گفتگوی گاردین با سهراب بختیاریزاده
به نقل از کیک زون، جان دردن، نویسنده بخش فوتبال آسیای روزنامه معروف گاردین در گزارشی مفصل که شامل گفتگویی جذاب با سهراب بختیاریزاده، سرمربی موفق استقلال نیز میباشد، به بررسی وضعیت فوتبال ایران پس از پایان جنگ پرداخته است. این گزارش را در ادامه مشاهده میکنید: تنها سه ماه پیش، ایران یکی از داستانهای برجسته فوتبال جهان محسوب میشد. تیم ملی این کشور در جام جهانی ۲۰۲۶ حاضر شد تا در خاک آمریکا به میدان برود. کشوری که در همان دوره، تهران و اهدافی دیگر در ایران را هدف حملات هوایی و موشکی قرار داده بود.
در آخرین بازی مرحله گروهی مقابل مصر، یک گل مردود و ضربهای که در دقایق پایانی به تیر دروازه برخورد کرد، حذف ایران از جام جهانی را رقم زد؛ حذفی که با کمترین اختلاف ممکن اتفاق افتاد و البته با واکنش مثبت برخی مقامات آمریکایی همراه بود. با پایان جام جهانی اما توجهات بینالمللی به فوتبال ایران به سرعت کاهش یافت.
با این وجود این هفته فوتبال ایران پس از چند ماه دوباره در سطح بینالمللی خودنمایی کرد؛ جایی که استقلال و تراکتور رقابت خود را در لیگ نخبگان آسیا آغاز کردند.
این بازگشت در حالی رخ داده که لیگ برتر ایران از اواسط مرداد آغاز شده؛ مسابقاتی که تقریبا شش ماه پس از توقف لیگ قبلی در پایان فوریه از سر گرفته شد. فصلی که در نهایت به دلیل ادامه جنگ نیمهتمام باقی ماند و قرار شد لیگ جدید بدون تعیین قهرمان فصل گذشته آغاز شود.
سهراب: ماهها فوتبال نداشتیم سهراب بختیاریزاده، سرمربی استقلال درباره تأثیر جنگ بر فوتبال ایران میگوید:«مهمترین تأثیر آن توقف طولانی مسابقات بود. ما ماهها از فوتبال باشگاهی محروم بودیم. نه بازیکنان و تیمها امکان تمرین و مسابقه داشتند و نه هواداران چیزی برای دنبال کردن، صحبت کردن و کری خواندن داشتند. اینکه فوتبال برای این مدت طولانی متوقف شد، اتفاق ناامیدکنندهای بود و بدون شک به فوتبال و هواداران پرشور آن ضمه زد.»
در این شرایط توقف لیگ برای تیم استقلال اهمیت ویژهای داشت. این باشگاه هنگامی که مسابقات متوقف شد، با ۲۲ بازی در صدر جدول قرار داشت و دو امتیاز بیشتر از تراکتور به عنوان نزدیکترین تعقیبکنندهاش داشت.
با قطعی شدن این موضوع که لیگ فصل گذشته نیمهتمام باقی خواهد ماند، بحث تعیین تیم قهرمان به یکی از مباحث مهم فوتبال ایران تبدیل شد. استقلال که سابقه ۱۰ قهرمانی در لیگ دارد، معتقد است باید جام یازدهم هم به ویترین این باشگاه افزوده شود.
موضوعی که سرمربی این تیم نیز صراحتاً از آن حمایت میکند:«صدرنشینی در جدول میتواند معیار مناسبی برای تعیین موفقترین تیم یک رقابت در هر مقطع باشد. این چیزی است که هواداران استقلال نیز میخواهند.»
البته تصمیم نهایی درباره این موضوع قرار است به زودی گرفته شود و به نظر میرسد بیشتر باشگاهها با اهدای قهرمانی به استقلال موافق نیستند؛ بهخصوص باشگاههایی که تحت مالکیت شرکتهای صنعتی قرار دارند، از جمله سپاهان و فولاد که خود نیز در جریان جنگ با مشکلاتی مواجه شدهاند. با این حال استقلال فصل جدید را هم خوب آغاز کرده است. لیگ برگشت؛ هواداران هم برگشتند شروع فصل جدید لیگ برتر ایران با استقبال بسیار خوب تماشاگران همراه شده است. پیش از آغاز مسابقات احتمال برگزاری برخی بازیها بدون حضور تماشاگر مطرح بود اما در هفتههای ابتدایی مسابقات با حضور هواداران برگزار شده و برخی مسابقات نیز تماشاگران قابل توجهی داشتهاند.
دربی تهران، بزرگترین مسابقه فوتبال ایران و از نگاه بسیاری یکی از مهمترین بازیهای باشگاهی آسیا نیز با حضور حدود ۵۰ هزار تماشاگر در اصفهان برگزار شد.
استقلال و پرسپولیس به دلیل آماده نبودن ورزشگاه آزادی همچنان مجبورند بازیهای مهم خود را خارج از تهران برگزار کنند. البته این بار دلیل اصلی، آسیبهای ناشی از موشک و بمباران نیست؛ ورزشگاه آزادی همچنان درگیر عملیات بازسازی است، هرچند بخشهایی از مجموعه ورزشی آزادی در جریان جنگ آسیب دیدهاند.
