مسی؛ رکورددار جدید جام جهانی با شکستن طلسم، اما کابوس پنالتیها ادامه دارد!
لیونل مسی در دقیقه ۹ دیدار مقابل اتریش برای اجرای ضربه پنالتی خود را آماده میکرد، فرصتی استثنایی برای پیشی گرفتن از میروسلاو کلوزه و انحصار طلسم رکورد بیشترین گل زده در تاریخ جام جهانی پیش رویش قرار داشت. با این حال، ضربه نه چندان قدرتمند مهاجم ۳۸ ساله آرژانتینی پس برخورد جزئی با تیرک عمودی، مسیرش را به سمت اوت ادامه داد و او را با همان ۱۶ گل در کنار کلوزه، در رتبه دوم بهترین گلزنان تاریخ این رقابتها نگه داشت.
نکته قابل توجه این است که این نخستین باری نبود که مسی در بزرگترین صحنه فوتبال جهان، از روی نقطه پنالتی ناکام میماند؛ حتی این ناکامی، دومین مورد از این نوع نیز محسوب میشد.
این ستاره آرژانتینی پیش از این در جام جهانی ۲۰۱۸ در مصاف با ایسلند و در جام جهانی ۲۰۲۲ مقابل لهستان نیز نتوانسته بود پنالتیهایش را به گل تبدیل کند. با این پنالتی از دست رفته برابر اتریش، تعداد پنالتیهای ناموفق مسی در جام جهانی به سه مورد رسید؛ آماری که اکنون به خودی خود یک رکورد در تاریخ این رقابتها محسوب میشود. پیش از این بازی، مسی به همراه آساموآ جیان، مهاجم پیشین تیم ملی غنا، هر دو با دو پنالتی از دست رفته، رکورددار بودند. اما اکنون مسی به تنهایی در صدر این فهرست قرار گرفته است. با این وجود، این ناکامی تنها چند دقیقه طول کشید. او بلافاصله پس از آن، دو گل به ثمر رساند، رکورد کلوزه را پشت سر گذاشت و با ۱۸ گل، به تنهایی رکورددار بیشترین گل زده در تاریخ جام جهانی شد؛ رکوردی که سالها در اختیار مهاجم افسانهای آلمان بود. بنابراین، اگرچه پنالتیها همچنان به عنوان یکی از معدود نقاط ضعف آماری مسی در جام جهانی مطرح هستند، اما در همان مسابقهای که یک پنالتی را از دست داد، توانست یکی از بزرگترین رکوردهای تاریخ فوتبال جهان را به نام خود ثبت کند. پنالتیهای از دست رفته مقابل ایسلند و لهستان هر دو توسط دروازهبان مهار شده بودند؛ لذا این نخستین باری بود که مسی در جام جهانی حتی نتوانست ضربه خود را در چارچوب دروازه قرار دهد. گیر یوردت، کارشناس پنالتی در نشریه اتلتیک، درباره دلیل این ناکامی میگوید: «این نمونهای دیگر از رویکرد دروازهبانهایی است که روش مقابله با پنالتیزنهایی که منتظر واکنش دروازهبان میمانند را یاد گرفتهاند؛ مشابه اتفاقی که برای اولین پنالتی هری کین مقابل کرواسی رخ داد. مسی هنگام دویدن به سمت توپ سرعت خود را کم میکند و کاملاً مشخص است که منتظر میماند تا حرکت دروازهبان را ببیند و سپس تصمیم بگیرد. به همین دلیل، الکساندر شلاگر هیچ واکنشی نشان نداد و کاملاً ثابت ماند. در نتیجه، مسی مجبور بود پیش از حرکت دروازهبان تصمیم خود را بگیرد. او سمت راست خود را انتخاب کرد، اما چون نگاهش به دروازهبان بود، تمرکز کامل خود را روی توپ نداشت و این موضوع باعث کاهش دقت ضربه او شد. حدس من این است که مسی در لحظه ضربه متوجه شد شلاگر به همان سمتی میرود که توپ قرار بود به آنجا زده شود. از آنجایی که دیگر فرصتی برای تغییر تصمیم خود نداشت، تلاش کرد توپ را تا حد امکان نزدیک به تیرک بزند؛ اما در نهایت ضربه از کنار دروازه به بیرون رفت.»
