بهترین بازی مرحله گروهی؟ امیرخان کمی صبر کن!

کیک زون گزارش داد که امیر قلعه‌نویی پس از اولین تجربه خود به عنوان سرمربی تیم ملی در تورنمنت، در اهمیت جام جهانی، این مسابقه را «بهترین بازی مرحله گروهی جام جهانی تا اینجای کار» خواند. این جمله که احتمالاً در فضای احساسی پس از بازی و با هدف حمایت از بازیکنان بیان شده، وقتی از زبان سرمربی تیم ملی ایران مطرح می‌شود، طبیعتاً با واکنش‌ها و پرسش‌های زیادی همراه خواهد شد. مسیر دشوار آماده‌سازی تیم ملی پیش از هر چیز، با هر درجه‌ای از زاویه‌ای که به موفقیت تیم ملی نگاه کنیم، باید این واقعیت را بپذیریم که تیم ملی ایران در ماه‌های منتهی به جام جهانی، شرایطی کاملاً متفاوت با بسیاری از رقبا را تجربه کرده است. از به هم خوردن برنامه‌های اردویی و بازی‌های تدارکاتی گرفته تا مشکلات ناشی از شرایط خاص کشور، مجموعه‌ای از اتفاقات رقم خورد که بدون تردید روی روند آماده‌سازی تیم ملی تأثیر گذاشته است. علاوه بر نکات فوق، باید به توقف لیگ برتر و به دلیل آن دور شدن بازیکنان از شرایط مسابقه نیز اشاره کرد که همین امر باعث شد کادر فنی نتواند مطابق برنامه‌ای که مدنظر داشت، تیم را آماده حضور در بزرگ‌ترین تورنمنت فوتبال جهان کند. چالشی که حتی با اغراق در مخیله بسیاری از مربیان حاضر در جام جهانی نمی‌گنجد. این موضوع آن‌قدر روشن است که تقریباً هیچ‌کس در فوتبال ایران آن را انکار نمی‌کند. حتی منتقدان سرسخت تیم ملی نیز می‌پذیرند که شرایط آماده‌سازی ایران با بسیاری از تیم‌های حاضر در جام جهانی قابل مقایسه نبوده است. فیفا حتی در ارسال توپ‌های رسمی جام جهانی نیز با تأخیر قابل توجهی نسبت به بسیاری از کشورهای حاضر در مسابقات مواجه شد؛ موضوعی که جای بسی ناراحتی دارد.

در چنین شرایطی، اگر واقعیت با اغراق همراه شود و قلعه‌نویی از دشواری‌های مسیر تیم ملی سخن بگوید یا بخواهد توجه افکار عمومی را به مشکلاتی که تیمش متحمل شده جلب کند، کمتر کسی می‌تواند به اصل حرف او ایراد بگیرد. حتی وقتی او در خصوص خودش با مسئولان فیفا از مظلومیت تیم ملی سخن می‌گوید، می‌توان فهمید که چنین برداشتی از کجا نشأت می‌گیرد. واقعیت این است که تیم ملی ایران برای رسیدن به جام جهانی و حضور در این مسابقات، مسیر آسانی را طی نکرده است. اما مشکل اصلی از جایی آغاز می‌شود که این واقعیت‌های قابل دفاع با اظهارنظرهایی همراه می‌شوند که پشتوانه فنی و منطقی محکمی ندارند، به‌طوری‌که تصور می‌شود پشت بیان این‌گونه اظهارات تفکری خوابیده که به ذهن همه نمی‌رسد؛ البته احتمالش کمتر از یک اپسیلن است. علی رغم حساسیت‌های زیادی که مدیران فدراسیون و تیم ملی از خود نشان می‌دهند، حاشیه‌های بی‌موردی پس از انتشار فوتوشوت‌های اعضای تیم ملی ایجاد شده و این در حالی است که همه تیم‌ها با انتشار این عکس‌ها سعی می‌کنند اهمیت و تفاوت این تورنمنت را به بازیکنان و مربیان گوشزد کنند.

ساعت مچی اورجینال با بلای جان، اما نگرش اشتباه در حوزه مدیای تیم ملی در رابطه با پرداختن به این قبیل فانتزی‌ها در جام جهانی و در عین حال دست کم گرفتن بازتابی که این فوتوشوت‌ها در فضای مجازی می‌تواند داشته باشد، باعث شد تا عکس امیر قلعه‌نویی با ژست اشتباهی که صرفاً قصد نشان دادن ساعت مچی زیبای برند رولکس ۵۰ هزار دلاری را دارد، اردوی تیم ملی را در آستانه دیدار مقابل نیوزیلند به حاشیه بکشد و در عین حال انرژی زیادی از تک‌تک مدیران تیم ملی بگیرد. قائله‌ای که به راحتی می‌شد سمتش را به طرف تیم ملی خودمان تغییر دهیم. هرچند اگر پای صحبت دوستان بنشینیم، ممکن است با این ضرب‌المثل این گونه اشتباهات را توجیه کنند. "دردم اگر یکی بودی چه بودی"

ادعای بحث‌برانگیز وقتی سرمربی تیم ملی با صراحت هرچه تمام‌تر کمتر از ۱۵ دقیقه پس از پایان بازی اعلام می‌کند که دیدار ایران و نیوزیلند بهترین مسابقه مرحله گروهی جام جهانی تا اینجای کار بوده، طبیعی است که بسیاری از مخاطبان فوتبال با تعجب به این جمله نگاه کنند و در عین تأسف، دیگر روی سایر اظهارات سرمربی، حتی اگر درست باشد، توجه خاصی نشان ندهند. جام جهانی در همین چند روز مسابقات متعددی را به خود دیده است؛ دیدارهای پرهیجان، بازی‌های تاکتیکی سطح بالا، رقابت‌های حساس میان مدعیان بزرگ و مسابقاتی که از نظر فنی تحسین کارشناسان را برانگیخته‌اند.

در چنین شرایطی، مطرح کردن یک ادعای مطلق درباره بهترین بازی کل مرحله گروهی، آن هم در حالی که هنوز بخش قابل توجهی از مسابقات این مرحله باقی مانده، بیش از آنکه یک تحلیل فنی به نظر برسد، شبیه یک واکنش احساسی است.

مرز میان تحلیل و اغراق، مسئله این نیست که ایران مقابل نیوزلند خوب بازی کرده یا بد. حتی ممکن است بسیاری از کارشناسان معتقد باشند تیم ملی یکی از بهترین نمایش‌های خود در ماه‌های اخیر را ارائه کرده است. اما تفاوت زیادی میان این دو گزاره وجود دارد؛ اینکه بگوییم «ایران یکی از بهترین بازی‌های خود را انجام داد» با اینکه بگوییم «این بهترین بازی مرحله گروهی جام جهانی بود». اولی یک ارزیابی قابل دفاع از عملکرد تیم خودی است و دومی ادعایی است که برای اثبات آن باید معیارها و شواهد فراوانی ارائه شود.