فینال جام جهانی در دستان فغانی؟ تشدید رقابت برای داوری حساس
تیمهای ملی اسپانیا و آرژانتین پس از پیروزی مقابل فرانسه و انگلیس، به فینال جام جهانی راه یافتند و قرار است روز یکشنبه در دیداری نفسگیر به مصاف هم بروند. با مشخص شدن دو تیم نهایی، انتخاب داور این بازی حساس به یکی از مباحث داغ رسانهای تبدیل شده است. پیش از برگزاری دیدارهای نیمهنهایی، رسانهای کروات به بررسی سناریوهای مختلف برای انتخاب داور فینال پرداخته بود و بر اساس گزارش خبرگزاری آلمان، در صورت صعود آرژانتین، علیرضا فغانی به عنوان گزینه اصلی مطرح خواهد شد.
استدلال این بود که حضور آرژانتین در فینال، شانس داوران اهل آمریکای جنوبی را کاهش میدهد. حال با راهیابی اسپانیا به عنوان نماینده اروپا، انتخاب داوران اروپایی نیز با چالش مواجه شده است. در این میان، فغانی که با تابعیت استرالیایی و به نمایندگی از کنفدراسیون فوتبال آسیا در جام جهانی حضور دارد، در موقعیت مناسبی برای قضاوت این دیدار قرار گرفته است. این رسانه کروات پیش از این برای سایر نتایج احتمالی نیز گزینههایی معرفی کرده بود؛ چنانچه فینال بین اسپانیا و انگلیس برگزار میشد، داورانی چون کلمنت تورپن و فرانسوا لتکسیه از فرانسه شانس بالایی داشتند. برای فینال احتمالی فرانسه و انگلیس نیز اسلاوکو وینچیچ از اسلوونی، مائوریتزیو ماریانی از ایتالیا و شیمون مارسینیاک از لهستان به عنوان گزینههای جدی مطرح بودند. اما نتایج نیمهنهایی تمام این سناریوها را تغییر داد؛ اسپانیا فرانسه را حذف کرد و آرژانتین نیز انگلیس را از پیش رو برداشت و به فینال رسید. این اتفاق دقیقاً همان سناریویی بود که رسانه کروات، بیشترین شانس را برای فغانی پیشبینی کرده بود.
در همین راستا، وبسایت برزیلی UOL گزارش داد که صعود آرژانتین به فینال، شانس ویلتون پریرا سامپایو برای قضاوت دیدار نهایی مقابل اسپانیا را از بین برده است. اگرچه مقررات فیفا مانع انتخاب داور از کنفدراسیون یکی از تیمهای فینالیست نمیشود، اما فدراسیون جهانی در نظر دارد برای جلوگیری از هرگونه اعتراض احتمالی از سوی آرژانتین، داوری از آمریکای جنوبی را انتخاب نکند. مشابه این اتفاق در فینال جام جهانی ۱۹۸۶ رخ داد، جایی که داور برزیلی، روموالدو آرپی فیلیو، قضاوت پیروزی ۳ بر ۲ آرژانتین مقابل آلمان غربی را بر عهده داشت. با این وجود، فیفا معتقد است تنشهای اخیر میان فوتبال برزیل و آرژانتین، شرایط کنونی را حساستر کرده است. سامپایو اکنون به عنوان گزینه اصلی برای قضاوت دیدار ردهبندی بین فرانسه و انگلیس مطرح است. در ادامه این گزارش، علیرضا فغانی به عنوان گزینه اصلی قضاوت فینال معرفی شده است. فغانی که با تابعیت استرالیایی در این رقابتها حضور دارد، پیش از این فینال جام باشگاههای جهان ۲۰۲۵ را قضاوت کرده و در جام جهانی نیز سه بازی را سوت زده است. فیفا این داور ایرانیالاصل را انتخابی بیطرف میداند که میتواند رضایت هر دو فینالیست را جلب کند. انتظار میرود پیرلوئیجی کولینا، رئیس کمیته داوران فیفا، روز پنجشنبه تصمیم نهایی را به داوران اعلام کند. با این حال، UOL اشاره کرده است که ملیت ایرانی فغانی ممکن است مانعی برای انتخاب او باشد، چرا که ایران و آمریکا درگیر تنشهای سیاسی هستند و تحولات بینالمللی بر برخی تصمیمات فیفا تاثیرگذار بوده است. در صورت کنار رفتن فغانی به این دلیل، اسلاوکو وینچیچ از اسلوونی جدیترین گزینه برای قضاوت فینال خواهد بود. شیمون مارسینیاک نیز همچنان مورد اعتماد کولینا است، اما او سابقه قضاوت فینال دوره گذشته میان آرژانتین و فرانسه را دارد و تاکنون هیچ داوری دو فینال جام جهانی را سوت نزده است.
