بزرگترین شکست جام جهانی ۲۰۲۶؛ نایکی بازنده جدال فینال
تیمهای ملی اسپانیا و آرژانتین، هر دو با پوشش آدیداس، پس از غلبه بر فرانسه و انگلیس، دو تیم نایکی، به بازی پایانی جام جهانی ۲۰۲۶ صعود کردند. اسپانیا در نیمهنهایی با نتیجه ۲-۰ فرانسه را شکست داد و آرژانتین نیز با پیروزی ۲-۱ بر انگلیس، جواز حضور در فینال را به دست آورد. این دو تیم روز یکشنبه از ساعت ۲۲:۰۰ برای کسب عنوان قهرمانی جهان به مصاف هم خواهند رفت. اما پیش از این جدال، آدیداز از نظر تجاری پیروز میدان شده است، زیرا با این نتایج، آدیداز پیش از برگزاری بازی نهایی، برنده رقابت با نایکی محسوب میشود. این موضوع زمانی اهمیت بیشتری پیدا میکند که بدانیم جام جهانی ۲۰۲۶ در آمریکا برگزار میشود؛ کشوری که دفتر مرکزی نایکی در بیورتون ایالت اورگان قرار دارد. آدیداز سابقه همکاری بسیار طولانی با هر دو تیم فینالیست دارد؛ آرژانتین از دهه ۱۹۷۰ لباسهای این شرکت آلمانی را میپوشد و قرارداد دو طرف طی سالیان متمادی بارها تمدید شده است. اسپانیا نیز از سال ۱۹۹۱ با آدیداز همکاری میکند و این شرکت در تمام افتخارات بزرگ لاروخا، از جمله قهرمانی جام جهانی ۲۰۱۰ و دو عنوان پیاپی قهرمانی اروپا در سالهای ۲۰۰۸ و ۲۰۱۲، تأمینکننده پوشاک این تیم بوده است.
در مقابل، تیم ملی فرانسه از سال ۲۰۱۱ و پس از پایان همکاری با آدیداس، به یکی از مهمترین تیمهای تحت حمایت نایکی تبدیل شد و قرارداد دو طرف همچنان یکی از ارزشمندترین قراردادهای تجاری در دنیای فوتبال به شمار میرود. تیم ملی انگلیس نیز از سال ۲۰۱۳ با نایکی همکاری میکند؛ این همکاری پس از پایان دوره طولانی استفاده از لباسهای آمبرو آغاز شد. بنابراین، صرفنظر از اینکه جام قهرمانی در نهایت به آرژانتین یا اسپانیا برسد، آدیداس پیش از سوت آغاز فینال نیز یک پیروزی مهم خارج از میدان به دست آورده است؛ زیرا پس از چندین دوره، بازی نهایی جام جهانی تنها بین دو تیم برگزار میشود که هر دو از لباسهای این برند آلمانی استفاده میکنند، در حالی که نایکی حتی در جام جهانیای که در خاک آمریکا برگزار میشود نیز نمایندهای در فینال ندارد. فهرست تیمها بر اساس برند پوشاک در جام جهانی ۲۰۲۶ به شرح زیر است: آدیداس: مکزیک، آفریقای جنوبی، قطر، اسکاتلند، آلمان، کوراسائو، ژاپن، سوئد، بلژیک، اسپانیا، عربستان سعودی، آرژانتین، الجزایر، کلمبیا. نایکی: کره جنوبی، کانادا، برزیل، آمریکا، استرالیا، ترکیه، هلند، اروگوئه، فرانسه، نروژ، انگلیس، کرواسی. پوما: جمهوری چک، سوئیس، مراکش، پاراگوئه، ساحل عاج، مصر، نیوزیلند، سنگال، اتریش، پرتغال، غنا.
