قهرمان جام جهانی مشخص شد!
بر اساس گزارش کیک زون، همه ما حدسها، نظریهها و پیشبینیهای شخصی خود را داریم. این پیشبینیها میتوانند بر اساس یک حس درونی، دادهها، ساعتها تحلیل و تماشای بازیها، یا حتی شایعات بیپایهای که کسی در یک بار بیان کرده باشد، شکل گرفته باشند.
اما اگر تمام دانستههای خود درباره تابستان پیش رو را کنار بگذارید و فقط بر اساس تاریخ تصمیم بگیرید چه؟ اگر تمام تیمهای قهرمان جام جهانی را بررسی کنید، الگوهای مشترک را پیدا کرده و آنها را به تیمهای حاضر در ۲۰۲۶ تعمیم دهید تا ببینید کدام تیم بیشترین شباهت را دارد؟
نشریه آتلتیک در گزارشی مفصل، این کار را انجام داده است. این رسانه هر ۲۲ تیم قهرمان جام جهانی را بررسی کرده و پرسشهای کلیدی را مطرح کرده است: سرمربی چه کسی بود؟ میانگین سنی تیم چقدر بود؟ چگونه صعود کردند؟ چه نوع بازیکنانی داشتند؟ و چند نفر از آنها در لیگ داخلی بازی میکردند؟
نتیجه این است که برخی عوامل برای قهرمانی در جام جهانی حیاتیاند و برخی دیگر نه. مهم نیست در تورنمنت قبلی چطور عمل کردهاید، اما محل تولد بازیکنان اهمیت دارد. باید خوب باشید، اما نه بیش از حد خوب. مربی مهم است، اما در عین حال خیلی هم تعیینکننده نیست.
این تحلیل کاملاً علمی نیست. تاریخ فقط تا حدی میتواند به ما کمک کند. از طرفی تورنمنتهای حذفی ذاتاً غیرقابل پیشبینی هستند، اما قطعاً از پیشبینیهای یک نفر قابل اعتمادتر است.
* چه مسائلی واقعاً اهمیت ندارند؟
اول از همه چند عامل را کنار بگذاریم که بر اساس تاریخ جامهای جهانی، تأثیر زیادی ندارند. یکی از آنها میزبان بودن است. این عامل در چند نسل گذشته دیگر «مزیت قطعی» محسوب نمیشود. میزبانها ۵ مورد از ۱۱ جام جهانی ابتدایی را بردند، اما در ۱۱ دوره بعدی فقط یک بار این اتفاق افتاد: فرانسه در ۱۹۹۸.
این موضوع تا حدی به این دلیل است که بسیاری از میزبانهای اخیر کشورهایی خارج از قدرتهای سنتی فوتبال بودهاند (مثل قطر، روسیه، آفریقای جنوبی، کره جنوبی/ژاپن). همچنین جهانیشدن فوتبال باعث شده شرایط غیرعادی کمتر تیمهای بزرگ را غافلگیر کند.
فرانسه ۱۹۹۸ آخرین میزبان قهرمان جام جهانی بوده است. این موضوع یک باور قدیمی دیگر را هم زیر سؤال میبرد: اینکه تیمهای اروپایی خارج از اروپا قهرمان نمیشوند. این فرضیه تا سال ۲۰۱۰ درست بود، اما اسپانیا در آفریقای جنوبی آن را شکست.
* ستاره بزرگ لازم است؟
در ترکیب تیمهای قهرمان، وجود یک سوپراستار لزوماً شرط موفقیت نیست. البته تعریف «سوپراستار» ذهنی است، اما میتوان آن را با چند معیار سنجید.
برای مثال، برنده توپ طلا هرگز در همان سال قهرمان جام جهانی نشده است؛ تا حدی به این دلیل که این جایزه معمولاً بعد از موفقیت تیمی به بازیکنان قهرمان داده میشود.
در واقع از سال ۱۹۹۵ که این جایزه به بازیکنان غیراروپایی هم داده شد، فقط چند نفر توانستهاند قبل از قهرمانی در جام جهانی آن را ببرند: ریوالدو، رونالدو و لیونل مسی. قبل از آن هم میتوان فرانتس بکنباوئر و گرد مولر را اضافه کرد.
* گرانترین بازیکن دنیا؟
معیار دیگر هزینه انتقال بازیکنان است. در تاریخ جام جهانی فقط دو بار تیم قهرمان، گرانترین بازیکن جهان را در اختیار داشته است: پائولو روسی برای ایتالیا ۱۹۸۲ و دیگو مارادونا برای آرژانتین ۱۹۸۶.
با توجه به اینکه نیمار با اختلاف زیاد گرانترین بازیکن تاریخ است، احتمال تکرار این اتفاق بسیار کم به نظر میرسد… مگر اینکه برزیل این تابستان قهرمان شود.
در واقع لازم نیست تیم شما پر از بازیکنانی باشد که در فصل قبل جامهای باشگاهی را بردهاند. در حقیقت، آخرین تیم قهرمان جام جهانی که بیش از یک بازیکنِ قهرمان قارهای در ترکیبش داشت، برزیل ۱۹۹۴ بود؛ تیمی که چهار بازیکن از قهرمان کوپا لیبرتادورس، سائوپائولو، در اختیار داشت.
آرژانتین در ۲۰۲۲، اسپانیا در ۲۰۱۰، ایتالیا در ۲۰۰۶ و آلمان غربی در ۱۹۹۰ حتی یک بازیکن قهرمان رقابتهای قارهای در ترکیب خود نداشتند. داشتن چند بازیکن قهرمان لیگ داخلی مفید است، اما حیاتی نیست؛ آرژانتین در دوره قبلی و برزیل ۲۰۰۲ فقط دو بازیکن قهرمان لیگ داخلی داشتند.
* عملکرد در تورنمنت قبلی مهم نیست
اینکه در تورنمنت قبلی خوب نبودهاید، لزوماً اهمیتی ندارد. اسپانیا در ۲۰۰۶ در همان دور اول حذفی حذف شد، چهار سال قبل از قهرمانیاش. همین اتفاق برای ایتالیا در ۲۰۰۲ و برزیل در ۱۹۹۰ رخ داد. حتی تیم برزیل ۱۹۶۶ در مرحله گروهی حذف شد، اما چهار سال بعد در ۱۹۷۰ به یکی از افسانهایترین قهرمانیهای تاریخ رسید. فرانسه هم در ۱۹۹۴ اصلاً به جام جهانی نرسید. فرناندو تورس و اسپانیا در ۲۰۰۶ در مرحله یکهشتم نهایی حذف شدند، اما چهار سال بعد قهرمان جهان شدند.
* مسیر صعود همیشه تعیینکننده نیست
نحوه صعود تا حدی مهم است و تا حدی مهم نیست.
