واکنشهای جهانی به طرح جنجالی اینفانتینو برای فروش سهام جام جهانی
جانی اینفانتینو، رئیس فیفا، در نظر دارد تغییری اساسی در ساختار فوتبال جهان ایجاد کند. روزنامه تایمز گزارش داده است که او قصد دارد بخشی از سهام مسابقات جام جهانی را به سرمایهگذاران خصوصی بفروشد. برای تحقق این هدف، اینفانتینو در حال راهاندازی شرکتی جدید به نام FIFA Forward Enterprise است که مسئولیت حقوق تجاری مهمترین تورنمنتهای فیفا، از جمله جام جهانی مردان، جام جهانی زنان و جام جهانی باشگاهها را بر عهده خواهد داشت.
بر اساس این طرح، فیفا همچنان مالکیت ۵۰ درصد از سهام را حفظ خواهد کرد و بخش دیگری بین ۲۰ تا ۳۰ درصد به ۲۱۱ فدراسیون عضو فیفا تعلق میگیرد. به این ترتیب، هر فدراسیون، از جمله فدراسیون فوتبال بلژیک، سهامی به ارزش چند میلیون یورو دریافت میکند که میتواند آن را حفظ کرده یا بفروشد. برخی این اقدام را انگیزهای مالی برای جلب رضایت فدراسیونهای کوچکتر ارزیابی میکنند. ۲۰ تا ۳۰ درصد باقیمانده نیز به سرمایهگذاران خصوصی واگذار خواهد شد. فیفا پیشبینی میکند از این طریق مبلغ ۴.۲ میلیارد دلار (معادل ۳.۷ میلیارد یورو) سرمایه جذب کند.
روزنامه تایمز همچنین اشاره کرده است که با افرادی نزدیک به دونالد ترامپ، رئیسجمهور پیشین ایالات متحده، برای سرمایهگذاری در این پروژه تماسهایی برقرار شده است. گفته میشود جاشوا کوشنر، برادر جرد کوشنر (داماد ترامپ و همسر ایوانکا ترامپ) و فعال حوزه سرمایهگذاری فناوری، یکی از گزینههای اصلی برای این سرمایهگذاری است. روابط دوستانه اینفانتینو و ترامپ نیز موضوعی پنهان نیست.
طبق گزارش منابع خبری در انگلیس و آلمان، اینفانتینو پس از پایان دوره ریاست خود بر فیفا در سال ۲۰۳۱، میتواند به عنوان کمیسر یا مدیرعامل این شرکت جدید مشغول به کار شود. شنیده شده که درآمد سالانه این سمت حدود ۶۴ میلیون دلار (۵۶ میلیون یورو) خواهد بود که تقریباً ۱۰ برابر حقوق فعلی اوست.
شبکه اسکای اسپورت گزارش داده است که کشورهای اروپایی به همراه یوفا در حال بررسی احتمال تحریم جام جهانی آینده هستند، در صورتی که اینفانتینو طرح فروش بخشی از فیفا به سرمایهگذاران خصوصی را دنبال کند. همچنین ESPN اعلام کرده است که یوفا در همین هفته نشستی اضطراری با حضور ۵۵ عضو خود برگزار خواهد کرد تا درباره گزینههای پیش رو، از جمله امکان تحریم جام جهانی، تصمیمگیری نماید.
پیش از این نیز الکساندر چفرین، رئیس یوفا، در اعتراض به برخی سیاستهای فیفا، فینال جام جهانی میان اسپانیا و آرژانتین را تحریم کرده بود. او که قرار بود در کنار اینفانتینو در ورزشگاه حضور یابد، به دلیل مخالفت با گسترش جام جهانی، تغییرات در قوانین VAR و مقررات انضباطی، افزایش تجاریسازی جام جهانی، اجباری شدن وقفههای نوشیدن آب و طولانیتر شدن زمان استراحت بین دو نیمه در فینال، از حضور در این مسابقه خودداری کرد.
همچنین پرونده موسوم به «بالوگان گیت» و ممانعت از ورود عمر آرتان، داور سومالیایی، به آمریکا برای قضاوت در جام جهانی، از دیگر دلایل نارضایتی چفرین ذکر شده است. با این حال، هنوز مشخص نیست که تحریم جام جهانی عملی خواهد شد یا خیر، اما تردیدی نیست که فوتبال جهان در آستانه تحولات مهمی قرار گرفته است.
