تاریخسازی در نیمه دوم: دربی در لحظات پایانی رقم میخورد
بر اساس آمار و ارقام کیک زون، از مجموع ۱۹۹ گل ثبتشده در دربیهای تاریخ، ۱۱۹ گل در نیمه دوم به ثمر رسیده است. نیمه نخست با ۷۶ گل، و همچنین چهار گل در وقتهای اضافه مسابقات جام حذفی، دیگر بخشهای این رقابتها را تشکیل میدهند. بازه زمانی دقیقه ۷۶ تا پایان وقتهای تلفشده با ۵۲ گل، پرگلترین دوره شهرآورد به شمار میرود. پرسپولیس در این بازه ۳۰ گل و استقلال ۲۲ گل به ثمر رساندهاند، و ۱۴ گل نیز پس از دقیقه ۹۰ به ثمر رسیدهاند.
یکی از بهیادماندنیترین گلهای وقت تلفشده، به دربی سال ۱۳۶۹ بازمیگردد. در آن مسابقه که تا دقیقه ۹۰ بدون گل پیش میرفت، پاس عمقی مجتبی جباری در نخستین دقیقه وقتهای تلفشده، فرهاد مجیدی را به دروازه پرسپولیس رساند. کاپیتان استقلال با حرکتی سریع، توپ را درون دروازه علیرضا حقیichi جای داد و آبیها با برتری یک بر صفر پیروز شدند. این گل، شکست بازی قبلی را جبران کرد و یکی از مشهورترین شادیهای مجیدی در مقابل هواداران پرسپولیس را به همراه داشت.
یک سال و چند ماه بعد، دقایق پایانی این بار به سود پرسپولیس رقم خورد. در دربی سال ۱۳۷۴، استقلال با دو گل جلو بود و پرسپولیس پس از اخراج مهرداد اولادی دهنفره بازی میکرد. ایمون زاید در دقایق ۸۲ و ۸۳ دو بار گل زد و در نخستین دقیقه وقتهای تلفشده با سومین گل خود، بازگشت سه بر دو را کامل کرد. این سه گل این مهاجم تعویضی در فاصلهای کوتاه، مسابقهای که برای پرسپولیس تمامشده به نظر میرسید را به یکی از بزرگترین پیروزیهای تاریخ سرخها تبدیل کرد.
در هشتم آبان ۱۳۹۴ نیز پرسپولیس در آخرین لحظات از شکست فرار کرد. جابر انصاری در آغاز نیمه دوم استقلال را پیش انداخت و آبیها تا وقتهای تلفشده برتری خود را حفظ کردند. جری بنگستون که بهعنوان بازیکن تعویضی وارد زمین شده بود، در یکی از آخرین حملات پرسپولیس و در دقیقه ششم وقتهای تلفشده گل تساوی را به ثمر رساند. این گل مسابقه را یک بر یک کرد و از استقلال جلوگیری کرد که با پیروزی زمین را ترک کند، آن هم در روزی که پرسپولیس به یاد هادی نوروزی با پیراهن مشکی بازی میکرد.
فینال جام حذفی و دربی ۱۰۱ نیز دو گل بسیار دیرهنگام داشت. پرسپولیس با گل دقیقه ۳۰ مهدی ترابی پیش افتاد، اما محمدحسین مرادمند در دقیقه یازدهم وقتهای تلفشده نیمه دوم با ضربه سر بازی را مساوی کرد و استقلال را به وقت اضافه برد. در دقیقه ۱۱۵، امید عالیشاه ضربه ایستگاهی خود را مستقیم به محوطه فرستاد و توپ بدون برخورد با بازیکنان وارد دروازه سیدحسین حسینی شد. پرسپولیس با پیروزی دو بر یک، جام حذفی را به دست آورد و یک گل دیرهنگام دیگر به تاریخ دربی افزود.
دربی ۱۰۲ هم تا وقتهای تلفشده برنده مشخصی نداشت. امید عالیشاه در نیمه دوم پرسپولیس را پیش انداخت و سرخها تا دقیقه هفتم وقتهای تلفشده به پیروزی نزدیک بودند، اما پس از بازبینی صحنه با کمک داور ویدئویی، موعود بنیادیفر یک ضربه پنالتی برای استقلال اعلام کرد. کوین یامگا پشت توپ ایستاد و علیرضا بیرانوند را مغلوب کرد تا بازی یک بر یک تمام شود. این بار یک پنالتی در آخرین دقایق، دو امتیاز را از پرسپولیس گرفت و استقلال را از شکست نجات داد.
در سالهای اخیر نیز چند گل سرنوشتساز در واپسین دقایق دربی به ثمر رسیدهاند. بشار رسن در دربی ۹۲ با گل دقیقه ۸۹ نتیجه را مساوی کرد، محمد دانشگر در دربی ۹۳ و در دقیقه ۹۰+۳ گل تساوی استقلال را وارد دروازه پرسپولیس کرد و مهدی قایدی نیز در دربی ۹۴ با گل دقیقه ۹۰+۳، آبیها را از شکست نجات داد. در دربی ۱۰۴ اما گل دیرهنگام نتیجهای متفاوت ساخت و محمدحسین کنعانیزادگان در دقیقه ۹۰+۳ از روی نقطه پنالتی دروازه استقلال را باز کرد تا پرسپولیس با پیروزی یک بر صفر از زمین خارج شود.
تراکم گلها در دقایق پایانه اتفاقی نیست. خستگی مدافعان، افزایش ریسک تیم عقبافتاده، ورود مهاجمان تازهنفس و طولانی شدن وقتهای تلفشده، فضای بیشتری برای تغییر نتیجه ایجاد میکند. از ۵۲ گل ثبتشده بعد از دقیقه ۷۵، هر کدام بخشی از تاریخ پرحادثه این مسابقه هستند. دربی ۱۰۷ نیز اگر تا ربع ساعت پایانی نزدیک دنبال شود، همچنان میتواند مانند بازیهای فرهاد مجیدی، ایمون زاید، بنگستون، مرادمند، یامگا و عالیشاه، در آخرین لحظات قهرمان یا بازنده خود را بشناسد.
