رهبری‌فرد: ناتوانی در صعود از این جام جهانی، حسرتی ماندگار

تیم ملی فوتبال ایران با کسب سه تساوی و بدون شکست، مسابقات جام جهانی را به پایان رساند، اما نتوانست از مرحله گروهی عبور کند. این حذف برای بسیاری از دوستداران فوتبال ناامیدکننده بود، زیرا ایران در گروهی قرار گرفته بود که از همان زمان قرعه‌کشی، صعود از آن چالش‌برانگیز به نظر می‌رسید. بهروز رهبری‌فرد، مدافع پیشین تیم ملی و پرسپولیس، در گفت‌وگویی به تحلیل عملکرد تیم ملی، بازی با نیوزیلند، کیفیت کلی جام جهانی، مقایسه نسل کنونی با تیم سال ۱۹۹۸ و حسرت ناشی از حذف ایران پرداخته است. مشروح این مصاحبه را در ادامه می‌خوانید: * در مورد عملکرد تیم ملی در جام جهانی صحبت کنید. به نظر شما خیلی بدشانس بودیم؟

خیر، ما بدشانس نبودیم؛ به عقیده من شانس تنها بخشی از فوتبال است، اما قسمت مهم‌تر به توانایی‌ها بازمی‌گردد. نکته کلیدی این است که با چه شرایطی وارد مسابقات می‌شوید و چگونه آغاز می‌کنید. اگر عملکرد خوبی داشتیم، در دیدار با نیوزیلند همه چیز به نفع ما بود. فرصت صعود را در همان بازی با نیوزیلند از دست دادیم. برخلاف بسیاری که معتقدند بهتر است بازی اول آسان‌تر باشد، من فکر می‌کنم برای ما بهتر بود که دیدار با نیوزیلند بازی سوم باشد، زیرا روند تیم ملی به گونه‌ای بود که بازی به بازی بهتر می‌شد. مقابل بلژیک بسیار خوب بازی کردیم و سپس برابر مصر عالی بودیم، اما متأسفانه نتوانستیم برنده شویم. شرایط سایر بازی‌ها نیز به ضرر ما تمام شد. با این وجود، در مجموع به نظرم تیم ملی نمره قبولی می‌گیرد، به‌ویژه با شرایط دشواری که با آن وارد مسابقات شد، عدم برگزاری بازی‌های تدارکاتی مناسب و فشارهایی که از سوی تیم میزبان بر تیم وارد می‌شد، که به اعتقاد من نتایج خوبی به دست آوردیم. * دلیل اصلی نتیجه نگرفتن مقابل نیوزیلند را چه می‌دانید؟

فکر می‌کنم در کارهای دفاعی مشکلات زیادی داشتیم و به راحتی گل خوردیم. نیوزیلند تیمی نبود که بتواند به ما دو گل بزند، اما از ضعف خط دفاعی ما بهره برد. در آن روز، خط دفاعی ما بسیار آشفته بود. نمی‌دانم چرا بعداً مقابل بلژیک و مصر دفاع مستحکمی داشتیم، اما برابر نیوزیلند که تیم ساده‌تری بود، دو گل بسیار ابتدایی دریافت کردیم. مشکل اصلی آن بازی در ساختار دفاعی و خط دفاعی ما بود. کمی ناهماهنگی وجود داشت. البته بازی اول همیشه شرایط خاص خود را دارد. تیم باید به فضای مسابقات، ورزشگاه، استرس و جو بازی عادت کند. معمولاً توانایی تیم در بازی اول به اندازه بازی‌های دوم و سوم نیست. با این حال، مشکل اساسی ما در بازی با نیوزیلند خط دفاعی بود.

* حذف تیم ملی از این گروه چقدر حسرت دارد؟

واقعاً مایه حسرت است. به نظر من کیفیت این جام جهانی نسبت به دوره‌های پیشین افت کرده بود. تیم‌های بسیار قدرتمندی را مشاهده نکردیم. مثلاً کانادا که حتی از مرحله گروهی هم صعود کرد، تیمی کاملاً معمولی بود. تعجب می‌کنم که چرا برخی تیم‌های آسیایی این‌قدر ضعیف عمل کردند، زیرا جام جهانی از نظر سطح فنی آن‌قدر هم دشوار نبود. تیم‌هایی مانند اردن، ازبکستان، قطر و حتی برخی تیم‌های دیگر نظیر تونس، پاراگوئه و اروگوئه که چندین دوره قهرمان جام جهانی شده‌اند، کیفیت بسیار بالایی نداشتند. در کل به نظرم کیفیت جام جهانی بالا نبود و حیف شد که ما نتوانستیم از این فرصت استفاده کنیم. * یعنی فکر می‌کنید ایران می‌توانست چند مرحله بالا برود؟

