جام جهانی ۲۰۲۶: خطر حمله قلبی برای تماشاگران، هشدارهای پزشکان

جام جهانی ۲۰۲۶، برای میلیون‌ها علاقه‌مند به فوتبال در سرتاسر دنیا، رویدادی باشکوه و جشن‌آفرین محسوب می‌شود. این مسابقات، که هر بازی آن می‌تواند سرنوشت تیمی را دگرگون کند و احساسات هواداران را به اوج خود برساند، به عقیده متخصصان قلب، ممکن است همین شور و هیجان و اضطراب شدید، به خصوص در بازی‌های سرنوشت‌ساز، برای بعضی از افراد عواقب وخیمی به همراه داشته باشد.

ضربات پنالتی هیجان‌انگیز، گل‌های ثانیه‌های پایانی، تصمیمات جنجالی کمک‌داور ویدئویی (VAR) و رقابت‌هایی که تا لحظه آخر نتیجه‌شان نامشخص می‌ماند، نه تنها از نظر روانی به هواداران فشار می‌آورند، بلکه پژوهش‌های علمی حاکی از آن است که چنین لحظاتی می‌توانند واکنش‌های جسمانی و گاهی پرخطری را در بدن انسان به وجود آورند.

متخصصین قلب: خطرات فوتبال برای سلامت قلب

رافائل کولمان، که یک متخصص قلب و رئیس کلینیک کولمان اسپانیا است، در مصاحبه‌ای با شبکه RTVE اظهار داشت که تأثیرات عاطفی ناشی از دیدارهای فوتبال بر سلامتی افراد، سال‌هاست که به صورت علمی تأیید شده است.

وی افزود: "احساس درد در قفسه سینه، دشواری در تنفس، عرق سرد، ضربان قلب نامنظم و حس نگرانی، از جمله علائمی هستند که ممکن است حین تماشای یک بازی فوتبال پرفشار ظاهر شوند. تأثیرات هیجان‌انگیز فوتبال بر فیزیولوژی بدن، کاملاً مستند و تأیید شده است."

بر اساس اظهارات این کارشناس، تماشاگرانی که پیشینه‌ی بیماری‌های قلبی را دارند، باید هنگام مشاهده بازی‌های بسیار حساس، به ویژه آن‌هایی که در دقایق پایانی یا با ضربات پنالتی به نتیجه می‌رسند، مراقبت ویژه‌ای به خرج دهند.

تحقیقاتی که دیدگاه پزشکان را متحول ساخت

یکی از برجسته‌ترین پژوهش‌ها در این حوزه، پس از برگزاری جام جهانی ۲۰۰۶ آلمان به انجام رسید و یافته‌های آن در مجله معتبر New England Journal of Medicine به چاپ رسید.

محققان، بیش از ۴۲۰۰ مورد مراجعه اضطراری مربوط به مشکلات قلبی‌عروقی در حوالی مونیخ را مورد تجزیه و تحلیل قرار دادند و به نتیجه‌ای چشمگیر دست یافتند؛ آمار حوادث شدید قلبی‌عروقی در روزهایی که تیم ملی آلمان مسابقه داشت، ۲.۶۶ برابر بیشتر از روزهای معمولی بود.

مشاهدات حاکی از آن بود که بیشترین این رخدادها در دو ساعت ابتدایی پس از شروع بازی‌ها به وقوع پیوسته و این ریسک، به طور خاص در مردانی که پیش‌تر به بیماری عروق کرونر دچار بودند، بارزتر بوده است.

در پایان این تحقیق، پژوهشگران به این نتیجه دست یافتند که تماشای یک مسابقه فوتبال با تنش بسیار بالا می‌تواند احتمال بروز سکته قلبی یا سایر رخدادهای شدید قلبی‌عروقی را در افراد دارای زمینه، تا دو یا حتی سه برابر افزایش دهد.

