تدوین مقررات نوین لیگ برتر انگلیس برای جلوگیری از اتلاف وقت دروازهبانان
در اقدامی تازه، فوتبال انگلیس قصد دارد با اعمال یک قانون آزمایشی در فینده، یکی از پرچالشترین تاکتیکهای اخیر را از میان بردارد. این قانون نوین با روشی کهنه که دروازهبانان با نمایش مصدومیت، بازی را مکث میکنند تا تیمشان فرصت استراحت و دریافت توصیههای تاکتیکی را داشته باشد، مبارزه خواهد کرد.
اتحادیه فوتبال انگلیس، لیگ برتر، لیگ دسته اول فوتبال انگلیس، نشنال لیگ و سوپرلیگ زنان بر سر پیادهسازی این طرح به توافق رسیدهاند و اکنون منتظر تأیید نهایی هیئت بینالمللی فوتبال (IFAB) هستند، طبق گزارشی که بیبیسی اسپورت منتشر کرده است.
IFAB در اوایل سال جاری تصمیم گرفت این قانون را به صورت دائمی تغییر ندهد، اما از لیگهای مختلف خواست که در صورت تمایل، این ایده را به صورت آزمایشی پیادهسازی کنند.
پس از مذاکرات بین سازمان داوران حرفهای انگلیس (Pro Ref) به ریاست هاوارد وب و مدیران لیگها، راهکاری اتخاذ شد که بر اساس آن، هرگاه دروازهبان نیاز به درمان داشته باشد، یکی از بازیکنان همتیمی او باید زمین را ترک کند.
طبق این طرح، در صورت اجازه داور برای ورود کادر پزشکی به زمین برای درمان دروازهبان، سرمربی تیم تنها ۱۰ ثانیه فرصت دارد تا بازیکنی به جز دروازهبان را برای خروج یک دقیقهای از زمین معرفی کند و این موضوع را به داور چهارم اعلام نماید.
اگر در این مدت ۱۰ ثانیه هیچ بازیکنی معرفی نشود، کاپیتان تیم به صورت خودکار باید زمین بازی را برای مدت یک دقیقه ترک کند.
در صورت تأیید به موقع IFAB برای اجرای این طرح، اولین مسابقهای که این قانون در آن به کار گرفته خواهد شد، دیدار مرحله مقدماتی جام اتحادیه انگلیس (کارابائو کاپ) میان تیمهای ترانمر و راچدیل در روز شنبه اول آگوست خواهد بود.
گزارش بیبیسی نشان میدهد که لیگ A استرالیا نسخه متفاوتی از این قانون را آزمایش خواهد کرد؛ در آن طرح، بدون توجه به تصمیم سرمربی، کاپیتان تیم در هر شرایطی باید زمین را ترک کند.
در سالهای اخیر، استفاده از مصدومیت دروازهبان به عنوان روشی برای ایجاد «وقفه تاکتیکی» به شکل چشمگیری افزایش یافته و به یکی از موضوعات چالشبرانگیز در فوتبال تبدیل شده است.
بارها مشاهده شده که دروازهبان روی زمین نشسته و از کادر پزشکی کمک میخواهد، در حالی که سایر بازیکنان به سرعت در کنار نیمکت جمع میشوند تا توصیههای تاکتیکی سرمربی را دریافت کنند. به محض پایان این صحبتها، دروازهبان بدون هیچ مشکل آشکاری از زمین بلند شده و بازی را از سر میگیرد.
این روش بارها برای برهم زدن ریتم بازی تیم حریف، زمانی که جریان بازی کاملاً به نفع آنها بوده، مورد استفاده قرار گرفته است.
یکی از شناختهشدهترین نمونهها در ماه نوامبر سال گذشته رخ داد. دنیل فارکه، سرمربی تیم لیدز یونایتد، جانلوئیجی دوناروما، دروازهبان منچسترسیتی، را متهم کرد که با ادعای مصدومیت، «قوانین را دور زده» و عمداً روند بازی را متوقف کرده است.
