امید نورافکن، مدافع میانی جدید فوتبال ایران
محرم نویدکیا در بازی دوستانه برابر تیم گلگهر، محمدامین حزباوی و امید نورافکن را به عنوان زوج مرکز خط دفاعی به کار گرفت و آرمین سهرابیان، مدافع تخصصی که به تازگی به سپاهان پیوسته است، در نیمه دوم وارد زمین شد. این انتخاب میتواند بخشی از برنامههای آزمایشی تاکتیکی پیشفصل باشد، اما این نقش، به فهرست بلندبالای پستهایی که نورافکن در سالهای اخیر تجربه کرده، جایگاه جدیدی افزود. نورافکن در ردههای پایه بیشتر به عنوان هافبک دفاعی شناخته میشد، اما در فوتبال بزرگسالان در پستهای دفاع چپ، مدافع میانی، سمت چپ خط دفاع سهنفره، بال چپ، هافبک میانی و حتی وینگر چپ نیز به میدان رفته است. او پیشتر با اشاره به همین موضوع بیان کرده بود که در آرایشها و نقشهای گوناگون، از خط دفاعی تا میانی و جناح چپ مورد استفاده قرار گرفته است. داشتن توانایی بازی در چندین پست، در نگاه اول یک ویژگی ارزشمند به شمار میرود. مربی میتواند در شرایط مصدومیت، محرومیت یا کمبود بازیکن روی چنین بازیکنی حساب کند، اما تداوم این روند برای خود بازیکن نیز پیامدهایی در پی دارد. مدافع چپ باید با زمان مناسب برای نفوذ و نحوه دفاع در فضاهای کناری آشنا باشد، هافبک دفاعی مسئولیت کنترل مرکز زمین و جلوگیری از ضدحملات را بر عهده دارد و مدافع میانی با نوع متفاوتی از جایگیری، پوشش عمق و نبردهای مستقیم مواجه است.
نورافکن در طی سالیان گذشته توانسته است در تمامی این نقشها عملکرد قابل قبولی از خود به نمایش بگذارد، اما هیچگاه فرصت طولانی و بیوقفهای برای تثبیت خود در یک پست مشخص پیدا نکرده است. همین موضوع میتواند یکی از دلایلی باشد که مسیر حرفهای او با پیشبینیهایی که در ابتدای دوران فوتبالش مطرح بود، فاصله گرفته است.
این بازیکن در آستانه چندین رقابت مهم ملی نیز با حوادث ناگواری روبرو شد. او از لیست نهایی جام جهانی ۲۰۲۲ خط خورد، جام ملتهای آسیا در قطر را به دلیل مصدومیت زانو از دست داد و با وجود حضور در بخش عمدهای از مسابقات انتخابی، در نهایت به فهرست نهایی جام جهانی نرسید. نورافکن پس از بازگشت به تیم سپاهان نیز تأکید کرد که غیبت در جام جهانی همچنان ذهن او را درگیر کرده است. نورافکن پیش از سفر تیم ملی به ترکیه، در گفتوگویی دوستانه، خود نیز به اثرات منفی تعدد پستها اشاره کرده بود. او توضیح داد که در سالهای گذشته تصور میکرد هرچه انعطاف بیشتری در برابر تصمیمات مربیان از خود نشان دهد، فرصتهای بیشتری برای بازی کردن پیدا خواهد کرد، اما اکنون معتقد است که یک بازیکن باید در مورد پست تخصصی خود با سرمربی صحبت کند و اجازه ندهد تغییرات مداوم، روند پیشرفتش را تحت تأثیر قرار دهد.
اکنون در آغاز فصل جدید، نورافکن بار دیگر در موقعیتی مشابه قرار گرفته است. او در حالی مقابل گلگهر در پست مدافع میانی به میدان رفت که تیم سپاهان برای این پست، حزباوی و سهرابیان را در اختیار دارد و همچنان در تلاش برای تکمیل خط دفاعی خود است. از سوی دیگر، حاجصفی میتواند در دفاع چپ بازی کند و حضور تعداد زیادی هافبک نیز این امکان را دارد که فضای نورافکن در مرکز میدان را محدودتر سازد.
البته این نخستین باری نیست که نورافکن در پست مدافع میانی به میدان میرود. پیش از این و در دوران سرمربیگری دراگان اسکوچیچ در تیم ملی، امید به عنوان مدافع مرکزی در برابر امارات بازی کرد و جالب اینکه سیاوش یزدانی که یک مدافع میانی تخصصی است، در آن مسابقه روی نیمکت ذخیرهها نشست. استفاده از نورافکن در دفاع میانی میتواند برای نویدکیا یک راهحل تاکتیکی مؤثر باشد، به ویژه برای آغاز حملات از عقب زمین و بهرهبرداری از پای چپ او. با این حال، ادامه دائمی این تغییر، همان دوگانگی همیشگی را در مقابل این بازیکن قرار میدهد. نورافکن برای تیم یک عنصر چندکاره و ارزشمند محسوب میشود، اما برای رسیدن به بهترین عملکرد خود، بیش از هر چیز به ثبات در یک پست مشخص نیاز دارد.
