پشت پرده علیه فغانی: فینال به داور ایتالیایی رسید!

همزمان با نزدیک شدن جام جهانی ۲۰۲۶ به مراحل پایانی، گمانه‌زنی‌ها پیرامون داوری دو دیدار آخر، به ویژه مسابقه فینال، شدت گرفته است. مارک کلاتنبرگ، داور نامدار و بازنشسته انگلیسی، ادعا کرده که فدراسیون بین‌المللی فوتبال (فیفا) برای قضاوت مهم‌ترین بازی تورنمنت، یک گزینه ایتالیایی را در نظر دارد؛ تصمیمی که به باور او می‌تواند مناقشه‌برانگیز باشد.

در صورتی که این تصمیم به مرحله اجرا برسد، به یکی از جنجالی‌ترین انتخاب‌های کمیته داوران فیفا در سالیان اخیر مبدل خواهد شد، زیرا طی روزهای گذشته بسیاری از کارشناسان، نام علیرضا فغانی را به عنوان گزینه نخست برای داوری فینال مطرح کرده بودند.

کلاتنبرگ، داور ۵۱ ساله که سابقه قضاوت نزدیک به ۳۰۰ بازی در لیگ برتر انگلیس را در کارنامه دارد، در پادکست «Whistleblowers» فاش کرد که اطلاعاتی به دست آورده که نشان می‌دهد فینال جام جهانی احتمالاً بار دیگر به یک داور ایتالیایی سپرده خواهد شد.

او گفت: "شنیده‌ام که ممکن است فینال بار دیگر توسط یک داور ایتالیایی قضاوت شود. جانی اینفانتینو اصالت ایتالیایی دارد، پیرلوئیجی کولینا هم ایتالیایی است. بخش بزرگی از قدرت در داوری بین‌المللی و حتی در مدیریت فوتبال جهان در اختیار ایتالیایی‌هاست.

فیفا باید تعادل را حفظ کند و رضایت هر شش کنفدراسیون را در نظر بگیرد. اگر به گذشته نگاه کنیم، فینال جام جهانی ۲۰۱۰ را یک داور انگلیسی سوت زد، سال ۲۰۱۴ یک داور ایتالیایی، در ۲۰۱۸ یک داور آرژانتینی و در ۲۰۲۲ یک داور لهستانی. اگر حالا دوباره نوبت یک ایتالیایی باشد، یعنی دیگر هیچ داور شایسته دیگری وجود ندارد؟

اگر امسال هم با توجه به تمام اتفاقاتی که در این جام رخ داده، یک داور ایتالیایی این فرصت را به دست بیاورد، برای من واقعاً تعجب‌آور خواهد بود."

او در ادامه تأکید کرد: "خیلی‌ها از چنین تصمیمی ناراضی خواهند شد. نمی‌گویم یک داور ایتالیایی شایسته قضاوت فینال نیست، اما داوران بااستعداد زیادی در جهان حضور دارند که می‌توانند چنین مسابقه‌ای را سوت بزنند." در جام جهانی ۲۰۲۶ تنها یک داور ایتالیایی حضور دارد؛ مائوریتزیو ماریانی، داور ۴۴ ساله‌ای که تاکنون سه مسابقه را قضاوت کرده است:

• عربستان، اروگوئه (مرحله گروهی) • کلمبیا، جمهوری دموکراتیک کنگو (مرحله گروهی) • برزیل، ژاپن (مرحله یک‌شانزدهم نهایی)

کلاتنبرگ بر این باور است که حساسیت این انتخاب زمانی افزایش می‌یابد که جایگاه مدیران ایتالیایی در ساختار داوری فوتبال جهان را مورد توجه قرار دهیم. پیرلوئیجی کولینا ریاست کمیته داوران فیفا را عهده‌دار است و روبرتو روزتی نیز رئیس کمیته داوران یوفاست. به اعتقاد او، حضور داوران سابق ایتالیایی در بالاترین رده‌های تصمیم‌گیری نهادهای فوتبال دنیا می‌تواند به ایجاد چنین تصوراتی منجر شود، حتی اگر تصمیم‌ها کاملاً حرفه‌ای اتخاذ شده باشند.

از سال ۱۹۷۸ تاکنون، تنها سه داور ایتالیایی موفق به کسب افتخار قضاوت در فینال جام جهانی شده‌اند:

• جام جهانی ۱۹۷۸: آرژانتین، هلند (سرجیو گونلا) • جام جهانی ۲۰۰۲: برزیل، آلمان (پیرلوئیجی کولینا) • جام جهانی ۲۰۱۴: آلمان، آرژانتین (نیکولا ریتزولی)

به همین دلیل، اگر این بار نیز یک داور ایتالیایی برای فینال انتخاب شود، چهارمین بار از سال ۱۹۷۸ خواهد بود که مهم‌ترین مسابقه فوتبال جهان به یک ایتالیایی سپرده می‌شود.

برخی دیگر از داوران سرشناس، به‌خصوص علیرضا فغانی، شانس قضاوت فینال را دارند، اما همه چیز به نتایج مسابقات بستگی خواهد داشت. کلمن تورپن از فرانسه، مایکل اولیور و آنتونی تیلور از انگلیس تنها در صورتی می‌توانند فینال را سوت بزنند که تیم‌های ملی فرانسه و انگلیس به دیدار نهایی راه پیدا نکنند.

فرانسه پیش از این به نیمه‌نهایی صعود کرده و باید مقابل اسپانیا قرار بگیرد. انگلیس هم در مرحله یک‌چهارم نهایی به مصاف نروژ می‌رود و دیگر دیدار این مرحله میان آرژانتین و سوئیس برگزار خواهد شد.

مارک کلاتنبرگ که با این اظهارنظر جنجالی، این روزها به چهره اصلی حواشی داوری جام جهانی تبدیل شده، خودش سابقه قضاوت برخی از مهم‌ترین بازی‌های فوتبال جهان را دارد؛ از جمله فینال یورو ۲۰۱۶ بین پرتغال و فرانسه، فینال لیگ قهرمانان اروپا ۲۰۱۶ بین رئال مادرید و اتلتیکومادرید، فینال جام حذفی انگلیس ۲۰۱۶ بین منچستریونایتد و کریستال پالاس و همچنین سوپرجام اروپا ۲۰۱۴ بین رئال مادرید و سویا.