دلایل اصلی حذف ایران از رقابتهای جام جهانی ۲۰۲۶
تیم ملی ایران با وجود پیشرفت تا آستانه صعود به مرحله بعد، از جام جهانی کنار رفت. پس از تساوی مقابل مصر، ایران در جدول تیمهای سوم قرار گرفت و تا لحظات پایانی مرحله گروهی امیدوار به صعود بود. اما به شکل غیرمنتظره، جدول به گونهای رقم خورد که ایران در رتبه نهم، پشت سر هشت تیم صعودکننده قرار گرفت. این حذف واکنشهای گستردهای در فضای مجازی برانگیخت و تقریباً تمام علاقهمندان به فوتبال نظرات خود را بیان کردند. از واکنشهای طنزآمیز گرفته تا تحلیلهای فنی و انتقادات مستقیم به کادر فنی، بازیکنان و بررسی شرایطی که منجر به حذف تیم ملی شد. با این حال، نقاط مشترکی در این نظرات عمومی یافت میشود که نهاد فوتبال ایران نیز پذیرای انتقاداتی در حدود ۱۰ مورد بود. این انتقادات را میتوان به عنوان واقعیتهای قابل قبول در فضای فوتبال ایران تحلیل کرد که شامل نکات فنی، حواشی و مواردی است که در نهایت به حذف ایران انجامید. این ۱۰ مورد بدون اولویتبندی در ادامه آمده است: ۱- نیوزیلند: خداداد عزیزی و بسیاری از پیشکسوتان فوتبال ایران پس از تساوی بحثبرانگیز مقابل نیوزیلند در روز نخست مسابقات تأکید کردند که از دست دادن دو امتیاز در این بازی، صعود تیم ملی به دور بعد را با خطر مواجه خواهد کرد و این اتفاق رخ داد. جالب اینکه کادر فنی با پیشبینی این موضوع، پیروزی مقابل نیوزیلند را تنها هدف اصلی خود در این جام جهانی قرار داده بود، اما بازی بینظم و دور از انتظار ایران مقابل قهرمان اقیانوسیه، ضربه بزرگی به تیم ملی وارد کرد. پیروزی مقابل نیوزیلند حتی این ارزش را داشت که ایران در یکی از دو بازی مقابل مصر یا بلژیک شکست بخورد.
غیبت سردار آزمون: مهاجم پیشین تیم ملی ایران پس از دو جام جهانی، در این دوره حضور نداشت. آزمون که در ابتدا از حضور در سفارت آمریکا و ثبت نام خودداری کرده بود، زمانی رسماً از جمع ملیپوشان کنار رفت که کادر فنی از ثبت نام مجدد او در لیست ۵۲ نفره خودداری کرد و تلاشهای بعدی برای حضورش در لیست و اردوی ترکیه بینتیجه ماند. غیبت آزمون در این جام جهانی تأثیر منفی خود را بر تیم ملی گذاشت. بهترین گلزن ایران در سالهای اخیر قطعاً میتوانست در دقایق حساس این جام به ایران کمک کند تا با کسب یک برد از سه بازی، صعود کند.
دنیس اکرت: بسیاری از هواداران تیم ملی انتظار داشتند که دنیس اکرت ستاره تیم ملی در جام جهانی باشد. دنیس تقریباً تنها بازیکن لژیونر تیم ملی بود و قرار بود نقشی مشابه رضا قوچاننژاد و اشکان دژاگه را ایفا کند، اما حتی یک دقیقه هم در ترکیب قرار نگرفت. صحبتهای زیادی در مورد عدم آمادگی، مصدومیت و حتی کیفیت پایین این بازیکن وجود داشت که این سوال را مطرح میکند چرا اساساً یک سهمیه به بازیکنی اختصاص یافت که نه سرمایه فوتبال ایران محسوب میشود تا از حضورش تجربهای کسب کند و نه بازیکنی بود که بتواند ستاره تیم ملی در یک تورنمنت باشد. جالب اینکه اکرت با توجه به عدم بازی برای تیم ملی، اکنون این امکان را دارد که برای تیم ملی دیگری بازی کند.
