حیرتآور جام جهانی: درختی کاجی در میان میدان!
کیک زون گزارش میدهد که در آگوست ۲۰۱۰، پائولو سرجیو، سرمربی پیشین اسپورتینگ، به شدت در پی افزودن یک «درخت کاج» به تیمش بود. اظهار نظر او این بود: «نیازی که دارم یک مهاجم با ویژگیهای متفاوت است. ما توان حمله داریم اما یک کاج با قد ۱.۹۰ متر کم داریم تا توپ را روی سرش قرار دهیم و او آن را به دروازه وارد کند.» اکنون در جام جهانی ۲۰۲۶، آیا چنین «کاجهایی» وجود دارند؟ قطعاً وجود دارند و تعدادشان هم کم نیست. فقط ۱۳ تیم از ۴۸ تیم حاضر در این مسابقات تصمیم گرفتهاند بدون داشتن مهاجمی با حداقل قد ۱۹۰ سانتیمتر، در این رقابتها شرکت کنند؛ برای مثال پرتغال و ایران در میان این تیمها قرار دارند. حضور چنین بازیکنانی در تیم ملی سوئد موضوع عجیبی محسوب نمیشود. این تیم همواره یکی از بلندقدترین تیمهای ملی جهان بوده، اما نکته حائز اهمیت این است که یکی از ۲۶ جایگاه فهرست خود را به بازیکنی اختصاص داده که تقریباً تنها کاربردش همان «کاج» بودن است که پائولو سرجیو آرزویش را داشت. گوستاف نیلسون، مهاجم کلوب بروژ، از نظر فنی بازیکن برجستهای محسوب نمیشود. سرعت بالایی ندارد و حتی تحرک زیادی هم ندارد، اما بلندقامت است. همین ویژگی برایش بلیت حضور در جام جهانی را فراهم کرده است، آن هم در حالی که با آمار قابل توجه صفر گل و صفر پاس گل در ۹ بازی راهی این تورنمنت شده است. او ممکن است یک کاج بیآزار باشد، یا شاید فقط قربانی حضور ویکتور یوکرش و الکساندر ایساک شده؛ دو «اکالیپتوس» که اجازه دیده شدن به سایر مهاجمان را نمیدهند. دعوت این بازیکن زمانی عجیبتر به نظر میرسد که بدانیم او حتی یک دقیقه هم در مسابقات انتخابی جام جهانی بازی نکرده بود و تنها مسابقه رسمیاش برای تیم ملی سوئد، ۱۱ دقیقه حضور در لیگ ملتهای اروپا در سال ۲۰۲۴ بوده است. همین و بس.
نیلسون تنها با یک مأموریت مشخص از سوی گراهام پاتر دعوت شد؛ اینکه در لحظاتی که توپهای بلند و مستقیم به زمین ارسال میشوند، حضور یابد؛ روشی که بسیاری آن را هنری درجه دو در فوتبال میدانند. شاید پس از شکست ۵ بر ۱ سوئد مقابل هلند، زمان مناسبی برای گفتوگو با گوستاف نیلسون نبود. سوئدیها بهتازگی این شکست سنگین را تجربه کرده بودند و طبیعی بود که مهاجم سوئد چندان علاقهای به مصاحبه نداشته باشد. این در حالی بود که بازیکنان هلند در منطقه میکسدزون مشغول انجام مصاحبههای متعدد بودند. با این حال، نیلسون چند دقیقهای برای روزنامه «پوبلیکو» وقت گذاشت. او پذیرفت که دعوت شدنش به جام جهانی برای خودش هم غافلگیرکننده بوده، زیرا در طول فصل فرصت بازی چندانی نداشته است. او حتی یکی از بازیکنان جام جهانی با کمترین دقایق بازی در فصل محسوب میشود. او گفت: «فصل سخت و ناامیدکنندهای داشتم و قرار نبود به تیم ملی دعوت شوم. بنابراین بله، این موضوع برایم غافلگیرکننده بود. اما دیدن نامم در فهرست نهایی حس خوبی داشت.» با این حال، نیلسون از ماه مارس امید کوچکی به حضور در فهرست نهایی پیدا کرده بود. در آن مقطع، پاتر او را برای دیدارهای دوستانه آمادهسازی دعوت کرد و او هم در