بررسی فهرست تیمهای حاضر در جام جهانی ۲۰۲۶ نشان میدهد که آدیداس با ۱۴ تیم، بیشترین نماینده را در این مسابقات داشته و از این نظر بالاتر از نایکی با ۱۲ تیم و پوما با ۱۱ تیم قرار گرفته است. هرچند اختلاف تعداد تیمهای این سه برند زیاد نیست، اما حضور هر دو فینالیست، یعنی آرژانتین و اسپانیا، با لباسهای آدیداس باعث شده این شرکت آلمانی در مهمترین ویترین فوتبال جهان، برنده بزرگ رقابت با رقیب آمریکایی خود باشد. در سوی مقابل، نایکی اگرچه تیمهای مطرحی مانند برزیل، فرانسه، انگلیس، هلند، آمریکا و کرواسی را در اختیار داشت، اما هیچکدام از آنها به فینال نرسیدند و این برند در بازی پایانی نمایندهای نخواهد داشت. پوما نیز با وجود حضور ۱۱ تیم از جمله پرتغال، مراکش، مصر و اتریش، نتوانست تیمی را به فینال برساند. بدین ترتیب، آدیداس نهتنها از نظر تعداد تیمهای حاضر در جام جهانی پیشتاز بود، بلکه در مهمترین مسابقه تورنمنت نیز انحصار کامل را در اختیار خواهد داشت. سایر برندها: ریباک: پاناما، ۷سیبر: ازبکستان، آمبرو: جمهوری دموکراتیک کنگو، یاکو: عراق، کاپلی اسپورت: کیپورد، مجید: ایران، کاپا: تونس، ماراتون: اکوادور، سائتا: هائیتی، کلمه: بوسنی و هرزگوین، اردن. در کنار سه غول اصلی بازار یعنی آدیداس، نایکی و پوما، برندهای دیگری نیز در جام جهانی ۲۰۲۶ حضور داشتند که هرچند سهم بسیار کمتری از بازار تیمهای ملی را در اختیار دارند، اما همچنان توانستهاند نمایندگانی در بزرگترین رویداد فوتبالی جهان داشته باشند. در این میان، برندهای شناختهشدهای مانند ریباک و آمبرو تنها تأمینکننده لباس یک تیم ملی بودند؛ ریباک برای پاناما و آمبرو برای جمهوری دموکراتیک کنگو. کاپا نیز تنها لباس تونس را تأمین کرد، در حالی که کلمه با دو تیم، بوسنی و هرزگوین و اردن، بیشترین سهم را در میان این برندهای خارج از سه غول بزرگ داشت. در این فهرست، حضور برند ایرانی مجید نیز جلب توجه میکند؛ شرکتی که لباس تیم ملی ایران را تأمین کرده و در کنار برندهایی مانند ۷سیبر از ازبکستان، یاکو از آلمان، کاپلی اسپورت، ماراتون و سائتا توانسته نام خود را در میان تأمینکنندگان لباس تیمهای حاضر در جام جهانی ثبت کند. این موضوع نشان میدهد که بازار پوشاک ملی فوتبال، برخلاف تصور رایج، تنها در انحصار چند برند بزرگ نیست و شرکتهای کوچکتر یا منطقهای نیز میتوانند با قرارداد با یک یا دو تیم ملی، در بزرگترین ویترین فوتبال جهان دیده شوند.
مقایسه درآمد دو شرکت نشان میدهد که نایکی در سال مالی ۲۰۲۵ حدود ۴۶.۳ میلیارد دلار درآمد داشته، در حالی که آدیداس در همین دوره حدود ۲۳.۷ میلیارد یورو درآمد ثبت کرده است. از نظر مالی اما هنوز نایکی فاصله قابل توجهی با آدیداس دارد. این شرکت آمریکایی در سال مالی ۲۰۲۵ حدود ۴۶.۳ میلیارد دلار درآمد ثبت کرده که تقریباً دو برابر درآمد ۲۳.۷ میلیارد یورویی آدیداس در همین بازه زمانی است. به بیان دیگر، اگرچه آدیداس در مهمترین ویترین فوتبال جهان برنده رقابت با رقیب دیرینه خود شده، اما در مقیاس کلی کسبوکار، نایکی همچنان بزرگترین برند صنعت پوشاک ورزشی از نظر درآمد محسوب میشود. با این حال، موفقیت در جام جهانی تنها به اعداد و ارقام مالی خلاصه نمیشود. حضور هر دو فینالیست با لباسهای آدیداس، برای این برند آلمانی یک دستاورد تبلیغاتی و بازاریابی بسیار ارزشمند به شمار میرود؛ اتفاقی که میتواند تأثیر قابل توجهی بر تصویر جهانی این شرکت و حتی فروش محصولاتش در ماههای آینده داشته باشد، به ویژه اینکه این موفقیت در خاک آمریکا، خانه نایکی، به دست آمده است.
