توپ طلا: فتح جام جهانی شرط لازم برای کسب این جایزه نیست
با اتمام جام جهانی ۲۰۲۶، بار دیگر پرسشی دیرینه در دنیای فوتبال مطرح شده است؛ آیا فتح جام جهانی، تعیینکننده برنده جایزه توپ طلا نیز هست؟ آیا بازیکنی که عنوان قهرمانی جام جهانی را کسب میکند، به طور خودکار شانس اصلی برای دریافت معتبرترین افتخار انفرادی فوتبال جهان محسوب میشود؟
امروز، وبسایت رسمی توپ طلا با انتشار گزارشی به این پرسش پاسخ داده است. این گزارش با بررسی دقیق برندگان ادوار گذشته، نشان میدهد که بر خلاف باور عمومی، قهرمانی در جام جهانی به هیچ وجه تضمینکننده کسب جایزه توپ طلا نیست.
در آغاز این گزارش ذکر شده است که با اتمام جام جهانی، فرصت دیگری برای جبران باقی نمیماند و ستارگان فوتبال باید در بزرگترین رویداد ورزشی جهان، نقشی کلیدی در کامیابی تیمهای خود ایفا کنند؛ امری که به طور طبیعی بخت آنها را برای حضور در فهرست مدعیان توپ طلا افزایش میدهد. اما سؤال اساسی این است: آیا برای تصاحب توپ طلا، قهرمانی در جام جهانی ضروری است؟
به منظور پاسخ به این پرسش، نگارندگان گزارش به تاریخچه این جایزه معتبر رجوع کردهاند.
پیش از آنکه جایزه توپ طلا به یک افتخار جهانی تبدیل شود، سه بازیکن موفق شدند در یک سال هم جام جهانی را فتح کنند و هم جایزه توپ طلا را از آن خود سازند؛ این بازیکنان شامل بابی چارلتون در سال ۱۹۶۶، پائولو روسی در سال ۱۹۸۲ و لوتار ماتئوس در سال ۱۹۹۰ بودند.
اما بررسی دقیقتر از سال ۱۹۹۵ آغاز میشود؛ مقطعی که جایزه توپ طلا دیگر مختص بازیکنان اروپایی نبود و تمامی فوتبالیستهای سراسر جهان فرصت دستیابی به آن را یافتند.
اولین مورد، زینالدین زیدان بود. این اسطوره فوتبال فرانسه پس از کسب عنوان قهرمانی در جام جهانی ۱۹۹۸، بدون هیچ شک و شبههای، توپ طلا را نیز از آن خود کرد.
چهار سال بعد، رونالدوی برزیلی همین روند را تکرار نمود؛ با قهرمانی در جام جهانی ۲۰۰۲ و متعاقباً تصاحب توپ طلا.
در سال ۲۰۰۶ نیز فابیو کاناوارو، کاپیتان تیم ملی ایتالیا، پس از بالا بردن جام قهرمانی جهان، موفق به کسب توپ طلا شد و اینگونه به نظر میرسید که این رویه به یک قاعده نانوشته تبدیل گشته است.
اما از آن نقطه به بعد، اوضاع دستخوش دگرگونی شد.
در سال ۲۰۱۰، اسپانیا قهرمان جهان شد و بسیاری پیشبینی میکردند که آندرس اینیستا یا ژاوی، دو ستاره کلیدی لاروخا، جایزه توپ طلا را تصاحب خواهند کرد. با این حال، این لیونل مسی بود که به دلیل فصلی استثنایی در بارسلونا، بالاتر از هر دو بازیکن اسپانیایی قرار گرفت و برنده این جایزه شد.
چهار سال بعد، کریستیانو رونالدو، با وجود آنکه پرتغال در جام جهانی به توفیق خاصی دست نیافت، جایزه توپ طلا را به خود اختصاص داد. او در رقابت با لیونل مسی، که آرژانتین را به فینال جام جهانی رسانده بود، و مانوئل نویر، دروازهبان قهرمان جهان با آلمان، برتری یافت.
جام جهانی ۲۰۱۸ نیز این روند را یک بار دیگر به اثبات رساند. لوکا مودریچ، که تیم کرواسی را تا مرحله فینال هدایت کرده بود، فاتح توپ طلا شد و بالاتر از کریستیانو رونالدو و آنتوان گریزمان قرار گرفت. گریزمان، علیرغم قهرمانی فرانسه، نتوانست این جایزه را کسب کند.
اما در جام جهانی ۲۰۲۲، این روند مجدداً دستخوش تغییر شد. لیونل مسی، پس از قهرمانی آرژانتین در قطر، یک سال بعد توپ طلای ۲۰۲۳ را از آن خود کرد و به جمع بازیکنانی پیوست که در یک دوره جام جهانی، هر دو افتخار را به دست آوردهاند.
در بخش جمعبندی این گزارش به آمار قابل توجهی اشاره شده است: از زمان جهانی شدن این جایزه در سال ۱۹۹۵، تنها چهار نفر از هفت قهرمان جام جهانی موفق به کسب توپ طلا شدهاند؛ به عبارتی، تنها ۵۷ درصد از آنها.
به همین سبب، نتیجهگیری این گزارش صریح است: فتح جام جهانی بیشک بخت یک بازیکن را برای تصاحب توپ طلا بالا میبرد، اما هیچ گونه تضمینی برای کسب این جایزه وجود ندارد.
در خاتمه این اعلامیه تأکید شده است که جایزه توپ طلا به برترین بازیکن کل فصل اهدا میشود، نه صرفاً به بهترین بازیکن جام جهانی.