بازی پیش از جام جهانی مقابل یونان موفق به گلزنی شد. او پیشتر به روزنامه Sweden Herald گفته بود: «در ماه مارس بیشتر از الان غافلگیر شدم. سرمربی به خاطر ویژگیهای خاصم مرا خواست و حالا هم در جام جهانی به همان دلایل مرا انتخاب کرده است.» آن دلایل همان مواردی است که پیشتر به آنها اشاره شد. نیلسون در منطقه میکسدزون ورزشگاه هیوستون به ما گفت: «بازی هوایی نقطه قوت اصلی من است.» اما بلافاصله اضافه کرد: «البته که میتوانم کارهای دیگری هم انجام دهم.» خوب است که او این نکته را مطرح میکند و همچنان روی آن تأکید دارد، زیرا نیلسون هنوز برای فصل ۲۷-۲۰۲۶ تیمی پیدا نکرده است و برای خودش هم بهتر است که در بروژ نماند. عجیبترین بخش فصل او این است که اگر مصدومیت ماه ژانویه را کنار بگذاریم، تقریباً همیشه در دسترس تیم بود. هفته به هفته کفشهایش را میپوشید و برای تماشای یک مسابقه دیگر کلوب بروژ راهی ورزشگاه میشد؛ البته از بهترین جایگاه ممکن، یعنی انتهای نیمکت ذخیرهها.
سؤال اینجاست: چرا؟ او در پاسخ میگوید: «نمیخواهم زیاد درباره آن صحبت کنم. دلیلش را میدانم. اما این موضوع بین من و باشگاه باقی میماند.»
به نظر میرسد میان بازیکن و باشگاه بلژیکی اختلافاتی وجود داشته است؛ موضوعی که احتمالاً به انتقال نافرجام او در ژانویه مربوط میشود. نیلسون قرار بود در آن مقطع از تیم جدا شود اما درست در همان زمان دچار مصدومیت شد. با این حال، حتی پیش از آن نیز فرصت چندانی برای بازی پیدا نمیکرد و بنابراین اختلافات قراردادی نمیتواند همه ماجرا را توضیح دهد. برای علاقهمندان به تاریخ فوتبال، یک نکته جالب وجود دارد. گوستاف نیلسون یکی از عوامل حذف براگا و سقوط این تیم به لیگ کنفرانس اروپا در فصل ۲۳-۲۰۲۲ بود. در دیدار براگا مقابل سنژیلواز، تیم پرتغالی با نتیجه ۱-۰ پیش بود. نیلسون در دقیقه ۸۳ وارد زمین شد، در دقیقه ۸۶ گل زد، در دقیقه ۴+۹۰ بار دیگر گلزنی کرد و سپس راهی خانه شد. او دقیقاً همان کاری را انجام داد که از یک «کاج» انتظار میرود. در مورد «کاجها»، جام جهانی بیش از دو دهه بازیکنانی داشته که شایسته این لقب هستند. نیلسون، ووتر وخهورست، ساشا کالایدزیچ، هاریس تاباکوویچ، ایگور تیاگو، نیک وولتماده و الکساندر سورلوث از مشهورترین آنها هستند. اما پرتغال؟ چندان نه. مهاجم ذخیره پرتغال، گونزالو راموس است که تنها ۱۸۵ سانتیمتر قد دارد؛ دقیقاً همقد کریستیانو رونالدو. گونزالو گدس ۱۷۹ سانتیمتر قد دارد و تنها رافائل لیائو، که فاصله زیادی با یک تهدید هوایی واقعی دارد، به ۱۹۰ سانتیمتر نزدیک میشود؛ او فقط دو سانتیمتر کوتاهتر است. پاولینیو، بازیکنی که از نگاه بسیاری میتوانست در فهرست پرتغال حضور داشته باشد، هم فاصله زیادی با ویژگیهای یک «کاج» محوطه جریمه دارد. اما دستکم قد و شخصیت جنگندهای برای حضور در محوطه دارد. آیا نبود او احساس میشود؟ اگر در نظر بگیریم که رونالدو تقریباً همیشه در زمین خواهد بود و راموس نیز در شرایط اضطراری به میدان میآید، شاید حضور پاولینیو تنها به معنای اشغال ۱۸۸ سانتیمتر دیگر از فضای زمین بود. منبع: روزنامه پوبلیکو