یوفا در اولین واکنش رسمی خود اعلام کرد: «این اقدام از خط قرمزی عبور میکند که نهادهای مسئول فوتبال هرگز نباید از آن عبور کنند. روح و مسیر فوتبال کالا نیست، به ویژه در شرایطی که هیچ شفافیتی درباره ذینفعان مالی وجود ندارد. فوتبال متعلق به هیچ فردی نیست و نباید فروخته شود.»
نگرانی اصلی یوفا این است که سرمایهگذاران خصوصی جام جهانی را صرفاً برای کسب سود بیشتر مورد بهرهبرداری قرار دهند؛ برای مثال، با برگزاری این رقابتها در فواصل زمانی کوتاهتر از چهار سال یا افزایش مجدد تعداد تیمهای حاضر، فراتر از ۴۸ تیم فعلی. بدیهی است که افزایش تعداد تیمها و مسابقات، درآمد بیشتری را به همراه خواهد داشت. به باور منتقدان، وقفههای نوشیدن آب و برنامههای نمایشی بین دو نیمه در جام جهانی اخیر، نشاندهنده پررنگ شدن جنبه تجاری این رقابتها بود و این روند ممکن است در آینده تشدید شود.
سپ بلاتر: «هیچکس حق فروش فوتبال را ندارد»
حتی سپ بلاتر، رئیس پیشین فیفا و از منتقدان دیرینه اینفانتینو، نیز این طرح را غیرقابل قبول دانسته است. او در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «رابطه نزدیک رئیس فیفا با رئیسجمهور آمریکا به مرحلهای مالی رسیده که به فوتبال لطمه میزند. هیچکس حق فروش فوتبال ما را ندارد.» بلاتر تا سال ۲۰۱۵ ریاست فیفا را بر عهده داشت، اما پس از افشای پرونده فساد از سمت خود کنارهگیری کرد.
تنها یوفا نیست که با این طرح مخالفت میکند. کونکاکاف، کنفدراسیون فوتبال آمریکای شمالی، مرکزی و حوزه کارائیب، نیز به جمع مخالفان پیوسته است. این کنفدراسیون در بیانیهای اعلام کرد: «ما ابتدا از طریق رسانهها و سپس با انتشار یک بیانیه از این موضوع مطلع شدیم. مایه تأسف است که این موضوع با چنین جزئیاتی رسانهای شده است، پیش از آنکه با فدراسیونها و طرفهای ذیربط مورد بحث قرار گیرد. فیفا، کنفدراسیونها و تمامی اعضای فیفا مسئولیت دارند که همواره به نفع فوتبال عمل کنند. همه تصمیمها باید بر پایه حکمرانی مطلوب، فرآیندهای شفاف و نگاه بلندمدت اتخاذ شوند. ما انتظار داریم فیفا نیز بر همین اساس عمل کند.»
فدراسیون فوتبال بلژیک نیز اعلام کرد: «در حال حاضر پیشنهاد فیفا را دریافت کردهایم. این طرح به دقت در حال بررسی داخلی است. همچنین با سایر فدراسیونها مشورت خواهیم کرد و در صورت لزوم، موضع رسمی خود را متعاقباً اعلام خواهیم نمود.»
ورود نخستوزیر بریتانیا به ماجرا
ریشی سوناک، نخستوزیر بریتانیا، که تنها کمی بیش از یک هفته از آغاز دوره نخستوزیریاش میگذرد، نیز در شبکه ایکس به شدت از این طرح انتقاد کرد. او نوشت: «اجازه دهید کاملاً روشن بگویم که فوتبال متعلق به سرمایهگذاران نیست. فوتبال متعلق به مردمی است که هر هفته، در سرما و گرما، سکوها را پر میکنند و کنار زمین میایستند. جام جهانی یک محصول تجاری نیست. این زیباترین رقابت ورزشی جهان است و هیچکس حق فروش آن را ندارد. هر اسمی که روی آن بگذارید، وقتی بخشی از آن را بفروشید، در واقع آن را از دست دادهاید.»
