ترین فجایع فوتبالی لیگ برتر در سالهای گذشته!
این سوال، تمام ابهامات مربوط به سهمیه لیگ قهرمانان آسیا ۲ را در بر میگیرد؛ موضوعی که بیش از هر چیز، بینظیری در آشفتگی تصمیمات مدیران فدراسیون فوتبال را به نمایش گذاشت. فدراسیون فوتبال برای انتخاب آخرین نماینده ایران در لیگ قهرمانان آسیا ۲، به شکلی عجیبه تصمیم به برگزاری یک پلیآف گرفت که از همان اول با طوفانی از اعتراضات گسترده مواجه شد؛ هم به این دلیل که چنین راهکاری در آییننامه رقابتها پیشبینی نشده بود و هم به خاطر کمبود زمان برای آمادهسازی تیمها، بهویژه بعد از لغو مسابقات لیگ برتر و در شرایط بحرانی کشور. با وجود این، سه باشگاه به مسابقه فرستاده شدند، بازیها انجام شد، چادرملو با شایستگی دو تیم دیگر را شکست داد و همه تصور کردند که پرونده پرحاشیه انتخاب نماینده سوم آسیایی ایران بسته شده است. اما فدراسیون دوباره نشان داد که تواناییهای شگفتانگیزی در شگفتزده کردن جامعه فوتبال ایران دارد. چند روز بعد، با ارسال نامهای از طرف کنفدراسیون فوتبال آسیا (AFC) به فدراسیون، مشخص شد که چادرملو اصلاً نماینده ایران نیست و AFC قبلاً و بر اساس مکاتبات قبلی فدراسیون، گلگهر را بهعنوان نماینده ایران در لیگ قهرمانان آسیا ۲ پذیرفته بود. فدراسیون از همان ابتدا میدانست که AFC مهلت مشخصی برای معرفی نمایندگان ایران تعیین کرده و اسامی باید حداکثر تا دهم خرداد اعلام میشد. حتی درخواست فدراسیون برای تمدید این مهلت نیز از سوی AFC رد شد. ممبینی یک بار بهصراحت اعلام کرده بود که گلگهر نماینده ایران در آسیاست؛ با این حال، بعد از اتمام همان مهلت، کمیتهای موقت برای تصمیمگیری درباره انتخاب نماینده تشکیل شد و در نهایت نیز مقرر گردید که اگر تا سی و یکم خرداد رأی کمیته استیناف صادر نشود، تورنمنت سهجانبه برگزار خواهد شد؛ تصمیمی که در نهایت اجرا شد. اما سوال اصلی اینجاست: اگر همه از ضربالاجلهای AFC مطلع بودند، چرا اساساً چنین فرآیندی طراحی شد؟ اگر میدانستند AFC مهلت را تمدید نمیکند، این تورنمنت قرار بود چه مشکلی را حل کند؟ و اگر از این مقررات بیخبر بودند، چگونه مهمترین تصمیم مربوط به سهمیه آسیایی فوتبال ایران بدون اطلاع دقیق از ضوابط AFC گرفته شد؟
آیا فدراسیون فوتبال از روش معرفی نمایندگان به مسابقات قارهای بیخبر بود؟ یا تصور میکرد AFC نیز مانند فوتبال ایران، با تصمیمات لحظهای و مصلحتاندیشیهای آنی کنار میآید و تغییر نماینده ایران را میپذیرد؟ مشکل صرفاً یک اشتباه تصمیم نیست؛ مشکل، آشفتگی در فرآیند تصمیمگیری است. در این روند، هر بخش از فدراسیون گویا مسیر مستقل خود را طی میکرد؛ دبیرکل یک کار انجام داد، کمیتهای موقت تصمیم دیگری گرفت، سازمان لیگ مسابقات را برگزار کرد و در نهایت AFC مسیر از پیش تعیینشده خود را پیمود. مگر فدراسیون به صورت جزیرهای اداره میشود؟ مگر رئیس فدراسیون، دبیرکل، سازمان لیگ و اعضای کمیته تصمیمگیر از یک مجموعه قوانین واحد پیروی نمیکنند؟ اگر همه از محدودیتهای زمانی و مقررات AFC اطلاع داشتند، چرا تصمیمی گرفته شد که از همان ابتدا احتمال بیاثر شدنش وجود داشت؟ فاجعه اما تنها به این مسائل ختم نمیشود. فاجعه آنجاست که بعد از این اتفاق، هیچکس احساس نکرد که باید پاسخگو باشد. نه رئیس فدراسیون، نه دبیرکل، نه سازمان لیگ، و نه اعضای کمیتهای که این تصمیم را گرفتند. نه توضیح روشنی ارائه شد، نه مسئولیتی پذیرفته شد و حتی مشخص نشد که چه کسی باید پاسخگوی باشگاه چادرملو باشد؛ باشگاهی که علیرغم اعلام مخالفت خود با برگزاری چنین تورنمنتی، برای احترام به روح جوانمردانه فوتبال حاضر به حضور شد، آنهم بدون بازیکنان خارجی خود و تنها با دو جلسه تمرین! حالا چطور اخباری، سرمربی چادرملو، میتواند جواب بازیکنان جوان خود را بدهد که آرزوی حضور در آسیا را در سر داشتند؟ حال یک سوال فرضی و در عین حال مهم باقی میماند: اگر به جای چادرملو، پرسپولیس برنده این تورنمنت شده بود و سپس AFC اعلام میکرد نماینده ایران تیم دیگری است، آیا این پرونده به همین اندازه بیسروصدا تمام میشد؟ آیا فدراسیون میتوانست هفتهها سکوت کند و هیچ توضیحی ندهد؟ آیا با وجود فشار رسانهها، مدیران باشگاه و میلیونها هوادار، باز هم میشد بدون پذیرش مسئولیت از کنار چنین اتفاقی عبور کرد؟
پاسخ قطعی این سوال روشن است، اما یک واقعیت آشکارتر وجود دارد؛ وقتی این اتفاق برای چادرملو رخ داد، هزینه مدیریتی آن برای فدراسیون تقریباً صفر بود. نه مدیری برکنار شد، نه کسی استعفا داد، حتی توضیحی ارائه نشد تا افکار عمومی بداند این تصمیم بر چه اساسی گرفته شده است و اصلاً به چه دلیلی چادرملو نتوانست راهی آسیا شود. همین موضوع نشان میدهد که میزان پاسخگویی در فوتبال ایران، گاهی بیش از آنکه تابع اهمیت یک تصمیم باشد، تابع میزان فشار رسانهای و تعداد هواداران و حامیان باشگاههاست. وقتی مهمترین تصمیمات اجرایی بدون هماهنگی با مقررات AFC گرفته میشود و بعد هم هیچکس مسئولیت آن را نمیپذیرد، سوال اصلی همچنان پابرجاست: اگر قرار نبود برنده پلیآف سهجانبه نماینده ایران باشد، اصلاً چرا این تورنمنت برگزار شد؟ و اگر قرار بود باشد، چرا هیچکس امروز پاسخگوی بیاعتبار شدن همان تصمیم نیست؟ عادل عابدجوی - وکیل ورزشی