با این وجود، باید اشاره کرد که مسی در تاریخ جام جهانی چهار پنالتی را به گل تبدیل کرده است و تنها هری کین با پنج گل از روی نقطه پنالتی، آمار بهتری نسبت به او دارد. با وجود این، نرخ موفقیت ۵۷ درصدی مسی در پنالتیهای جام جهانی، فاصله قابل توجهی با آمار کلی دوران حرفهای او دارد؛ جایی که حدود ۷۸ درصد از پنالتیهایش را به گل تبدیل کرده است. البته مسی بعداً با دو گل خود مقابل اتریش، این اشتباه را جبران کرد، اما همچنان عجیب است که یکی از بزرگترین بازیکنان تاریخ فوتبال در مهمترین تورنمنت جهان، از فاصله ۱۲ یاردی با چنین مشکلاتی دست و پنجه نرم کند. آیا این مسابقه نشان داد که چگونه میتوان آرژانتین را متوقف کرد؟ گل رکوردشکن مسی اجتنابناپذیر به نظر میرسید، اما روند شکلگیری آن گل نیز به همان اندازه قابل پیشبینی بود. همانطور که اتلتیک در راهنمای تاکتیکی گروه J توضیح داده بود، آرژانتین بارها و بارها هنگام حمله از کنارهها، به ویژه با پیشروی مدافعان کناری، موفق عمل کرده است. سپس توپ به عقب برگردانده میشود تا یک بازیکن از پشت محوطه جریمه یا درون آن، با ضربه اول کار را تمام کند. نمونهای از این الگو در پیروزی ۶-۰ مقابل پورتوریکو در اکتبر دیده شد. در دیدار برابر اتریش نیز همین اتفاق رخ داد. فاکوندو مدینا از سمت چپ نفوذ کرد، وارد یکسوم هجومی زمین شد و توپ را به عقب فرستاد. توپ به مسی رسید و او با ضربهای فوقالعاده دروازه را باز کرد. فریب هوشمندانه تیاگو آلمادا در آن صحنه نیز به همان اندازه زیبا بود؛ حرکتی که باعث شد بسیاری تصور کنند این گل صرفاً نتیجه نبوغ و خلاقیت آمریکای جنوبی است، اما قهرمانان جهان به دلیل مشخصی قهرمان هستند. تیم لیونل اسکالونی، خلاقیت فردی را با الگوهای هجومی از پیش طراحیشده ترکیب میکند تا دفاع حریفان را باز کند.
بله، آنها نابغهای به نام مسی دارند که میتواند چنین حملاتی را به ثمر برساند؛ اما رساندن او به این موقعیتها به همان اندازه که به استعداد فردی مربوط است، حاصل طراحی تاکتیکی نیز هست. بنابراین، حریفان آینده آرژانتین باید توجه کنند: اگر میخواهید بخشی از تهدید هجومی مسی و همتیمیهایش را خنثی کنید، باید مراقب همین پاسهای رو به عقب (Cutback) باشید. آیا اتریش میتوانست آرژانتین را بیشتر به چالش بکشد؟ تا حدی، برنامه بازی اتریش جواب داد. آنها تلاش کردند ریسک زیادی در مالکیت توپ نکنند و در عین حال هنگام آغاز حملات آرژانتین، فشار بیاورند تا از توپهای لو رفته در مناطق خطرناک استفاده کنند. این روش تا حدودی موفق بود. اتریشیها چند بار در نیمه زمین آرژانتین توپ را پس گرفتند، اما نتوانستند از آن بهره ببرند. پس از ۶۸ دقیقه بازی، آنها تنها یک شوت در چارچوب داشتند؛ ضربه ایستگاهی مارسل زابیتسر. این آمار بهخوبی روایتگر عملکرد هجومی آنها بود. در یکسوم هجومی زمین، فوتبال اتریش بیش از حد کند بود و دقت و تنوع لازم را نداشت. بارها فرصت ارسال سانتر هدر رفت یا پاسی که میتوانست به فضای خطرناک فرستاده شود، دیر ارسال شد. کیفیت ضربات ایستگاهی آنها نیز - به جز همان ضربه زابیتسر - کافی نبود. کمبود خلاقیت و ظرافت در حملات اتریش باعث شد آنها هرگز نتوانستند آرژانتین را واقعاً تحت فشار قرار دهند. در نتیجه، نه لیساندرو مارتینز و نه کریستیان رومرو (پیش از تعویضش) مجبور به انجام کار خاصی در خط دفاعی نشدند و امیلیانو مارتینز نیز تقریباً هیچ سیوی انجام نداد. این پیروزی ۶ امتیازی، آرژانتین را در صدر گروه J نگه داشت و صعودش به مرحله حذفی را قطعی کرد. با توجه به اینکه الجزایر توانسته اردن را شکست دهد، صعود آرژانتین به عنوان صدرنشین مرحله گروهی قطعی شد. در آن صورت، آرژانتینیها روز جمعه ۳ ژوئیه در میامی به مصاف تیم دوم گروه H خواهند رفت که شامل تیمهای اسپانیا، اروگوئه، عربستان سعودی و کیپورد است. با توجه به اینکه اسپانیا در صدر قرار دارد و شانس زیادی برای شکست اروگوئه دارد، محتملترین سناریو این است که آرژانتین در مرحله بعد با برنده دیدار عربستان و کیپورد روبهرو شود. شکست مقابل آرژانتین باعث شد اتریش همچنان در جایگاه دوم گروه باقی بماند؛ جایگاهی که صرفنظر از نتیجه دیدار اردن و الجزایر حفظ خواهد شد. اگر اتریش در آخرین مسابقه گروهی خود الجزایر را شکست دهد، رتبه دومش قطعی میشود و روز پنجشنبه هفته آینده در لسآنجلس به مصاف صدرنشین گروه، اسپانیا، خواهد رفت.
