رئال مادرید با عذاب امباپه مواجه شد
به گزارش کیک زون، دیگر کسی مت لهتیسیر را به یاد نمیآورد. هافبک ساوتهمپتون همچنان به عنوان بهترین پنالتیزن تاریخ شناخته میشود. او بین سالهای ۱۹۸۶ تا ۲۰۰۲، در تمام این مدت با پیراهن قرمز و سفید تنها باشگاهی که در تمام دوران حرفهای خود برای آن بازی کرد، ۴۸ پنالتی زد و ۴۷ بار موفق به گلزنی شد.
جمعه شب در لاکارتوخا، کیلیان امباپه بار دیگر ناکام ماند. رئال مادرید در شرایطی عقب بود و وارد وقتهای اضافه شده بود، این مهاجم فرانسوی در موقعیت تکبهتک با آلوارو وایس قرار گرفت، پشت ضربه پنالتی ایستاد اما این دروازهبان بتیس ضربه او را مهار کرد. نتیجه ۰-۱ باقی ماند. این نخستین شکست رئال مادرید در این فصل بود و مهمتر از آن، یادآوری دیگری بود از این که نقطه پنالتی برای این بازیکن فرانسوی، برخلاف انتظاری که از بازیکنی با چنین سطحی از توانایی وجود دارد، هنوز قلمرویی مملو از اطمینان نیست.
آمار دروغ نمیگوید. امباپه از ۸۱ پنالتیای که در دوران حرفهای خود زده، بدون احتساب ضربات پنالتی پایان بازی، ۱۶ مورد را از دست داده است، یعنی نرخ ناکامی ۲۰ درصدی. این رقم در رئال مادرید به ۲۱ درصد میرسد: پنج پنالتی از ۲۴ تلاش از دست رفته است. آخرین مورد به فهرستی اضافه شد که پنالتی از دسترفته او مقابل مراکش در مرحله یکچهارم نهایی جام جهانی ۲۰۲۶ و همچنین پنالتیهایی که پیش از آن در سن مامس و آنفیلد از دست داده بود را شامل میشود.
مقایسه با متخصصانی که پیش از این ستاره فرانسوی در این باشگاه حضور داشتند، معنادار است. کریستیانو رونالدو در دوران حضورش در رئال مادرید، ۱۴ درصد از پنالتیهایش را از دست داد، ۱۳ پنالتی از ۹۲ ضربه. در همین حال، سرخیو راموس، پنالتیزن بزرگ دوران قهرمانیهای دهم و یازدهم رئال مادرید در لیگ قهرمانان اروپا، تنها یک پنالتی از ۲۳ ضربه را از دست داد، یعنی چهار درصد. هر دوی آنها نقطه پنالتی را به یک امر کاملاً قابل اتکا تبدیل کرده بودند. امباپه، با وجود استعداد خارقالعاده و تواناییاش در خلق و به پایان رساندن موقعیتها در هر نقطه از زمین، هنوز در نقطه پنالتی به سطح ستارههای بزرگ نرسیده است. به گفته کارشناسان، زدن پنالتی به سطح بالایی از کنترل ذهنی و حداکثر تمرکز نیاز دارد.
جالب این که یک فوتبالیست فوقالعاده بااستعداد دیگر، لئو مسی، حتی درصد ضعیفتری نسبت به امباپه دارد. این مهاجم آرژانتینی از ۱۴۸ پنالتیای که با پای چپ خود زده، ۱۱۴ مورد را گل کرده که رقمی معادل ۷۷ درصد است. دکتر جوزف آنتونی راموس کویروگا، رئیس بخش روانپزشکی بیمارستان وال ده ابرون بارسلونا، به روزنامه ای بی سی توضیح میدهد: «از دست دادن یک ضربه پنالتی، بیانگر فعال شدن سیستم تهدید است که فرد را وادار میکند هرچه سریعتر به موقعیت ترسناک پایان دهد و آسیب تنها به نتیجه مسابقه محدود نمیشود، زیرا بازیکنی که پنالتی را از دست میدهد، با حرکات انفعالی واکنش نشان میدهد، مانند پوشاندن صورت، فرو ریختن، پرهیز از تماس چشمی که نشانههایی از یک زخم روانی و اجتماعی است.»
روانپزشک دیگری به نام دکتر آنتونیو پلاز نیز به این روزنامه میگوید: «هنگام زدن یک ضربه پنالتی، فشار روی بازیکنی که باید آن را بزند بسیار زیاد است و از منابع مختلفی ناشی میشود، زیرا افکار، باورها، احساسات و عواطف مختلف همگی به یکباره وارد ذهن میشوند. برای بازیکن، شرایط تعیینکننده است. او اهمیت لحظه، فضای حاکم و نتیجه مسابقه تا آن لحظه را تحلیل میکند.»