هزینههای مربوط به این بازسازی نیز به یکی از مباحث مهم فوتبال ایران تبدیل شده است؛ موضوعی که نشان میدهد حتی در شرایطی که جنگ فروکش کرده، فوتبال ایران همچنان با مسائل پیچیدهای دست و پنجه نرم میکند.
شروع آسیایی استقلال از عراق استقلال هنوز به عنوان قهرمان فصل گذشته اعلام نشده اما در لیگ نخبگان آسیا نماینده فوتبال ایران است و شروع قدرتمندی نیز داشته است.
آنها دوشنبه شب موفق شدند السد قطر را با نتیجه ۳ - صفر شکست دهند؛ نتیجهای که زمانی اهمیت بیشتری پیدا میکند که بدانیم استقلال این مسابقه را نه در تهران، بلکه در شهر بصره عراق برگزار کرده است. بازی در خارج از خانه، حتی زمانی که یک تیم روی کاغذ میزبان است، برای باشگاههای ایرانی به امری عادی تبدیل شده است.
بختیاریزاده در اینباره نیز میگوید:«محرومیت از امتیاز میزبانی یکی از بزرگترین مشکلات فوتبال ایران در سالهای اخیر بوده است. در شرایط مختلف، این فرصت از باشگاههای ایرانی سلب شده است.»
او درباره میزبانی استقلال از السد در بصره نیز گفت:«با وجود تمام این شرایط خوشحالیم که توانستیم از السد در بصره که نزدیک به ایران است، میزبانی کنیم و بخشی از هوادارانمان که در جنوب ایران زندگی میکنند نیز در ورزشگاه حضور داشتند.»
حدود ۸ هزار تماشاگر ایرانی خود را به ورزشگاه بینالمللی بصره رسانده و تلاش کردند فضای بازی را به یک مسابقه خانگی در تهران شبیه کنند.
شکست تراکتور در دبی تراکتور اما شروع متفاوتی در آسیا داشت و شباب الاهلی امارات را با نتیجه یک - صفر شکست داد. این مسابقه در دبی تنها حدود ۱۳۰۰ تماشاگر داشت؛ اتفاقی که شاید با توجه به شرایط فعلی روابط ایران و امارات برای تراکتور چندان هم ناخوشایند نبود.
با این حال، فرمت جدید لیگ نخبگان آسیا که به شکلی شبیه لیگهای بزرگ اروپایی طراحی شده، فرصت زیادی برای جبران یک شروع ضعیف در اختیار تیمها قرار میدهد. وقتی فوتبال ایران به پای عربستان نمیرسد مشکل فوتبال ایران اما فقط به توقف لیگ یا مسئله میزبانی محدود نمیشود. حتی پیش از آغاز موج هزینههای سنگین باشگاههای عربستانی در سال ۲۰۲۳، باشگاههای ایرانی توان رقابت مالی با آنها را نداشتند. تحریمهای طولانیمدت بینالمللی آثار اقتصادی قابل توجهی بر ایران گذاشته و فوتبال که ارتباط نزدیکی با ساختار دولتی دارد، از این شرایط جدا نبوده است.
زیرساختها در بسیاری از موارد فرسوده و نیازمند رسیدگی هستند و برگزاری اردوهای خارجی، بازیهای دوستانه بینالمللی و بسیاری از فعالیتهای حرفهای برای باشگاههای ایرانی دشوارتر از بسیاری از کشورهاست.
البته فاصله مالی تنها مشکل ایران نیست. در فوتبال آسیا تقریباً هیچ باشگاهی توان رقابت با هزینههای باشگاههای عربستانی را ندارد. الهلال به تنهایی در تابستان بیش از ۲۰۰ میلیون دلار برای جذب بازیکنانی همچون اولی واتکینز، گابریل مارتینلی و کریسنسو سامرویل هزینه کرده است.
عربستان و ژاپن هر کدام پنج نماینده در تورنمنت ۳۲ تیمی لیگ نخبگان آسیا دارند؛ در حالی که ایران، با سابقهای طولانی به عنوان یکی از قدرتهای فوتبال قاره، تنها دو نماینده در این رقابتها دارد.
سهراب: ۹۰ دقیقه میتواند معادلات را عوض کند بختیاریزاده نیز فاصله مالی فوتبال ایران با عربستان را انکار نمیکند. او در اینباره میگوید:«در حال حاضر برای هیچ تیمی در آسیا امکان رقابت با قدرت مالی باشگاههای عربستانی وجود ندارد.»
اما او معتقد است فوتبال هنوز یک ویژگی دارد که میتواند بخشی از این فاصله را در زمین مسابقه جبران کند:«هنوز باور دارم فوتبال ورزشی است که در ۹۰ دقیقه میتوان با تلاش، انگیزه و کار تیمی بر این فاصله مالی غلبه کرد.»
بختیاریزاده درباره شرایط استقلال در آسیا نیز گفت:«رقابت با تیمهای آسیایی قطعاً دشوار است، بهخصوص اینکه ما بدون حضور در بازار نقل و انتقالات تابستانی وارد مسابقات شدهایم. اما تاریخ استقلال ما را وادار میکند که تلاش کنیم.»
فوتبال ایران دوباره شروع شده اما در کنار بازگشت مسابقات، هنوز پرسشهای بزرگی درباره قهرمان فصل گذشته، میزبانی باشگاهها، زیرساختها و فاصله مالی با قدرتهای جدید فوتبال آسیا باقی مانده است.
