چهار نبرد تاریخی که مسی در آنها مهار شد
توماس توخل، سرمربی ۵۲ ساله انگلیسی، وظیفه سنگینی بر دوش دارد تا نقشهای برای مهار این ستاره بزرگ طراحی کند. اما تاریخ نشان داده است که متوقف کردن مسی غیرممکن نیست و سه شیرها باید این باور را داشته باشند که میتوانند در آتلانتا همین موفقیت را تکرار کنند.
در این گزارش، سایمون کالینگز از ساناسپورت، روی مأموریتهای موفقی که برای مهار مسی ۳۹ ساله صورت گرفته، انگشت گذاشته است.
منچستریونایتد ۱۸ سال پیش در مسیر قهرمانی لیگ قهرمانان اروپا، مسی را به شکلی هنرمندانه از کار انداخت. وس براون، که به دلیل مصدومیت نمانیا ویدیچ در قلب دفاع قرار گرفته بود، نقش کلیدی در دور نگه داشتن مسی ایفا کرد و به قهرمانی غیرمنتظره در نیمهنهایی ۲۰۰۸ مقابل بارسلونا بدل شد؛ دیداری که یونایتد در هر دو بازی رفت و برگشت دروازه خود را بسته نگه داشت و در نهایت با نتیجه مجموع ۱-۰ پیروز شد.
سالها پس از دو نمایش برجسته با پیراهن یونایتد، براون هنوز پندهای سر الکس فرگوسن را در گوش خود دارد. براون در مصاحبهای با باشگاه به یاد آورد: «به یاد دارم که این کلمات دائماً در ذهنم تکرار میشدند: دستپاچه نشو و به سمتش شیرجه نزن. رئیس مدام این را به من میگفت. پیام او بارها و بارها همین بود. این یک تاکتیک بسیار ساده بود. مردم شاید تصور کنند برنامهای بسیار پیچیده بوده، اما اینطور نبود.»
با تماشای بازی مسی، حتی در آن زمان، متوجه میشدید که یک کار را نباید انجام دهید و آن هم دستپاچه شدن و هجوم بردن به سمت اوست. کنترل توپ او باورنکردنی و در حد شوخی است. وظیفه من این بود که تمرکزم را حفظ کنم، او را کلافه کنم و مانع از خلاقیتش شوم. همانطور که صدایی در سرتان میگوید «به سمتش شیرجه نزن»، صدای دیگری هم میگوید «میتوانی توپش را بزنی». اما شما نمیتوانید؛ این یک تله است. بنابراین باید به صدای اول گوش کنید و روی پاهایتان بایستید. اگر او به سمت من میآمد و من هم با او حرکت میکردم، تا زمانی که شیرجه نمیزدم، بازیکن دیگری از راه میرسید و او مجبور میشد پاس بدهد. وقتی او توپ را در اختیار نداشت، مشکلی نبود؛ یا حداقل مشکل کمتری وجود داشت. در آن تیم بارسلونا، این به معنای دادن فرصت به آندرس اینیستا، ساموئل اتوئو، تیری هانری، ژاوی یا بازیکن فوقالعاده دیگری برای در اختیار گرفتن توپ بود. اما در نهایت، همه چیز به این نکته ختم میشد که شما نمیخواستید مسی صاحب توپ باشد. پیچیده نیست.»
ژوزه مورینیو، مربی دیگری است که در رویارویی با مسی موفق بوده و راهحل او، انداختن این مهاجم افسانهای به «زندان» بود. این مربی پرتغالی معتقد بود که گماشتن یک بازیکن برای یارگیری نفر به نفر مسی، تیم را آسیبپذیر و شکستخورده میکند. به همین دلیل، هنگامی که اینترمیلانِ مورینیو در نیمهنهایی لیگ قهرمانان اروپا در سال ۲۰۱۰ با بارسلونا روبرو شد، نقشهای ویژه طراحی شد که چندین بازیکن را در بر میگرفت.
خاویر زانتی، مدافع کناری آرژانتینی، به همراه هموطنش در خط میانی، استبان کامبیاسو و همچنین تیاگو موتا، ستاره ایتالیایی، همکاری کردند تا اساساً فضایی را که در اختیار مسی قرار میگرفت، محدود و فشرده سازند. نتیجه نهایی، پیروزی ۳-۲ در مجموع دو بازی برای اینتر بود و مسی در هیچکدام از دو مسابقه موفق به گلزنی نشد.