هنگام یک دیدار مهم، چه تغییراتی در بدن انسان ایجاد می‌شود؟

در اوج لحظات هیجان‌انگیز، بدن مقادیر قابل توجهی آدرنالین و نورآدرنالین آزاد می‌کند؛ این هورمون‌ها مسئول افزایش تعداد ضربان قلب، بالا رفتن فشار خون و همچنین افزایش نیاز عضله قلب به اکسیژن هستند.

برای اشخاص سالم، این دگرگونی‌ها غالباً گذرا و بی‌خطر محسوب می‌شوند، اما در افرادی که از عارضه‌هایی مانند تصلب شرایین، پرفشاری خون، آریتمی یا دیگر امراض قلبی رنج می‌برند، همین فشار روانی شدید می‌تواند به عنوان عاملی محرک برای وقوع سکته قلبی، حمله آنژین صدری یا اختلالات خطرناک در ریتم قلب عمل کند.

البته پزشکان متذکر می‌شوند که شور و هیجان بازی تنها عامل خطر نیست. در طول رویدادهای ورزشی بزرگ، بسیاری از طرفداران به مصرف بیشتر الکل و سیگار روی می‌آورند، غذاهای پرچرب می‌خورند و کمتر می‌خوابند؛ این عادت‌ها همگی به افزایش احتمال بروز مشکلات قلبی‌عروقی منجر می‌شوند.

تمامی پژوهش‌ها به نتایج یکسانی نرسیده‌اند

با این حال، تمام مطالعات انجام شده به یافته‌های مشابهی دست نیافته‌اند.

یک مطالعه که در نشریه International Journal of Epidemiology به چاپ رسید و بیش از ۲۵ هزار مورد بستری شدن به دلیل سکته قلبی در ایتالیا را در طول مسابقات جام جهانی و جام ملت‌های اروپا مورد بررسی قرار داد، هیچ افزایش چشمگیری در شمار سکته‌های قلبی در روزهایی که تیم ملی ایتالیا بازی داشت، مشاهده نکرد.

محققان این پژوهش به این نتیجه رسیدند که تأثیر فوتبال بر افزایش احتمال ابتلا به بیماری‌های قلبی در مقیاس عمومی جامعه احتمالاً محدود است و به فاکتورهای متعددی نظیر وضعیت جسمانی افراد، شدت دلبستگی عاطفی آنها به بازی و سایر وضعیت‌های سلامتی وابسته است.

چه کسانی بیشتر در معرض خطر قرار دارند؟

علی‌رغم تفاوت در یافته‌های برخی تحقیقات، متخصصین قلب در یک نکته اتفاق نظر دارند: افرادی که پیشاپیش در معرض خطر ابتلا به امراض قلبی هستند، باید هنگام تماشای مسابقات پرهیجان، مراقبت بیشتری از خود به عمل آورند.

طبق اظهارات پزشکان، گروه‌های زیر بیش از سایرین با خطر مواجه هستند: • اشخاص دارای بیماری عروق کرونر قلب • کسانی که پیشینه‌ی سکته قلبی دارند • بیماران مبتلا به فشار خون بالا و کنترل‌نشده • افرادی که از ناهنجاری‌های ریتم قلب رنج می‌برند • بیماران دیابتی و افراد سیگاری که عوامل خطر قلبی‌عروقی دیگری نیز دارند.

در نهایت، پزشکان خاطرنشان می‌کنند که فوتبال برای بخش عمده‌ای از جامعه یک تفریح سالم و مفرح است، اما به افرادی که سابقه‌ی بیماری‌های قلبی دارند، توصیه می‌شود در طول بازی‌های بسیار حساس، علاوه بر مدیریت استرس خود، از افراط در مصرف الکل و دخانیات بپرهیزند، داروهایشان را به موقع مصرف نمایند و در صورت مشاهده علائمی چون درد در قفسه سینه، تنگی نفس، عرق سرد یا ضربان قلب شدید، فوراً به مراکز درمانی مراجعه کنند.