غولپیکرترین رقابت فوتبال: جام جهانی با ۶۴ تیم
در حالی که منتظر تأیید یا رد اظهارات رئیس کنفدراسیون فوتبال آمریکای جنوبی از سوی فیفا هستیم یا حداقل نشانهای از حرکت در این زمینه، هیچ مانعی برای تصور جام جهانی ۲۰۳۰ با حضور ۶۴ تیم وجود ندارد. این به این معناست که تقریباً از هر سه تیم ملی موجود در جهان (۲۱۱ تیم) یک تیم مجوز حضور در این رقابتها را کسب خواهد کرد. اگرچه صعود نکردن به این جام دشوارتر نخواهد بود، اما مرحله نهایی با این وسعت، جذابیتی کمتر خواهد داشت و بخش قابل توجهی از ارزش مرحله مقدماتی از بین خواهد رفت.
این طرح برای اولین بار در جلسه شورای فیفا در مارس ۲۰۲۵ توسط یکی از مقامات اروگوئهای مطرح شد و سپس توسط خود دومینگز دوباره پیشنهاد گردید. او طبیعتاً قصد دارد تمام ۱۰ تیم ملی قاره آمریکای جنوبی (یا تقریباً همه آنها) را در این مسابقات حاضر کند؛ قارهای که در حال حاضر نیز ۶۵ درصد سهمیه صعود را در اختیار دارد (شش سهمیه قطعی و یک سهمیه پلیآف).
علاوه بر این، جام جهانی ۲۰۳۰ از جنبه دیگری نیز غولپیکر خواهد بود: از منظر قارههای میزبان. به اسپانیا، پرتغال و مراکش که میزبانی مشترک را بر عهده دارند، سه کشور اروگوئه، آرژانتین و پاراگوئه نیز اضافه شدهاند؛ همزمان با صدمین سالگرد نخستین دوره جام جهانی که در سال ۱۹۳۰ در مونتهویدئو آغاز شد. قرار است سه مسابقه در سه شهر مونتهویدئو، بوئنوس آیرس و آسونسیون برگزار شود که هر کدام میزبان یک بازی خواهند بود. اما ایده دومینگز این است که با گسترش مسابقات، دیدارهای سه گروه کامل در آمریکای جنوبی برگزار شوند.
برنامه زمانبندی مشخص شده است: از ۸ ژوئن تا ۲۱ ژوئیه ۲۰۳۰، در مجموع ۴۴ روز. این مدت از جام جهانی ۲۰۲۶ که ۳۹ روز طول کشید، بیشتر است. تعداد کل مسابقات نیز افزایش خواهد یافت: ۱۲۸ بازی به جای ۱۰۴ بازی. اما تعداد بازیهای هر تیم تغییری نخواهد کرد؛ فینالیستها همچنان هشت بازی انجام خواهند داد. دلیل این امر ساده است: مسابقات به جای ۱۲ گروه فعلی که در آن هشت تیم سوم نیز شانس صعود دارند، به ۱۶ گروه چهار تیمی تقسیم خواهد شد. دو تیم برتر هر گروه (در مجموع ۳۲ تیم) به مرحله یک شانزدهم نهایی راه یافته و از آنجا به مانند رقابتهای فعلی پیش خواهند رفت.
اما با وجود ۲۴ مسابقه اضافی، چهار روز افزایش زمان برگزاری، بسیار کم به نظر میرسد. تأمین استراحت کافی برای تیمهای ملی بسیار دشوار خواهد بود. علاوه بر این، خطر اشباع بیش از حد برای بینندگان تلویزیونی نیز نادیده گرفته شده است؛ امسال اغلب روزی چهار بازی برگزار میشد و در روز پایانی مسابقات گروهی، به دلیل همزمانی، تعداد بازیها بیشتر بود، به طوری که دنبال کردن همه آنها سخت میشد.
افزایش تعداد روزها به طور خطرناکی جام جهانی را به سمت یک تورنمنت هفت هفتهای سوق میدهد. آیا این برنامه اجرایی است؟ باید دید، به خصوص با توجه به اینکه بازیکنانی که به مراحل پایانی میرسند، مستحق حداقل ۲۱ روز استراحت خواهند بود. تنظیم مجدد آغاز لیگها آسان نخواهد بود. لالیگا همین حالا هم برخی مسابقات را به تعویق میاندازد، اما تقویم همیشه در آستانه فروپاشی عصبی قرار دارد. در دوران همهگیری، به نظر میرسید همه چیز نابود شده است. یک هفته بارش برف کافی است تا برنامهریزی مجددی تحمیل شود که در اینجا غیرممکن خواهد بود، با توجه به اینکه حتی دو روز تعطیلی نیز وجود نداشت. علاوه بر این، جام جهانی ۲۰۳۴ در عربستان سعودی مجبور است مانند قطر در زمستان برگزار شود و این امر بازتنظیم برنامهها را ضروری میسازد.
اگر به موضوعات سادهتر بازگردیم، باید مسئله سهمیهها را نیز در نظر گرفت. اگر نسبتهای قارهای جام جهانی آمریکا رعایت شود، با افزایش تعداد تیمها از ۴۸ به ۶۴، اروپا ۲۰ تیم، آفریقا ۱۳ تیم، آسیا ۱۲ تیم، آمریکای جنوبی ۹ تیم (از ۱۰ کشور)، آمریکای شمالی ۸ تیم و اقیانوسیه ۲ تیم سهمیه خواهند داشت. کم و بیش وضعیت به همین منوال خواهد بود. شاید هم چند پلیآف بین قارهای برای تنظیم درصدها در نظر گرفته شود. اما اگر نسبتهای تورنمنت ۳۲ تیمی رعایت شود، اروپا باید ۲۶ تیم داشته باشد که بعید به نظر میرسد.
ماجرا هنوز به پایان نرسیده است. در جام جهانی ۲۰۲۶، ۱۶ ورزشگاه به طور قطعی مورد استفاده قرار گرفت و حالا به تعداد بیشتری نیاز خواهد بود، همچنین ۱۶ مرکز تمرینی اضافی. هزینهها نیز افزایش خواهد یافت: افزایش ۳۳ درصدی تعداد تیمها به معنای افزایش ۲۰ درصدی هزینههاست. این مسابقات حدود ۳.۷ میلیارد دلار هزینه در بر داشت. هنوز باید دید آیا درآمدها نیز به همین نسبت افزایش خواهند یافت یا خیر، اما هزینهها قطعاً افزایش خواهد یافت.
همه با این ایده موافق نیستند، از یوفا که با آن مخالفت خواهد کرد تا کونکاکاف در آمریکای شمالی. ویکتور مونتاگلیانی، رئیس این کنفدراسیون، ابراز نگرانی کرده است که این پیشنهاد «ممکن است به کل اکوسیستم فوتبال آسیب بزند». هیچکس از افت شدید سطح فنی سخن نگفته است. اما کافی است به تیمهای تونس، کوراسائو، عراق و قطر فکر کنیم. در نهایت، این سیاست فوتبال است که تصمیم نهایی را خواهد گرفت، البته اگر تا کنون این تصمیم را نگرفته باشد، همانطور که سوتی دومینگز، با پیشبینی تغییری که در واقع نیازمند تأیید شورا بود، نشان میدهد.
