هوسپردازی در فوتبال: ۱۰۰ میلیون یورو کجا هزینه شد؟
بر اساس گزارش کیک زون، تورم غیرمعمول فوتبال اروپا در تابستان ۲۰۲۶ به ابعادی باورنکردنی رسیده است. ستارههایی که روزگاری با ۷۰ یا ۸۰ میلیون یورو گرانترین بازیکنان جهان محسوب میشدند، اکنون جای خود را به بازیکنانی دادهاند که برای خریدشان مبالغی فراتر از ۱۰۰ میلیون یورو پرداخت میشود. و چه بازیکنانی! حتی اگر بخواهیم روا داشته باشیم، اینها بازیکنان متوسط هستند! اگر ابرستارههای چند سال پیش را به مانند گوشیهای پرچمدار تصور کنیم، ستارههای امروز واقعاً شبیه به گوشیهای میانرده هستند.
کافی است فهرست گرانترین خریدهای تابستان ۲۰۲۶ را بررسی کنیم تا متوجه شویم بازار نقلوانتقالات فوتبال اروپا تا چه حد از واقعیت فاصله گرفته و متورم شده است.
بردلی بارکولا در صدر این فهرست قرار دارد که همین دیروز با ۱۴۵ میلیون یورو از پاری سن ژرمن به لیورپول پیوست! این وینگر هرچند باید بپذیریم که واقعاً درخشان است، اما نمیتوان او را با ابرستارههای سالهای گذشته فوتبال اروپا مقایسه کرد، حداقل هنوز نمیتوان چنین مقایسهای انجام داد.
مورگان راجرز با رقم ۱۳۸ میلیون یورو در رده دوم این فهرست قرار دارد؛ بازیکنی که تا همین چند سال پیش اکثر فوتبالدوستان هم نامش را نشنیده بودند یا حداکثر با زحمت یادشان میآمد که کیست و در چه تیمی بازی میکند.
راجرز از استونویلا به چلسی رفت و مبلغ انتقالش به ۱۱۷ میلیون پوند رسید. او فصل گذشته ۱۰ گل در لیگ برتر زد و البته عملکرد خوبی هم در لیگ اروپا داشت، اما اینکه چنین بازیکنی گرانتر از بسیاری از اسطورههای فوتبال در دوران اوجشان معامله شده، ابعاد تورم عجیب بازار را نشان میدهد.
پس از راجرز، الیوت اندرسون با ۱۳۵ میلیون یورو در رده دوم قرار دارد. منچسترسیتی برای خرید این هافبک از ناتینگهام فارست ۱۱۶ میلیون پوند پرداخت کرده است؛ مبلغی که او را به یکی از گرانترین بازیکنان تاریخ فوتبال انگلیس تبدیل میکند.
یان دیومانده، ستاره ۱۹ ساله ساحل عاج، نیز با انتقال ۱۲۵ میلیون یورویی به رئال مادرید در همین فهرست قرار گرفته است. مبلغ پایه قرارداد او ۱۲۵ میلیون یورو است و با پاداشها میتواند به ۱۳۵ یا حتی ۱۴۰ میلیون یورو برسد. این در حالی است که دیومانده تنها یک فدرس درخشان در بوندسلیگا پشت سر گذاشته بود.
مبلغ ۱۰۰ میلیون یورو دیگر معنای سابق خود را ندارد
داستان ما فقط به چهار نفر اول محدود نمیشود. در این فهرست، ساندرو تونالی، ماتئوس فرناندس، ایوب بوعدی، ساوینیو، برونو گیمارش، آنتونی گوردون، کارلوس بالبا و نیکولاس جکسون همگی در محدوده ۷۰ تا بیش از ۱۰۰ میلیون یورو قرار گرفتهاند.
تونالی با ۱۰۸ میلیون یورو به تاتنهام پیوست و رکورد خریدهای تاریخ این باشگاه را شکست. ماتئوس فرناندس با مبلغی در حدود ۹۹ میلیون یورو از وستهم به تاتنهام رفت. ساوینیو نیز با انتقالی ۷۵ میلیون پوندی که میتواند به ۸۵ میلیون پوند برسد، از منچسترسیتی به تاتنهام پیوست.