پیرلوئیجی کولینا، رئیس کمیته داوران IFAB، در مجمع عمومی این نهاد در ماه فوریه اعلام کرده بود که یافتن راهحلی برای پایان دادن به این تاکتیک، یکی از اولویتهای اصلی در حوزه داوری فوتبال جهان محسوب میشود.
کولینا در جام جهانی ۲۰۲۶ به داوران دستور داده بود که در تمامی توقفهای بازی، اجازه رفتن بازیکنان به سمت نیمکتها برای دریافت دستورات تاکتیکی را ندهند.
با این حال، اثربخشی آن تصمیم با تردیدهای فراوانی روبرو شد، زیرا وقفههای سه دقیقهای برای نوشیدن آب در هر نیمه، عملاً فرصت کافی برای برگزاری جلسات تاکتیکی را فراهم میآورد.
در بررسیهای انجام شده، مسئولان فوتبال انگلیس به این نتیجه رسیدند که صرفاً جلوگیری از رفتن بازیکنان به کنار زمین، نمیتواند مربیان را از سوءاستفاده از موقعیت دروازهبان برای توقف بازی باز دارد.
به همین دلیل، طرح فعلی بر این منطق استوار است که درباره بازیکنان عادی نیز وجود دارد؛ یعنی هر زمان پزشک برای درمان بازیکنی وارد زمین شود، آن بازیکن باید یک دقیقه خارج از زمین بماند. در مورد دروازهبان، به جای خروج او، یکی از بازیکنان تیم باید این یک دقیقه را بیرون از زمین سپری کند.
بر اساس این طرح، در زمان مداوای دروازهبان، داوران مانع نزدیک شدن بازیکنان به کنار زمین نخواهند شد، اما انتظار میرود خطر بازی کردن با ۱۰ نفر برای مدت یک دقیقه، انگیزه مربیان برای استفاده از این ترفند را کاهش دهد.
این موضوع بهویژه در دقایق پایانی مسابقات اهمیت بیشتری پیدا میکند؛ زیرا تیمهایی که در حال دفاع از نتیجه خود هستند، معمولاً از توقف بازی توسط دروازهبان برای کاهش فشار حریف بهره میبرند، اما با قانون جدید مجبور خواهند شد که یک دقیقه با ۱۰ بازیکن به بازی ادامه دهند.
البته چند استثنا برای این قانون در نظر گرفته شده است و در این موارد، هیچ بازیکنی مجبور به ترک زمین نخواهد شد:
• در صورتی که دروازهبان اعلام کند نیازی به حضور پزشک ندارد و خودش باعث توقف بازی نشده باشد. • در صورتی که برخورد بین دروازهبان و یکی از همتیمیهایش رخ داده باشد. • در صورتی که روی دروازهبان خطا شده و او نیاز به درمان فوری داشته باشد. • در صورتی که دروازهبان دچار خونریزی شده باشد. • در صورتی که آسیبدیدگی شدید باشد و نیاز به تعویض وجود داشته باشد یا تشخیص ضربه مغزی داده شود.
نگرانیهایی نیز درباره اجرای این قانون مطرح شده است. منتقدان بر این باورند که الزام به خروج یک دقیقهای از زمین ممکن است باعث شود بازیکنان، چه دروازهبان و چه سایر بازیکنان، با وجود مصدومیت واقعی از درخواست کمک پزشکی خودداری کنند تا تیمشان مجبور نشود یک دقیقه با ۱۰ نفر بازی کند.
قرار است IFAB نتایج این آزمایشها را در طول فصلهای آینده مورد بررسی قرار دهد و در صورت موفقیتآمیز بودن، این قانون از فصل ۲۸-۲۰۲۷ به صورت دائمی در سراسر فوتبال جهان اجرایی شود.
