۶۰ پدیده و صفر ایرانی: زنگ خطر گاردین برای فوتبال ایران!
روزنامه گاردین در جدیدترین نسخه از پروژه سالانه خود با عنوان «نسل آینده» که به معرفی استعدادهای جوان فوتبال جهان می‌پردازد، از ۶۰ بازیکن متولد سال ۲۰۰۹ رونمایی کرده است. در این فهرست که نام بازیکنانی از کشورهایی همچون کنگو، بوسنی، کانادا، جمهوری چک، گرجستان، جامائیکا، مجارستان، آمریکا و حتی چین به چشم می‌خورد، برای اولین بار در سال‌های اخیر هیچ بازیکنی از ایران حضور ندارد.
فهرست ۶۰ نفره «نسل آینده» گاردین، فراتر از یک مجموعه صرف از نام‌های نوجوان و آینده‌دار، یکی از معتبرترین پروژه‌های استعدادیابی رسانه‌ای در فوتبال جهان محسوب می‌شود. این رسانه انگلیسی سالانه با اتکا به خبرنگاران و کارشناسان خود، بازیکنانی را معرفی می‌کند که پتانسیل تبدیل شدن به ستارگان بزرگ فوتبال را دارند و حتی در سال‌های بعدی، روند پیشرفت این استعدادها را پیگیری می‌کند. در نسخه امسال، بازیکنان متولد سال ۲۰۰۹ مورد توجه قرار گرفته‌اند.
از کنگو و جامائیکا تا چین؛ اما ایران غایب است.
نکته حائز اهمیت برای فوتبال ایران در فهرست امسال، نه فقط غیبت یک نام، بلکه تنوع جغرافیایی قابل توجه آن است. در میان ۶۰ بازیکن برگزیده، جوانانی از کشورهایی حضور دارند که شاید حضورشان در چنین فهرستی برای مخاطب ایرانی چندان قابل پیش‌بینی نباشد؛ کشورهایی مانند کنگو، بوسنی، گرجستان، کانادا، جمهوری چک، جامائیکا، مجارستان، چین و آمریکا. این موضوع نشان می‌دهد که شبکه استعدادیابی گاردین، تمرکز خود را صرفاً بر آکادمی‌های قدرتمند اروپایی قرار نداده و همچنان به دنبال کشف استعدادها از نقاط مختلف جهان است. این رویکرد، «نسل آینده» را به یک مرجع جذاب برای بررسی مسیر رشد استعدادهای فوتبال تبدیل کرده است، اما در این نقشه متنوع جهانی، نامی از ایران دیده نمی‌شود.
این اتفاق زمانی اهمیت بیشتری پیدا می‌کند که به سال‌های گذشته بازگردیم. در گذشته، ایران نه تنها در این فهرست حضور داشت، بلکه تقریباً هر سال یک استعداد ایرانی در میان انتخاب‌های گاردین قرار می‌گرفت.
در سال ۲۰۱۵، نام رضا شکاری، هافبک جوان آن زمان تیم ذوب‌آهن، در میان ۵۰ استعداد برتر متولد سال ۱۹۹۸ قرار گرفت. گاردین در آن زمان او را به «یحیی طوره» فوتبال ایران تشبیه کرده و بازیکنی با توانایی‌های هجومی و جانشینی بالقوه برای جواد نکونام توصیف کرده بود. شکاری با پیوستن به روبین کازان، مسیر لژیونر شدن را آغاز کرد، اما پس از دو فصل به ایران بازگشت و به ترتیب به تیم‌های تراکتور، گل‌گهر، سپاهان و پرسپولیس پیوست. او در نقل و انتقالات تابستانی امسال راهی پیکان شد و بدین ترتیب، پیش‌بینی گاردین درباره آینده درخشان او محقق نشد.
یک سال بعد، در سال ۲۰۱۶، نوبت به محمد سلطانی‌مهر رسید. این هافبک جوان تیم سایپا که در ۱۷ سالگی به تیم بزرگسالان راه یافته بود و استعداد درخشانی به نظر می‌رسید، در فهرست ۶۰ نفره گاردین جای گرفت. در گزارش آن زمان، این هافبک کنونی استقلال خوزستان که به دلیل انتخاب‌های اشتباه متعدد و مصدومیت نتوانست روند درخشان خود را ادامه دهد، با جواد نکونام مقایسه شده بود.
در سال ۲۰۱۷، گاردین نام محمد شریفی را در فهرست خود قرار داد. شریفی، هافبک جوان تیم استقلال خوزستان، در آن زمان یکی از استعدادهای مورد توجه فوتبال ایران به شمار می‌رفت و حتی به پرسپولیس نیز پیوست. با این حال، مسیر فوتبالی او نیز مانند سلطانی‌مهر، با موفقیت چشمگیری همراه نشد.
اما در سال ۲۰۱۸، یکی از جذاب‌ترین نام‌ها وارد فهرست شد: الهیار صیادمنش.
گاردین درباره مهاجم جوان آن سال‌های استقلال که در جام جهانی زیر ۱۷ سال ۲۰۱۷ درخشیده بود، نوشت که گل او مقابل گینه، بخشی از ویژگی‌های فنی‌اش را به نمایش گذاشت و او را به عنوان یکی از مستعدترین بازیکنان فوتبال آسیا و جهان معرفی کرد. صیادمنش بعدها به فنرباغچه و هال سیتی پیوست و مسیر اروپایی خود را ادامه داد. او در این فصل در لهستان برای تیم لخ پوزنان توپ می‌زند و عملکرد درخشانی از خود نشان داده است.
به این ترتیب، فوتبال ایران در بازه زمانی سال‌های ۲۰۱۵ تا ۲۰۱۸، در چهار دوره متوالی، چهار بازیکن را در پروژه جهانی گاردین داشت، اما پس از آن، این حضور پررنگ به تدریج کمرنگ شد.