در ردههای بعدی برونو گیمارش، بازیکنی که بدون شک کیفیت بالایی دارد، اما در زمره ابرستارههای نسل مسی و رونالدو قرار نمیگیرد، با ۷۵ میلیون پوند از نیوکسل به آرسنال رفت. کارلوس بالبا نیز با ۷۰ میلیون پوند به منچستریونایتد پیوست و نیکولاس جکسون حدود ۶۵ میلیون پوند برای استونویلا هزینه کرد.
خب، خریدهای امسال را دیدیم. حالا بیایید به چند سال قبل برگردیم.
در سال ۲۰۰۹، رئال مادرید برای خرید کریستیانو رونالدو، ستارهای که در آن زمان فاتح توپ طلا و بهترین بازیکن جهان بود، ۸۰ میلیون پوند پرداخت کرد؛ مبلغی که معادل حدود ۹۴ میلیون یورو بود و رکورد نقلوانتقالات جهان را شکست.
چهار سال بعد، گرت بیل با مبلغ حدود ۱۰۰ میلیون یورو به رئال مادرید رفت و رکورد جهان را شکست. بیل آن روزها ۲۴ ساله بود، ۴۲ گل در ۱۴۶ بازی لیگ برتر زده بود و یکی از ترسناکترین بازیکنان فوتبال اروپا محسوب میشد.
پل پوگبا در سال ۲۰۱۶ با مبلغ ۱۰۵ میلیون یورو به منچستریونایتد پیوست و آن انتقال در زمان خودش یک اتفاق تاریخی محسوب میشد. یک سال بعد، نیمار با ۲۲۲ میلیون یورو به پاریسنژرمن رفت و رکوردی را ثبت کرد که هنوز هم پابرجاست.
تفاوت اصلی همینجاست؛ بازیکنانی که زمانی برایشان رکورد جهانی پرداخت میشد، امروز در مقایسه با بازار ۲۰۲۶ چندان گران به نظر نمیرسند.
اما یک نکته مهم نباید از نظر دور داشته شود: بسیاری از این مبالغ نه برای بازیکنان تثبیتشده در بالاترین سطح، بلکه برای بازیکنانی پرداخت میشود که استعدادیابهای باشگاهها استعدادشان را تأیید کردهاند و در سالهای آینده باید ثابت کنند ارزش چنین مبالغی را دارند. در واقع باشگاهها همه مشغول قمار روی آینده بازیکنان هستند و منتظرند ببینند کدام بازیکن در آینده به سطحی نزدیک به ابرستارههای گذشته مثل مسی و رونالدو نزدیک خواهد شد.
بهویژه باشگاههای ثروتمند انگلیس حاضرند برای سن کم، پتانسیل بالا، سابقه لیگ برتری و امکان فروش دوباره یک بازیکن مبالغ هنگفت بپردازند. در نتیجه، قیمت دیگر فقط بازتاب کیفیت فعلی بازیکن نیست؛ فرمولی است از سن، شرایط قرارداد، پتانسیل، بازار فروش و قدرت مالی خریدار.
اگر راجرز، اندرسون، دیومانده، تونالی یا بالبا در سالهای آینده به ستارههای بزرگی تبدیل شوند، باشگاههای خریدار میتوانند مبالغی که امروز پرداخت کردهاند را توجیه کنند. اما اگر این اتفاق نیفتد، فوتبال اروپا تاوان این ولخرجیهای بیحد و حصر امروز را خواهد پرداخت.
چون در بازار ۲۰۲۶، ۱۰۰ میلیون یورو دیگر قیمت یک ابرستاره نیست؛ پولی است که باید برای خرید یک بازیکن خوب، جوان و امیدوارکننده روی میز گذاشت. و شاید همین، بهترین تعریف برای تورم دیوانهوار بازار فوتبال باشد: تورم افسارگسیخته!