خبرگزاری آلمان (dpa) پیش از نیمهنهاییها اعلام کرده بود که فیفا فهرست نامزدهای قضاوت فینال را به ۱۰ داور کاهش داده و در صورت صعود آرژانتین، علیرضا فغانی به گزینه اصلی تبدیل خواهد شد. با راهیابی آرژانتین و اسپانیا به دیدار پایانی، سناریوهای مربوط به انتخاب کلمن تورپن، فرانسوا لتکسیه، اسلاوکو وینچیچ، مائوریتزیو ماریانی و شیمون مارسینیاک تا حد زیادی کنار رفته است. البته ادعای حذف کامل داوران اروپایی و آمریکای جنوبی با رویه دوره گذشته مطابقت ندارد، زیرا مارسینیاک لهستانی فینال آرژانتین و فرانسه را قضاوت کرد. با این حال، فغانی همچنان یکی از جدیترین گزینههاست و تصمیم رسمی فیفا تکلیف داور فینال را مشخص خواهد کرد. وبسایت اسپانیایی «الدسمارکه» نیز پس از مشخص شدن فینالیستها، گزارشی درباره گزینههای قضاوت مسابقه اسپانیا و آرژانتین منتشر کرد. مستر آسوبیو، کارشناس داوری این رسانه، علیرضا فغانی را بالاتر از سایر نامزدها قرار داد و او را گزینه مورد علاقه خود برای قضاوت فینال معرفی کرد. این کارشناس درباره فغانی گفت: «در این مرحله میدانیم که آرژانتین و اسپانیا در فینال بازی خواهند کرد. من میان داورانی که هنوز در جام جهانی حضور دارند یک گزینه اصلی دارم و او کسی نیست جز علیرضا فغانی، داوری که در ایران متولد شده و سالهاست در لیگ استرالیا قضاوت میکند.»
فغانی ۴۸ ساله، پیش از این تجربه قضاوت در چندین مسابقه بزرگ بینالمللی را در کارنامه خود دارد. او فینال جام باشگاههای جهان بین بارسلونا و ریورپلاته، دیدار نهایی فوتبال المپیک میان برزیل و آلمان، و همچنین فینال اخیر جام باشگاههای جهان میان چلسی و پاریسنژرمن را سوت زده است. سابقه حضور در این مسابقات مهم، یکی از دلایل اصلی افزایش شانس او برای قضاوت فینال جام جهانی محسوب میشود. خسوس والنزوئلا از ونزوئلا، شیمون مارسینیاک از لهستان و اسلاوکو وینچیچ از اسلوونی، دیگر داورانی هستند که نامشان در میان گزینهها دیده میشود. با این حال، تعلق آنها به آمریکای جنوبی و اروپا میتواند شانسشان را برای قضاوت دیداری میان نمایندگان همین دو قاره کاهش دهد. مارسینیاک نیز داور فینال دوره قبلی میان آرژانتین و فرانسه بود و انتخاب دوباره او چندان محتمل به نظر نمیرسد. فیفا هنوز داور فینال را به صورت رسمی معرفی نکرده است، اما گزارشهای منتشر شده قبل و بعد از نیمهنهاییها به یک نتیجه مشترک رسیدهاند. اگر تصمیم نهایی مطابق این پیشبینیها باشد، علیرضا فغانی مهمترین قضاوت دوران حرفهای خود را در فینال اسپانیا و آرژانتین تجربه خواهد کرد.
