چهار رویارویی که مسی در آنها مهار شد
توماس توخل، سرمربی ۵۲ ساله اهل انگلیس، مسئولیتی سنگین در تدوین استراتژی برای مهار این ابرستاره پیش رو دارد. با این حال، تاریخ ثابت کرده است که توقف مسی غیرممکن نیست و سهشیرها باید باور داشته باشند که قادر به تکرار چنین دستاوردی در آتلانتا هستند.
در این گزارش، سایمون کالینگز از ساناسپورت به بررسی مأموریتهای موفقی میپردازد که در گذشته برای متوقف کردن مسی ۳۹ ساله به انجام رسیده است.
منچستریونایتد، ۱۸ سال پیش، در مسیر کسب قهرمانی لیگ قهرمانان اروپا، مسی را به شیوهای استادانه از پیش برداشت. وس براون، مدافعی که به دلیل مصدومیت نمانیا ویدیچ در مرکز خط دفاعی به میدان آمده بود، در پیروزی نیمهنهایی سال ۲۰۰۸ مقابل بارسلونا نقش قهرمان ناگهانی را ایفا کرد؛ در این دیدار، یونایتد در هر دو بازی رفت و برگشت دروازه خود را بسته نگه داشت و در نهایت با نتیجه مجموع ۱ بر ۰ پیروز شد. براون در مهار مسی نقشی حیاتی داشت.
سالها پس از ارائه دو تا از بهترین عملکردهای دوران ورزشی خود با پیراهن یونایتد، براون همچون توصیههای سر الکس فرگوسن را در خاطر دارد. براون در مصاحبهای با باشگاه بیان کرد: «حواسپرت نشو و به سمتش شیرجه نزن؛ این جملات مدام در ذهنم تکرار میشدند. رئیس این نکته را به من گوشزد کرده بود. بارها و بارها، پیام همین بود. این یک تاکتیک بسیار ساده بود. مردم شاید تصور کنند که برنامهای بسیار پیچیده بوده، اما اینطور نبود.»
با مشاهده بازی مسی، حتی در آن زمان، متوجه میشوید که یک کار را نباید انجام دهید و آن هم دستپاچه شدن و به سمت او یورش بردن است. کنترل توپ او باورنکردنی و در حد شوخی است. وظیفه من این بود که تمرکزم را حفظ کنم، او را کلافه کنم و مانع درخشش او شوم. به همان اندازه که صدایی در سرتان میگوید «به سمتش شیرجه نزن»، صدای دیگری نیز میگوید «میتوانی توپ را از او بگیری». اما شما نمیتوانید؛ این یک تله است. بنابراین باید به همان صدای اول گوش فرا دهید و صرفاً روی پاهایتان بایستید. اگر او به سمت من میآمد و من هم با او حرکت میکردم، تا زمانی که شیرجه نمیزدم، بازیکن دیگری از راه میرسید و او مجبور به پاس دادن میشد. وقتی او توپ را در اختیار نداشت، مشکلی نبود؛ حداقل مشکل کمتری وجود داشت. در آن تیم بارسلونا، این به معنای اجازه دادن به آندرس اینیستا، ساموئل اتوئو، تیری آنری، ژاوی یا یکی دیگر از بازیکنان فوقالعاده آنها برای در اختیار گرفتن توپ بود. اما در نهایت همه چیز به این نکته ختم میشد که شما نمیخواستید مسی صاحب توپ باشد. پیچیده نیست.»
ژوزه مورینیو سرمربی دیگری است که در برابر مسی موفق عمل کرده و راهکار او، انداختن این مهاجم افسانهای به «زندان» بود. این مربی پرتغالی معتقد بود که گماشتن یک بازیکن برای یارگیری نفر به نفر مسی، تیم را آسیبپذیر کرده و به راحتی شکست میخورد. به همین دلیل، زمانی که اینترمیلانِ مورینیو در نیمهنهایی لیگ قهرمانان اروپا در سال ۲۰۱۰ با بارسلونا روبرو شد، نقشهای ویژه طراحی شد که شامل چندین بازیکن بود.
خاویر زانتی، مدافع کناری آرژانتینی، به همراه هموطن خود در خط میانی، استبان کامبیاسو، و همچنین تیاگو موتا، ستاره ایتالیایی، همکاری کردند تا اساساً فضایی را که در اختیار مسی قرار میگرفت، محدود و فشرده سازند. نتیجه نهایی، پیروزی ۳ بر ۲ در مجموع دو بازی برای اینتر بود و مسی در هیچکدام از دو مسابقه موفق به گلزنی نشد.