کادر فنی، قلعهنویی: چهره امیر قلعهنویی پس از سوت پایان بازی مصر و کلمات او و گلایه از سرنوشت، تا حدی شعله انتقادات نسبت به او را فرو نشاند. با این حال، یک روز بعد، وقتی حذف غیرقابل قبول ایران از جام جهانی قطعی شد، دوباره موجی از حملات به قلعهنویی و تصمیماتش آغاز شد. در حالی که ایران میتوانست تنها با یک گل زده بیشتر، امروز در مسیر کانادا و بازی مقابل سوئیس باشد. با این وجود، بخشی از انتقادات متوجه کادر فنی، فنی و دقیق بود، به خصوص در بخش تعویضها که میتوانست بهتر انجام شود.
دو دستگی در فضای هواداری: شاید بیشتر از دو دسته، اما به هر حال این موضوعی است که تأثیر قابل توجهی بر فضای تیم ملی گذاشت. البته کادر فنی تیم ملی بازیکنان جوان مانند کسری طاهری را با این فرض که در طول رقابتها اتفاقات زیادی رخ خواهد داد، خط زد، اما حداقل در ورزشگاه محل بازی، موارد چندانی وجود نداشت. با این حال، در فضای فوتبال ایران و حتی میان دوستداران تیم ملی، دو دستگی و انشقاق به حدی عمیق و گسترده بود که موقعیت جدیدی برای تیم ملی ایجاد کرد و در نتایج نیز تأثیرگذار بود.
میزبانی آمریکا: این نیز از بدشانسیهای ایران بود که در جام جهانی ۲۰۲۶ مجبور به مقابله با پروتکلها و نیتهای نامطلوب کشور میزبان شد. ایران تنها تیم ادوار جام جهانی است که بازیکنانش توسط رئیس جمهور یک کشور میزبان مورد تهدید قرار گرفتند که حق سفر به آنجا را ندارند. علاوه بر این، تنشهای سیاسی، عدم قطعیت حضور در جام جهانی، حواشی فراوان در بحث ویزا، سفرهای غیرضروری، انتقال کمپ ایران از آریزونا به تیخوانا و اجبار به ترک شهر میزبان در اسرع وقت، همگی نکاتی هستند که در تاریخ جام جهانی در وجدان عمومی طرفداران فوتبال ثبت خواهد شد. باید یک بار از خودمان بپرسیم آمریکا چگونه میتوانست بیش از این در میزبانی خود از ایران کارشکنی کند.
برنامه بازیها: درباره آخرین مسابقه سرنوشتساز ایران در جام جهانی صحبتهای زیادی وجود دارد و بیشک، بیتفاوتی دو تیم و رضایت کامل برای کسب نتیجه تساوی، تأثیر زیادی در رقم خوردن نتیجه نهایی (۳-۳) بین اتریش و الجزایر داشته است که دهها نفر از تحلیلگران برجسته فوتبال جهان در رسانههای مختلف آن را تأیید کردهاند. اما تنها یک لحظه تصور کنید که طبق قرعه، ایران در آخرین روز مسابقات به میدان میرفت و الجزایر و اتریش در روز پیشتر و در حالت عدم قطعیت، مسابقه خود را انجام میدادند. این یک امتیاز تصادفی بود که از ایران دریغ شد و شاید میتوانست سرنوشت ما را به کلی تغییر دهد. تصور کنید که ایران از ابتدا میدانست که نه با نتیجه تساوی، بلکه تنها با پیروزی میتواند در دیدار مقابل مصر به میدان برود. البته شاید هم قبل از اینکه کار به ایران و مصر بکشد، بازی جدیتر الجزایر و اتریش، ایران را در شرایط بازی بیتفاوت و کسب یک امتیاز تساوی در مقابل مصر قرار میداد.