مورینیو بعدها توضیح داد: «ترکیبی از ایدهها وجود داشت، اما اساساً همه چیز حول محور جلوگیری از بازی مسی میچرخید. به یاد دارم که پس از بازی، رسانهها در ایتالیا از کلمه «گابیا» استفاده میکردند. ترجمه واقعی آن چیزی شبیه به زندان است؛ قفسی برای مسی، چون در نهایت ما یارگیری نفر به نفر انجام ندادیم.»
وسلی اسنایدر، هافبک هجومی اینتر که جلوتر از کامبیاسو و موتا بازی میکرد، حتی گاهی مجبور بود برای محاصره کردن مسی کمک کند. مورینیو افزود: «درک بازی مسی آسان است، اما ساختن قفسی برای کنترل او راحت نیست، زیرا او از سمت راست میآید اما بعد در مرکز میماند. این کار بسیار دشوار است. وقتی مسی توپ را در اختیار دارد و در موقعیت یک در مقابل یک قرار میگیرد، کارتان تمام است. به همین دلیل است که من هرگز یارگیری انفرادی نفر به نفر علیه مسی را دوست نداشتم. شما باید یک قفس ایجاد کنید.»
ارائه یک برنامه تاکتیکی برای مهار مسی یک چیز است، اما دیگو سیمئونه معتقد است بخشی از این نبرد، روانی است. در اقدامی که مسی را تا حدودی شبیه به لرد ولدمورت، شخصیت شرور داستان هری پاتر، نشان میدهد، سرمربی اتلتیکو مادرید حتی از بر زبان آوردن نام او خودداری میکند.
فیلیپه لوئیس، مدافع سابق اتلتیکو، به پادکست چارلا گفت: «قبل از بازیها مقابل بارسا، سیمئونه هرگز از نام مسی استفاده نمیکرد. او همیشه او را «کوتوله» صدا میزد تا وقتی روبرویش قرار میگیریم، از او نترسیم. برخی مربیان یک بازیکن را برای مهار مسی اختصاص میدهند، برخی دیگر دو یا سه نفر را. در اتلتیکو، سیمئونه چهار بازیکن را تنها برای مهار او مأمور میکرد. و وقتی او گل میزد، تقصیر چه کسی بود؟ هیچکس. همه ما وظایفمان را به خوبی انجام داده بودیم، اما او مسی بود.»
کیهران تریپیر، مدافع کناری سابق دیگر اتلتیکو نیز خاطرات مشابهی از تلاش برای مهار مسی دارد. سیمئونه نمیخواست بازیکنان را درگیر تاکتیکها کند و در عوض، ایده این بود که فشار را از روی آنها بردارد. تریپیر گفت: «حتی سیمئونه قبل از جلسات تیمی اساساً میگفت فقط «دعا کنید». شما واقعاً نمیتوانید کاری انجام دهید. نمیتوانید برای متوقف کردن او سازماندهی یا برنامهریزی کنید زیرا او بسیار منحصربهفرد است.»
مسی همه چیز را در فوتبال تجربه کرده است، اما یک شب در سپتامبر ۹ سال پیش در خیرونا، یکی از واضحترین خاطرات اوست. آن زمان بود که او در حین بازی برای بارسلونا، با «سرسختترین مدافع» دوران حرفهای درخشان خود روبرو شد. پابلو مافئو به صورت نفر به نفر او را مهار کرد؛ به طوری که توپ تقریباً برایش بیاهمیت بود. مدافع کناری خیرونا مانند چسب به مسی چسبیده بود تا مانع از گلزنی او شود.
مسی در سال ۲۰۲۰ به دازن گفت: «پابلو مافئو در خیرونا، سرسختترین مدافعی بود که تا به حال با او روبرو شدهام. من هرگز اهل شکایت نبودهام. معتقدم که برخورد فیزیکی بخشی از فوتبال است.»
توخل ۵۲ ساله ممکن است وسوسه شود که یکی از مدافعانش را برای انجام چنین کاری مأمور کند، اما داستان مافئو یک هشدار به همراه دارد؛ حتی با وجود مهار شدن مسی، بارسلونا در نهایت با نتیجه ۳-۰ پیروز آن مسابقه شد.