دکتر راموس کویروگا در ادامه میگوید: «فشار روانی پنالتیها برای ذهنی که دائماً زیر ذرهبین است، طبیعی است. و پیامدهای آن فقط متوجه پنالتیزن نیست. روزی که انگلیس در جام جهانی ۱۹۸۸ در ضربات پنالتی شکست خورد، آمار بستری شدن در بیمارستان به دلیل حملات قلبی در این کشور ۲۵ درصد افزایش یافت. میلیونها نفر این فشار را در بدن خود تجربه میکنند و سپس تمام این بار را روی دوش یک نفر میگذارند که به سمت نقطه پنالتی قدم برمیدارد.»
پلاز، از مرکز کاداپا در مادرید، اضافه میکند: «تجربه قبلی بازیکن بسیار مهم است. اگر او بهتازگی یک پنالتی را از دست داده باشد، این مسئله تأثیر زیادی بر تمرکز او خواهد داشت. خطر اینجاست که ذهن او در گذشته گیر کند. فکر دیگری که در این لحظه در ذهن بازیکن شکل میگیرد، پیشبینی آینده است. اگر پنالتی را از دست بدهم چه؟ اگر دروازهبان ضربه را بگیرد چه؟ من باید به هر قیمتی گل بزنم. از نظر من، تجربه بازیکن کمک زیادی به اعتمادبهنفس ذهنی و تمرکز او میکند.»
در لالیگا، پنالتیزنانی حضور دارند که نتایجشان بهمراتب بهتر از امباپه است. میکل اویارزابال خود را بهعنوان یکی از قابلاعتمادترین پنالتیزنهای لیگ تثبیت کرده است. مهاجم رئال سوسیداد در طول دوران حرفهای خود ۵۷ پنالتی زده و ۵۱ بار گل کرده است. نرخ موفقیت او ۹۰ درصد است که بالاتر از رقم ۸۰ درصدی امباپه محسوب میشود. جدایی روبرت لواندوفسکی در سال جاری، یکی دیگر از متخصصان باتجربه لالیگا را از این رقابتها خارج کرده است. این مهاجم لهستانی نرخ موفقیت ۸۹ درصدی در زدن پنالتی دارد.
به نظر نمیرسد مشکل امباپه صرفاً فنی باشد. شیوه دویدن او به سمت توپ قابل تشخیص است و ضرباتش معمولاً قدرتمند و دقیق هستند. مسئله بیشتر به خواندن بازی، پیشبینی حرکات دروازهبان و شاید بار روانی تبدیل شدن به اصلیترین تهدید هجومی تیمی مانند رئال مادرید مربوط میشود. وقتی نتیجه بازی در همان لحظه تعیین میشود، فشار افزایش پیدا میکند. وایس نیز پس از مسابقه به این موضوع اذعان کرد: او ضربات اخیر این بازیکن فرانسوی را بررسی کرده بود و منتظر لحظه دقیق برای شیرجه زدن ماند. این اتفاق تصادفی نبود.
واقعیت این است که در فوتبال مدرن، پنالتی تمرینی در دقت تحت فشار شدید است. بهترین متخصصان، مانند راموس در دوران خودش، اویارزابال در حال حاضر یا حتی لواندوفسکی در دوران اوجش، تکنیک، تکرار و نوعی خونسردی احساسی را در کنار یکدیگر قرار میدهند. امباپه دو مورد نخست را به وفور در اختیار دارد. اما به نظر میرسد مورد سوم، دستکم در حال حاضر، همان عنصری است که در لحظات سرنوشتساز همچنان از دسترس او خارج است.
رئال مادرید، تحت هدایت ژوزه مورینیو، همچنان به نظر میرسد که روی او بهعنوان پنالتیزن اول تیم حساب میکند. این تصمیم قابل درک است: نرخ موفقیت وینیسیوس زیر ۷۰ درصد است و جود بلینگام نیز تنها پنج پنالتی زده است. اما آمار سرسخت است. در حالی که سایر بخشهای بازی امباپه همچنان درخشان است، نقطه پنالتی به پاشنه آشیل خاص او تبدیل شده است و در باشگاهی که جزئیات سرنوشت جامها را تعیین میکنند، این جزئیات بیش از آنچه به نظر میرسد اهمیت دارد. شاید این مهاجم فرانسوی باید در اجرای ضرباتش بیشتر روی سادگی تمرکز کند. لهتیسیر بزرگ این موضوع را بهخوبی میدانست: «کار را پیچیده نمیکردم، خیلی سریع یک سمت را انتخاب میکردم و همیشه با داخل پا و با تمام قدرتم ضربه میزدم.»
کریستیانو رونالدو (پرتغال) ۸۴٪