مورینیو بعدها توضیح داد: «ترکیبی از ایدهها وجود داشت، اما اساساً همه چیز حول محور جلوگیری از بازی مسی میچرخید. به یاد دارم که پس از بازی، رسانهها به من میگفتند که در ایتالیا از واژه «گابیا» استفاده میکنند. ترجمه دقیق آن چیزی شبیه به زندان است؛ قفسی برای مسی، چرا که در نهایت ما یارگیری نفر به نفر انجام ندادیم.»
وسلی اسنایدر، هافبک هجومی اینتر که جلوتر از کامبیاسو و موتا بازی میکرد، حتی گاهی مجبور بود برای احاطه کردن مسی به تیم کمک کند. مورینیو افزود: «درک بازی مسی آسان است، اما ساختن قفسی برای کنترل او دشوار است، زیرا او از سمت راست میآید اما سپس در مرکز قرار میگیرد. این کار بسیار سختی است. وقتی مسی توپ را در اختیار دارد و در موقعیت یک در مقابل یک قرار میگیرد، کارتان تمام است. به همین دلیل است که من هرگز یارگیری انفرادی نفر به نفر علیه مسی را دوست نداشتم. شما باید یک قفس ایجاد کنید.»
ارائه یک برنامه تاکتیکی برای متوقف کردن مسی یک بحث است، اما دیگو سیمئونه معتقد است بخشی از این نبرد روانی است. در اقدامی که مسی را تا حدودی شبیه به لرد ولدمورت، شخصیت شرور هری پاتر، نشان میدهد، سرمربی اتلتیکو مادرید حتی از به زبان آوردن نام او اجتناب میکند.
فیلیپه لوئیس، مدافع سابق اتلتیکو، در مصاحبه با پادکست چارلا گفت: «پیش از بازیها مقابل بارسا، سیمئونه هرگز نام مسی را به زبان نمیآورد. او همیشه او را «کوتوله» صدا میزد تا وقتی روبروی او قرار میگیریم، ترسی نداشته باشیم. برخی مربیان یک بازیکن را برای مهار مسی اختصاص میدهند، برخی دیگر دو یا سه نفر را. در اتلتیکو، سیمئونه چهار بازیکن را صرفاً برای مهار او مأمور میکرد. و وقتی او گل میزد، تقصیر چه کسی بود؟ هیچکس. همه ما وظایفمان را به خوبی انجام داده بودیم، اما او مسی بود.»
کیهران تریپیر، مدافع کناری دیگر سابق اتلتیکو، خاطرات مشابهی از تلاش برای متوقف کردن مسی دارد. سیمئونه نمیخواست بازیکنان را درگیر تاکتیکها کند و در عوض، ایده این بود که فشار را از روی آنها بردارد. تریپیر بیان کرد: «حتی سیمئونه پیش از جلسات تیمی اساساً میگفت فقط «دعا کنید». شما واقعاً نمیتوانید کاری انجام دهید. نمیتوانید برای متوقف کردن او سازماندهی یا برنامهریزی کنید زیرا او بسیار منحصربهفرد است.»
مسی همهچیز را در فوتبال تجربه کرده است، اما یک شب در سپتامبر، ۹ سال پیش در خیرونا، یکی از بهیادماندنیترین لحظات اوست. آن زمان بود که او در حین بازی برای بارسلونا، با «سرسختترین مدافع» دوران حرفهای درخشان خود روبرو شد. پابلو مافئو به صورت نفر به نفر او را یارگیری کرد؛ به طوری که توپ تقریباً برای او بیاهمیت شده بود. مدافع کناری خیرونا مانند چسب به مسی چسبیده بود تا مانع از گلزنی او شود.
مسی در سال ۲۰۲۰ به دازن گفت: «پابلو مافئو در خیرونا، سرسختترین مدافعی بود که تا به حال با او روبرو شدهام. من هرگز اهل شکایت نبودهام. معتقدم که برخورد فیزیکی بخشی از فوتبال است.»
توخل ۵۲ ساله ممکن است وسوسه شود که از یکی از مدافعانش بخواهد چنین کاری را انجام دهد، اما داستان مافئو با یک هشدار همراه است؛ حتی با وجود مهار شدن مسی، بارسلونا در نهایت ۳ بر ۰ پیروز آن مسابقه شد.