پایان عصر جام جهانی؟ طرح جنجالی فیفا با مخالفتهای جدی روبرو شد
با اجرایی شدن طرح پیشنهادی جانی اینفانتینو برای واگذاری بخشی از سهام فیفا، این احتمال وجود دارد که کشورهای اروپایی جام جهانی را تحریم کنند. اخیراً مشخص شده که فیفا قصد دارد شرکتی جدید تحت عنوان FIFA Forward Enterprise تأسیس کرده و درصد مشخصی از سهام آن را به سرمایهگذاران خصوصی واگذار کند. وظیفه این شرکت، مدیریت جنبههای تجاری جام جهانی و همچنین جام جهانی باشگاهها خواهد بود. پیشبینی میشود فروش حداکثر ۲۰ درصد از سهام این شرکت بتواند بیش از ۳ میلیارد پوند برای فیفا درآمدزایی داشته باشد. با این حال، این طرح از همین ابتدا با واکنشهای منفی گستردهای مواجه شده و اندی برنهام، نخستوزیر بریتانیا، از جمله اولین چهرههای سیاسی بود که مخالفت قاطع خود را با آن اعلام کرد.
گفته میشود در صورت موفقیت این طرح، اینفانتینو پاداشهای مالی قابل توجهی دریافت خواهد کرد و پس از پایان آخرین دوره ریاستش بر فیفا در سال ۲۰۳۱، میتواند در نقش «کمیسر» این شرکت جدید به فعالیت خود ادامه داده و دهها میلیون پوند درآمد کسب کند. یوفا در واکنش به این طرح، بیانیهای تند منتشر کرد و در آن اعلام داشت: «این اقدام از خط قرمزی عبور میکند که نهادهای حاکم بر فوتبال هرگز نباید از آن عبور کنند. یوفا این موضوع را بسیار جدی میگیرد. تمام فدراسیونهای ملی، لیگها، باشگاهها، بازیکنان، هواداران، دولتها و هر کسی که به آینده فوتبال اهمیت میدهد نیز باید همین نگاه را داشته باشد. روح و ساختار مدیریتی فوتبال، دارایی قابل معامله نیست، بهویژه زمانی که هیچ شفافیتی درباره اینکه چه کسانی از نظر مالی سود خواهند برد وجود ندارد. هیچکدام از ما مالک فوتبال نیستیم و فوتبال هم چیزی نیست که فیفا بتواند آن را بفروشد.»
بر اساس گزارش اسکای نیوز، کشورهای عضو یوفا در نشست اضطراری این هفته، قصد دارند موضوع تحریم جام جهانی در اعتراض به این طرح را مورد بحث و بررسی قرار دهند. فدراسیونهای عضو یوفا در یک نشست مجازی اضطراری شرکت خواهند کرد و احتمال تحریم جام جهانی یکی از مهمترین محورهای مورد بحث خواهد بود. همچنین، سان اسپورت گزارش داده است که فدراسیون فوتبال انگلیس پیش از انتشار این خبر، از برنامههای فیفا بیاطلاع بوده است. طبق این گزارش، چندین فدراسیون فوتبال در آستانه فینال جام جهانی جلساتی با مدیران فیفا برگزار کرده بودند، اما هیچ اشارهای به این پروژه نشده بود. الکساندر چفرین، رئیس یوفا، در هفتههای اخیر بارها از عملکرد فیفا انتقاد کرده بود. او به خصوص از لغو محرومیت فولارین بالوگان پس از گفتوگوی اینفانتینو با دونالد ترامپ به شدت خشمگین شده بود. چفرین در دیدار افتتاحیه جام جهانی در مکزیک حضور داشت، اما در اقدامی اعتراضی، فینال مسابقات را تحریم کرد.
گزارشها حاکی از آن است که شرکت سرمایهگذاری Thrive Capital، اصلیترین گزینه برای خرید سهام این پروژه محسوب میشود. مدیرعامل این شرکت، جاشوا کوشنر، برادر کوچکتر جرد کوشنر، داماد دونالد ترامپ، است.
اینفانتینو در واکنش به انتقادات، تأکید کرد که هدف اصلی این طرح، افزایش منابع مالی برای فدراسیونهای عضو فیفا است. وی اظهار داشت: «مرحله بعدی رشد فیفا به ساختاری نیاز دارد که متناسب با آن باشد و بخش تجاری فوتبال را بهعنوان یک کسبوکار تخصصی اداره کند و ارزش ایجادشده را بهتر و عادلانهتر در سراسر جهان توزیع کند. هر فدراسیون عضو فیفا باید فرصت دسترسی به سهمی عادلانه از منابع مالی را داشته باشد تا بتواند آینده خود را مستقل از دیگران شکل دهد. این طرح در واقع به دنبال دموکراتیکتر کردن فوتبال در سراسر جهان است.» اندی برنهام، نخستوزیر بریتانیا، در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «اجازه دهید خیلی صریح بگویم. فوتبال متعلق به سرمایهگذاران نیست؛ فوتبال متعلق به مردمی است که هفته به هفته، زیر باران یا آفتاب، سکوها را پر میکنند و کنار زمین میایستند. جام جهانی یک محصول تجاری نیست؛ بزرگترین رقابت ورزشی جهان است و هرگز متعلق به کسی نبوده که بخواهد آن را بفروشد. هر اسمی که روی این معامله بگذارید، وقتی بخشی از آن را میفروشید، در واقع فوتبال را فروختهاید. فوتبال متعلق به هواداران است؛ همیشه همینطور بوده و همیشه هم همینطور خواهد ماند.» بر اساس این طرح، هر فدراسیون عضو فیفا بین سالهای ۲۰۲۷ تا ۲۰۳۰ میتواند ۲۰ میلیون دلار کمک مالی دریافت کند؛ در حالی که این رقم در حال حاضر ۸ میلیون دلار است. جام جهانی زنان سال آینده در برزیل برگزار خواهد شد و پس از آن نیز جام جهانی باشگاهها در سال ۲۰۲۹ برگزار میشود، هرچند هنوز میزبان آن مشخص نشده است. جام جهانی بعدی مردان نیز چهار سال دیگر به میزبانی مشترک اسپانیا، پرتغال و مراکش برگزار خواهد شد.
حتی اگر تمام کشورهای عضو یوفا با این طرح مخالفت کنند، اینفانتینو برای تصویب آن تنها به اکثریت آرای ۲۱۱ فدراسیون عضو فیفا نیاز دارد. با این حال، تحریم کامل جام جهانی از سوی کشورهای اروپایی میتواند ضربه بسیار سنگینی به فیفا وارد کند؛ چرا که فوتبال اروپا از نظر فنی، اقتصادی و هواداری، مهمترین بخش فوتبال جهان به شمار میرود.