابل آمریکا تلاش کرد همان ضربه را تکرار کند، اما تونی میولا فریب نخورد و توپ را مهار کرد تا تنها تلاش ناموفق پاننکا زدن در جامهای جهانی قرن بیستم را شاهد باشیم.
سالها بعد، یکی از مشهورترین پنالتیهای تاریخ فوتبال در فینال جام جهانی ۲۰۰۶ اجرا شد. زینالدین زیدان در آخرین مسابقه دوران حرفهای خود، زیر شدیدترین فشار ممکن، توپ را به سبک پاننکا به سمت دروازه جانلوئیجی بوفون فرستاد. توپ پس از برخورد با زیر تیر افقی، از خط دروازه عبور کرد و به گل تبدیل شد؛ هرچند در نهایت فرانسه قهرمان نشد و اخراج زیدان مقابل مارکو ماتراتزی پایان تلخی برای آن شب ساخت.
البته پیش از زیدان، آرتیوم میلیفسکی در همان جام جهانی ۲۰۰۶ با پنالتی پاننکای خود به اوکراین کمک کرده بود تا پس از تساوی بدون گل مقابل سوئیس، راهی مرحله یکچهارم نهایی شود.
چهار سال بعد در آفریقای جنوبی، بازی فراموشنشدنی اروگوئه و غنا با پنالتی جسورانه سباستین آبرئو برای همیشه در تاریخ ماندگار شد. مهاجم اروگوئه که به عنوان بازیکن تعویضی وارد زمین شده بود، در حساسترین ضربه پنالتی، توپ را با آرامش کامل از وسط دروازه عبور داد و تیمش را به نیمهنهایی رساند.
در مقابل، همه پاننکاها پایان خوشی نداشتند. فیودور اسمولوف در جام جهانی ۲۰۱۸ روسیه تلاش کرد مقابل کرواسی همین ضربه را اجرا کند، اما دانیل سوباشیچ توپ او را مهار کرد و همان پنالتی، لحظه آغاز حذف روسها شد.
یکی دیگر از بهیادماندنیترین نمونهها به جام جهانی ۲۰۲۲ قطر برمیگردد. اشرف حکیمی، مدافع مراکش، در ضربه سرنوشتساز مقابل اسپانیا، با اعتمادبهنفسی مثالزدنی پنالتی خود را به سبک پاننکا وارد دروازه کرد و شیرهای اطلس را برای نخستین بار در تاریخ به مرحله یکچهارم نهایی جام جهانی رساند.
حالا در جام جهانی ۲۰۲۶، محمد صلاح جدیدترین عضو این باشگاه ویژه است. باشگاه زنندگان پنالتی پاننکا.
در شرایطی که مصر و استرالیا پس از ۱۲۰ دقیقه با تساوی به ضربات پنالتی رسیده بودند، هری سوتار پنالتی خود را از دست داد تا فرصت طلایی در اختیار فراعنه قرار بگیرد. صلاح پشت سومین ضربه مصر ایستاد؛ با همان استارت همیشگی، سرعتش را ناگهان کم کرد و توپ را با نهایت آرامش از وسط دروازه عبور داد؛ در حالی که مت رایان به یک سمت شیرجه زده بود.
نمایشی از اعتمادبهنفس، جسارت و آرامش که تنها بزرگترین فوتبالیستها در حساسترین لحظات ارائه میدهند.
از پاننکا تا زیدان، از آبرئو و حکیمی تا محمد صلاح؛ تاریخ جام جهانی بار دیگر ثابت کرد که برای اجرای چنین ضربهای، فقط مهارت کافی نیست؛ باید جرأت نابغه بودن را هم داشت.