بله، واقعاً می‌شد یک یا دو مرحله صعود کرد. من فکر می‌کنم حتی می‌توانستیم سوئیس را شکست دهیم. اگر چند تیم را کنار بگذاریم، بسیاری از تیم‌ها حرف زیادی برای گفتن نداشتند. فرانسه تیم خوبی بود، پرتغال هم تا حدی خوب بود، هلند نیز همین‌طور. حتی برزیل هم به نظرم برزیل همیشگی نبود و مطمئنم مقابل ژاپن هم به مشکل می‌خورد. آلمان، انگلیس و بسیاری از تیم‌های بزرگ نیز آن قدرت همیشگی را نداشتند. به نظرم خیلی از تیم‌ها آماده مسابقات نبودند. شاید جام ملت‌های اروپا برای برخی از آنها اهمیت و تمرکز بیشتری دارد. وقتی بازی‌ها را می‌دیدم، احساس می‌کردم بعضی ستاره‌ها هستند که بازی را برای تیم درمی‌آورند. فرانسه با امباپه نتیجه می‌گرفت، اما در مجموع تیم‌ها آن کیفیت تیمی همیشگی را نداشتند. به همین دلیل حذف ایران حسرت بیشتری دارد.

* اگر این فرمت و شرایط جام جهانی در دوره شما بود، تیم ملی آن نسل چه عملکردی می‌توانست داشته باشد؟

با احترام کامل به تیم ملی فعلی که در ابتدای صحبت هم گفتم به آن نمره قبولی می‌دهم و زحمت کشید، فکر می‌کنم اگر این شرایط برای نسل ما فراهم بود، شاید تا یک‌چهارم نهایی هم پیش می‌رفتیم. منظورم تیم ملی آن زمان است، نه شخص خودم. اگر تیم ملی سال ۱۹۹۸ را با کیفیت بازیکنانی که داشت در نظر بگیریم، آن تیم در این جام جهانی می‌توانست دو، سه مرحله صعود کند.

در آن زمان حریفان ما واقعاً قدرتمند بودند. آلمان و یوگسلاوی تیم‌های بسیار توانمندی به شمار می‌رفتند. اگر همان تیم در این جام جهانی حضور داشت، به نظرم قطعاً نتایج بهتری کسب می‌کرد. * تفاوت اصلی نسل آن زمان با نسل فعلی را در چه می‌بینید؟

در آن دوره بازیکنانی داشتیم که می‌توانستند به‌تنهایی نتیجه بازی را تغییر دهند. الان فرانسه با حضور امباپه و دمبله می‌تواند نتیجه را عوض کند، حتی اگر کار تیمی فوق‌العاده‌ای نداشته باشد. تیم فعلی ایران بیشتر وابسته به کار گروهی است. اگر مهدی طارمی را استثنا کنیم، بقیه بازیکنان تقریباً در یک سطح هستند و بازیکنی نداریم که مانند علی دایی، کریم باقری یا احمدرضا عابدزاده بتواند به‌تنهایی مسیر بازی را دگرگون سازد. در آن زمان تیم ملی ایران چنین ستاره‌هایی داشت. بازیکنانی داشتیم که با یک حرکت، یک ضربه یا یک واکنش می‌توانستند نتیجه را تغییر دهند. الان در کار گروهی خوب هستیم، اما آن بازیکنان تعیین‌کننده را کمتر داریم. منظور من این نیست که تیم ملی فعلی خوب نیست. به همین دلیل می‌گویم اگر تیم آن زمان در این جام جهانی بود، می‌توانست نتایج بسیار بهتری به دست آورد.

* در نهایت، جمع‌بندی شما از عملکرد تیم ملی چیست؟

تیم ملی با شرایط دشواری وارد مسابقات شد و من به همین دلیل نمره قبولی می‌دهم. اما حسرت اصلی این است که می‌توانستیم از گروه صعود کنیم. بازی با نیوزیلند دیداری بود که نباید از دست می‌رفت. اگر همان مسابقه را می‌بردیم، شرایط کاملاً متفاوت می‌شد. تیم ملی بازی به بازی بهتر شد، اما فرصت اصلی همان ابتدا از دست رفت.