تباس: «ما به سمت یک کوه یخ در حرکت هستیم»
خاویر تباس، رئیس لالیگا، نیز حملات تندی علیه اینفانتینو مطرح کرد. او گفت: «اینفانتینو ظرف یک ماه کارت قرمز بالوگان را لغو میکند، به دخالت سیاسی متهم میشود، از سوی کنگره آمریکا برای توضیح درباره پرونده فساد اعضای سابق فیفا دعوت میشود و حالا هم در حالی که میخواهد سرمایهگذاران خصوصی را وارد مسابقات فیفا کند، به هر فدراسیون وعده میلیونها دلار میدهد!»
تباس در ادامه افزود: «این یک اصلاح ساختاری نیست، بلکه یک کارزار انتخاباتی است که آینده فوتبال را به خطر انداخته است. توسعه فوتبال نباید ابزاری برای خرید رأی یا خاموش کردن مخالفان باشد. مسابقات و حقوق تجاری فیفا متعلق به اینفانتینو نیست. کسی که سیاست، انضباط، پول و قدرت را بدون شفافیت با هم ترکیب میکند، رهبر نیست. اینفانتینو راهحل نیست، او خود مشکل است. ما به سمت برخورد با یک کوه یخ حرکت میکنیم و هنوز بخش بزرگی از آن زیر آب پنهان است.»
کمیسیون اروپا نیز اخیراً با لحنی تند از طرح فیفا برای فروش بخشی از حقوق تجاری جام جهانی به سرمایهگذاران خصوصی انتقاد کرده است. گلن میکالف، کمیسر ورزش اتحادیه اروپا، در شبکه اجتماعی ایکس نسبت به احتمال بروز تعارض منافع هشدار داد و افزایش تجاریسازی فوتبال را تهدیدی جدی برای این ورزش دانست.
او نوشت: «موفقیت تجاری باید به تقویت فوتبال کمک کند، نه به نابودی آن. از فوتبال ما دست بردارید. این بیسبال نیست. جام جهانی همچنان بزرگترین رویداد ورزشی جهان است، با وجود این که فیفا از هر فرصت تجاری ممکن بهرهبرداری میکند. اما دیگر کافی است. تجاریسازی بیرحمانه فوتبال به مرحلهای رسیده که اثرات مخربی بر جای گذاشته است. این روند دقیقاً همان ویژگیهایی را تهدید میکند که فوتبال را به محبوبترین ورزش جهان تبدیل کردهاند.»
میکالف همچنین هشدار داد که طرح فروش سهام فیفا، پرسشهای جدی درباره حاکمیت، استقلال و تعارض منافع ایجاد میکند. به گفته او، زمانی که ارزش سرمایهگذاریها به تصمیمهایی وابسته باشد که خود فیفا اتخاذ میکند، این موضوع مشکلساز خواهد بود. او تأکید کرد که کمیسیون اروپا این پیشنهادها را با دقت بررسی خواهد کرد و همچنین در حال ارزیابی این است که آیا این طرح با قوانین رقابت اتحادیه اروپا مغایرت دارد یا خیر.
فدراسیون فوتبال انگلیس نیز در بیانیهای اعلام کرد: «با توجه به اطلاعات محدودی که تاکنون در اختیار داریم، عمیقاً نسبت به نبود روند قانونی مناسب و اصول حکمرانی مطلوب که منجر به رسیدن به این مرحله شده، نگران هستیم. هر زمان که فیفا، همانطور که وعده داده شده است، جزئیات کامل و شفاف این پیشنهاد را منتشر کند، موضع رسمی خود را اعلام خواهیم کرد.»
فیلیپ دیالو، رئیس فدراسیون فوتبال فرانسه، نیز اعلام کرد: «ما اطلاعات مشخص و کافی برای قضاوت درباره موضوعی که آشکارا برای آینده فوتبال اهمیت بنیادین دارد، در اختیار نداریم.»
اینفانتینو امیدوار است تمامی فدراسیونهای عضو فیفا را برای تأسیس شرکتی تابعه با نام FIFA Forward Enterprise متقاعد کند تا سرمایهگذاران خصوصی بتوانند در آن سهامدار شوند. بر اساس این طرح، ۲۰ درصد از سهام این شرکت میتواند به سرمایهگذاران خارجی واگذار شود. شرکت سرمایهگذاری Thrive Capital که جاش کوشنر، برادر داماد دونالد ترامپ، مدیر اصلی آن است، به عنوان سرمایهگذار اصلی این پروژه مطرح شده و قرار است گروهی از سرمایهگذاران بینالمللی نیز در کنار آن حضور داشته باشند.
